200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Tựu trường (Huy Cận) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: TỰU TRƯỜNG Giờ náo nức của một thời trẻ dại! Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng, cửa gương! Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường, Rương nhỏ nhỏ với linh hồn bằng ngọc.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TỰU TRƯỜNG

Giờ náo nức của một thời trẻ dại!

Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng, cửa gương!

Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường,

Rương nhỏ nhỏ với linh hồn bằng ngọc.

Sắp hạnh phúc như chương trình lớp học,

Buổi chiều đầu họ tìm bạn kết duyên;

Trong sân trường hướng dạo giữa Đào viên;

Quần áo trắng đẹp như lòng mới mẻ.

Chân non dại ngập ngừng từng bước nhẹ;

Tim run run trăm tình cảm rụt rè;

Tuổi mười lăm gấp sách lại, đứng nghe

Lòng mới mở giữa tay đời ấm áp.

Tựu trường đó, lòng tôi vừa bắt gặp

Nỗi xôn xao thầm lặng ở trong rương

Của chàng trai mười lăm tuổi vào trường,

Mắt tin cậy và tóc vừa dưỡng rẻ.

Người bạn nhỏ! Cho lòng tôi theo ghé!

Không nỗi gì có thể vuốt ve hơn

Đêm tựu trường mùi cửa sổ mới sơn,

Tủ mới đánh, và lòng trai thơm ngát.

(Tập thơ Lửa thiêng, NXB Đời nay, Hà Nội, 1940, tác giả Huy Cận)

Chú thích:

- Huy cận (1919 - 2005) tên đầy đủ là Cù Huy Cận; quê làng Ân Phú, huyện Dụ Quang, tỉnh Hà Tĩnh. Nhà thơ Huy Cận đã nổi tiếng trong phong trào Thơ mới với tập thơ “Lửa thiêng”. Ông tham gia cách mạng từ trước năm 1945 và sau Cách mạng tháng Tám từng giữ nhiều trọng trách trong chính quyền cách mạng, đồng thời là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam. Huy Cận được Nhà nước trao tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh” về văn học nghệ thuật (1966).

- Bài thơ “Tựu trường” được nhà thơ Huy Cận sáng tác lúc 19 tuổi. Lúc đó, nhà thơ đang học năm thứ hai bán trú tại Trường Quốc học Huế (1938); bài thơ là những ký ức ông hồi tưởng lại tuổi mười lăm của mình trong ngày tựu trường.

Câu 1

Ai là người bộc lộ tình cảm, cảm xúc trong bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đại từ xưng hô, hình ảnh trung tâm trong bài (đặc biệt ở các câu “chàng trai mười lăm tuổi”)

Lời giải chi tiết

Chàng trai (cậu bé/cậu học trò) 15 tuổi là người bộc lộ tình cảm, cảm xúc trong bài thơ.

Giải thích:

Bài thơ nhiều lần nhắc “chàng trai mười lăm tuổi vào trường” => nhân vật trữ tình trực tiếp cảm nhận và bộc lộ cảm xúc

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Nêu chủ đề của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bài thơ, xác định cảm xúc bao trùm (từ khóa: “náo nức”, “run run”, “mới mẻ”), khái quát thành chủ đề.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Ghi lại cảm xúc hân hoan trong ngày khai giảng;

- Sự phản ánh tinh tế của tác giả về những đổi thay và sự trưởng thành (thời kỳ cuộc sống và cảm xúc ở giai đoạn chuyển giao);

- Cuộc hành trình cảm xúc sâu lắng của tuổi trẻ;

- Khơi gợi người đọc chia sẻ cảm xúc này…

Giải thích:

Các chi tiết đều xoay quanh cảm xúc ngày tựu trường và sự thay đổi của tuổi 15

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ: “Quần áo trắng đẹp như lòng mới mẻ”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ “như” => nhận diện biện pháp so sánh, chỉ ra hai vế => nêu tác dụng gắn với nội dung cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: “quần áo trắng” được so sánh “đẹp như lòng mới mẻ”

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình, gợi cảm.

+ So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng làm nổi bật tâm trạng tươi vuivà sự hứng khởi của các cậu học sinh trong buổi đầu tựu trường.

+ Tác giả thể hiện sự cảm nhận tinh tế tâm hồn tuổi học trò.

Giải thích:

“Quần áo trắng” (cụ thể) so với “lòng mới mẻ” (trừu tượng) => làm nổi bật sự tinh khôi, háo hức của học sinh ngày đầu đến trường

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Em hiểu như thế nào về suy nghĩ và tâm trạng của nhân vật trong bài thơ ở hai câu thơ sau

Đêm tựu trường mùi cửa sổ mới sơn,

Tủ mới đánh, và lòng trai thơm ngát.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ 2 câu cuối, chú ý các hình ảnh “mùi sơn mới”, “lòng trai thơm ngát”

Lời giải chi tiết

- Tâm trạng: Khắc hoạ, tái hiện cảm xúc mới lạ, ngập ngừng, ngọt ngào của đêm đầu tiên nhập học trung học phổ thông.

- Suy nghĩ: Vừa non nớt, vừa trưởng thành; gắn với cuộc sống đời thường, hiện tại, với ước mơ, cuộc sống trưởng thành mỗi người.

Giải thích:

Những chi tiết “mới”, “thơm” gợi cảm giác tươi mới, trong trẻo => thể hiện tâm trạng háo hức, bỡ ngỡ nhưng đầy hi vọng của tuổi mới lớn

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Từ những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật trong bài thơ em hãy rút ra những mong ước của mình khi đang chuẩn bị học xong trung học cơ sở, sắp bước sang một môi trường giáo dục mới

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân với hoàn cảnh tương tự (chuyển cấp), nêu những mong ước cụ thể, tích cực

Lời giải chi tiết

Những mong ước của em khi đang chuẩn bị học xong trung học cơ sở, sắp bước sang một môi trường giáo dục mới:

- Mong muốn tiếp tục học tập lên THPT hoặc học nghề, du học…;

- Rèn luyện thể chất, trí tuệ để sau này trở thành công dân tốt, lao động, cống hiến, hội nhập… giúp đỡ gia đình và bạn bè…đền đáp công ơn bố mẹ…

Giải thích:

Bài thơ nói về bước ngoặt tuổi học trò => nên mong ước cần hướng đến học tập, rèn luyện, trưởng thành


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt