200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ lục bát - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu À ơi tay mẹ (Bình Nguyên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi : Bàn tay mẹ chắn mưa sa Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng. Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon

Câu hỏi

Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi :

Bàn tay mẹ chắn mưa sa

Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng

À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon

À ơi này cái trăng tròn

À ơi này cái trăng còn nằm nôi...

Bàn tay mẹ thức một đời

À ơi này cái mặt trời bé con...

Mai sau bể cạn non mòn

À ơi tay mẹ vẫn còn hát ru.

(À ơi tay mẹ, Bình Nguyên)

Câu 1

Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: lục bát

- PTBĐ chính: biểu cảm

Giải thích:

Đoạn thơ được tổ chức theo các cặp câu 6 tiếng - 8 tiếng; tập trung bộc lộ tình yêu thương, sự biết ơn và ca ngợi công lao, sự hi sinh của người mẹ qua hình tượng “bàn tay mẹ”. 

Mở rộng

- Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Tìm từ ngữ, hình ảnh thể hiện phép nhiệm màu của bàn tay mẹ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định từ ngữ, hình ảnh thể hiện phép nhiệm màu của bàn tay mẹ

Lời giải chi tiết

Từ ngữ, hình ảnh: chắn mưa sa, chặn bão qua mùa màng, cái trăng vàng ngủ ngon, cái trăng còn nằm nôi, thức một đời, cái mặt trời bé con, vẫn còn hát ru.

Giải thích:

“Bàn tay mẹ” xuất hiện với hàng loạt hành động như “chắn”, “chặn”, “thức”, “hát ru”, cho thấy mẹ luôn đứng ra che chở, bảo vệ và chăm sóc con. Những hình ảnh “mưa sa”, “bão” gợi những khó khăn, thử thách; còn “trăng vàng”, “mặt trời bé con” là những hình ảnh trìu mến, gợi vẻ đẹp và sự nâng niu mà mẹ dành cho con. Hình ảnh “bàn tay mẹ thức một đời” nhấn mạnh sự hi sinh bền bỉ, không ngơi nghỉ của mẹ.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Hãy tìm và phân tích tác dụng của hai biện pháp tu từ trong hai câu thơ:

Bàn tay mẹ chắn mưa sa

Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về điệp ngữ, ẩn dụ

Lời giải chi tiết

- BPTT điệp ngữ “Bàn tay mẹ”, có tác dụng nhấn mạnh sự thiêng liêng, cao đẹp của bàn tay mẹ và những hy sinh của mẹ dành cho các con.

- BPTT ẩn dụ “mưa sa”, có tác dụng tăng sức gợi hình gợi cảm, chỉ những khó khăn gian khổ trong cuộc đời.

Giải thích:

Việc lặp lại cụm từ “Bàn tay mẹ” khiến hình ảnh đôi bàn tay trở thành hình ảnh trung tâm của đoạn thơ. Đó là biểu tượng cho sự chăm sóc, chở che và hi sinh của mẹ. Trong khi đó, “mưa sa”, “bão” ẩn dụ cho những gian nan, bất trắc của cuộc đời. Nhờ vậy, hình ảnh người mẹ hiện lên vừa mạnh mẽ, vừa giàu tình yêu thương con.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

Một số link tham khảo:

Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Trong đoạn thơ, cụm từ “À ơi ” được lặp lại mấy lần ? Hãy phân tích tác dụng của sự lặp lại ấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về phép lặp

Lời giải chi tiết

- Cụm từ được lặp lại: 5 lần

- Tác dụng: tạo âm điệu du dương, êm ái như một lời hát ru, đồng thời bộc lộ tình cảm yêu thương vô bờ của người mẹ dành cho người con.

Giải thích:

“À ơi” là âm thanh quen thuộc trong những lời ru truyền thống của người Việt. Khi được lặp lại nhiều lần, cụm từ này tạo ra một nhịp điệu ngân nga, đưa người đọc vào không gian của lời ru mẹ. Bên cạnh giá trị tạo nhạc, “À ơi” còn gắn với những lời mẹ cầu mong và nâng niu con: “cái trăng vàng ngủ ngon”, “cái trăng tròn”, “cái mặt trời bé con”. Vì vậy, sự lặp lại vừa làm đoạn thơ giàu nhạc tính, vừa khắc sâu tình yêu thương, sự chăm chút và mong ước bình yên của mẹ dành cho con.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 5

Từ đoạn thơ trên em thấy tình mẫu tử có những ý nghĩa nào? (trả lời từ 3 đến 5 câu)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

- Tình mẫu tử là một trong những tình cảm thiêng liêng và cao quý

- Mẹ là người thân yêu và gần gũi với chúng nhất, có vai trò quan trọng trong quá trình lớn lên và trưởng thành của con

- Là tình yêu thương vô điều kiện, không gì có thể so sánh

- Là điểm tựa vững chắc, là sự hi sinh thầm lặng giúp con vượt qua mọi khó khăn, thử thách

-…

Lời giải chi tiết

Từ đoạn thơ trên, em thấy tình mẫu tử là một tình cảm thiêng liêng và cao quý nhất trong cuộc đời. Mẹ luôn là người gần gũi, yêu thương và hi sinh thầm lặng để che chở, nâng đỡ con khôn lớn. Tình mẹ là tình yêu thương vô điều kiện, bền vững và là điểm tựa vững chắc giúp con vượt qua mọi khó khăn. Chính tình mẫu tử đã nuôi dưỡng tâm hồn, trở thành nguồn động lực để mỗi người vững bước trên đường đời.

Giải thích:

Đoạn thơ khắc họa người mẹ dành cả cuộc đời để bảo vệ và chăm sóc con. Vì vậy, tình mẹ vừa là nguồn yêu thương, vừa là điểm tựa tinh thần giúp con cảm thấy an toàn và có thêm sức mạnh trên đường đời. 


Bình chọn:
3.7 trên 6 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải