200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Cuộc chia ly màu đỏ (Nguyễn Mĩ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đó là cuộc chia li chói ngời sắc đỏ Tươi như cánh nhạn lai hồng

Câu hỏi

Đọc bài thơ dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

CUỘC CHIA LI MÀU ĐỎ

Đó là cuộc chia li chói ngời sắc đỏ

Tươi như cánh nhạn lai hồng

Trưa một ngày sắp ngả sang đông

Thu, bỗng nắng vàng lên rực rỡ.

 

Tôi nhìn thấy một cô áo đỏ

Tiễn đưa chồng trong nắng vườn hoa

Chồng của cô sắp sửa đi xa

Cùng đi với nhiều đồng chí nữa.

 

Chiếc áo đỏ rực như than lửa

Cháy không nguôi trước cảnh chia li

Vườn cây xanh và chiếc nón trắng kia

Không giấu nổi tình yêu cô rực cháy

Không che được nước mắt cô đã chảy

Những giọt long lanh, nóng bỏng, sáng ngời

Chảy trên bình minh đang hé giữa làn môi

Và rạng đông đang hừng trên nét mặt

Một rạng đông với màu hồng ngọc.

 

Cây si xanh gọi họ đến ngồi

Trong bóng rợp của mình, nói tới ngày mai…

Ngày mai sẽ là ngày sum họp

Đã tỏa sáng những tâm hồn cao đẹp!

Nắng vẫn còn ngời trên những lá si

Và người chồng ấy đã ra đi…

 

Cả vườn hoa đã ngập tràn nắng xế

Những cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹ

Gió nói, tôi nghe những tiếng thì thào

“Khi Tổ quốc cần họ biết sống xa nhau…”

 

Nhưng tôi biết cái màu đỏ ấy

Cái màu đỏ như màu đỏ ấy

Sẽ là bông hoa chuối đỏ tươi

Trên đỉnh dốc cao vẫy gọi đoàn người

Sẽ là ánh lửa hồng trên bếp

Một làng xa giữa đêm gió rét…

Nghĩa là màu đỏ ấy theo đi

Như không hề có cuộc chia li…

(Nguyễn Mĩ, 9 – 1964)

Câu 1

Hãy xác định thể thơ của bài thơ trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Thể thơ của bài thơ trên được viết theo thể tự do.

Giải thích:

Bài thơ không bị gò bó bởi số câu trong bài hay số chữ trong từng câu (biến thiên linh hoạt từ 7 đến 11 chữ), nhịp thơ và cách gieo vần chuyển biến tự nhiên theo dòng cảm xúc của tác giả.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Cụm từ “màu đỏ” được nhắc mấy lần trong khổ thơ cuối?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản và xác định cụm từ “màu đỏ”

Lời giải chi tiết

– Cụm từ “màu đỏ” được nhắc lại bốn lần trong khổ thơ cuối.

– Mỗi “màu đỏ” hiện lên theo bước chân người ra trận. Cái “màu đỏ” đi hết hành trình của một tứ thơ vận động từ tả thực sang ẩn dụ, từ tình cảm lứa đôi hướng về những tình cảm lớn đối với đất nước.

Giải thích:

Phép điệp ngữ lặp lại 4 lần cụm từ “màu đỏ” tạo hiệu ứng nhấn mạnh, gợi sự vận động của hình tượng thơ

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 3

Những hình ảnh nào tác giả muốn xây dựng để gợi màu đỏ thị giác? Những hình ảnh nào không cảm nhận được bằng thị giác? Ý nghĩa của những hình ảnh đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định những hình ảnh được xây dựng để gợi màu đỏ thị giác

Lời giải chi tiết

– Những hình ảnh tác giả muốn xây dựng để gợi màu đỏ thị giác là:
+ Mùa đỏ của vườn hoa.
+ Của chiếc áo rực lên như than lửa.
+ Của cánh nhạn lai hồng.
+ Màu hồng ngọc của rạng đông.
– Những hình ảnh không cảm nhận được bằng thị giác là:
+ Tình yêu cô rực cháy.
+ Bức tranh chan chứa sắc màu tình yêu.
+ Cuộc chia tay không mang nét bi thương.
+ Hùng tráng mạnh mẽ đầy tính sử thi.
– Ý nghĩa của những hình ảnh đó là: tượng trưng cho tình yêu nồng cháy.

Giải thích:

Sự kết hợp giữa sắc đỏ thị giác rực rỡ và sắc đỏ tinh thần trừu tượng đã "vật chất hóa" tình yêu và lý tưởng, giúp cái riêng hòa quyện trọn vẹn vào cái chung

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 4

Hãy lí giải ý nghĩa thông điệp: Như không hề có cuộc chia li.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung lí giải thông điệp một cách phù hợp

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa thông điệp: Như không hề có cuộc chia li là:
– Cuộc chia li không mang nét bi thương, xót xa. Mang cảm hứng lãng mạn.
– Như chưa hề có nghĩa tình yêu đồng hành cùng chàng trai. Động viên tinh thần, không bao giờ rời xa nhau.

Giải thích:

Thông điệp thể hiện tư tưởng vượt lên hoàn cảnh của con người Việt Nam thời chiến: xem việc xa nhau là cống hiến, lấy tình yêu đất nước làm điểm tựa cho tình yêu đôi lứa.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 5
Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích sự kết hợp giữa các phương thức biểu đạt trong một tác phẩm

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt: biểu cảm, tự sự, miêu tả

Giải thích:

Nhờ sự kết hợp giữa tự sự và miêu tả, mạch cảm xúc (biểu cảm) của nhà thơ có điểm tựa thực tế sinh động, giúp tiếng lòng trữ tình vang lên tự nhiên và giàu sức lay động.

Mở rộng

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

- Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.

- PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân biệt nhân vật trữ tình với nhân vật được miêu tả/nhắc đến trong tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là “tôi”

Giải thích:

Nhân vật “tôi” xưng danh trực tiếp, đứng ở vị trí người chứng kiến cuộc chia ly để ghi lại bức tranh, từ đó nâng lên thành những chiêm nghiệm mang tính khái quát về tình yêu và thời đại.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân loại các chi tiết hình ảnh miêu tả sắc đỏ

Lời giải chi tiết

- Những hình ảnh miêu tả sắc đỏ có trong buổi chia ly: cuộc chia ly chói ngời sắc đỏ, một cô áo đỏ, chiếc áo đỏ rực như than lửa, những cánh hoa màu đỏ.

- Những hình ảnh miêu tả sắc đỏ trong tường tượng của nhà thơ: tươi như cánh nhạn lai hồng, một rạng đông với màu hồng ngọc, bông hoa chuỗi đỏ tươi, ánh lửa hồng trên bếp.

Giải thích:

Sự chuyển dịch từ sắc đỏ thực tại sang sắc đỏ tưởng tượng thể hiện sự phát triển của tứ thơ: từ một nét vẽ cụ thể ở đời thực nở bung thành không gian tưởng tượng bao la, đi theo bước chân người lính đến mọi miền Tổ quốc.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 8
Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện các biện pháp tu từ tiêu biểu trong đoạn thơ và phân tích tác dụng đối với nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- So sánh "chiếc áo đỏ rực như than lửa".

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh/ khắc sâu ấn tượng về sắc áo đỏ mà cô gái mặc trong buổi chia tay người chồng đang chuẩn bị lên đường nhập ngũ.

+ Đó cũng là màu đỏ biểu tượng cho tình yêu nồng nàn, sâu sắc mà cô dành cho chồng mình.

+ So sánh làm cho ý thơ trở nên sinh động, gợi cảm, hấp dẫn dễ đi vào lòng người.

- Ẩn dụ: "giọt long lanh nóng bóng sáng ngời" ẩn dụ cho nỗi buồn của người con gái trong buổi chia ly; "bình minh đang hé giữa làn môi - rạng đông đang bừng trên nét mặt" ẩn dụ cho sự động viên, cố vũ, sẵn sàng hy sinh, hiến dâng của cô gái. 

- Tác dụng: 

+ Làm nổi bật lên hình ảnh cô gái trong buổi chia ly: dù những giọt nước mắt có rơi nhưng đôi môi vẫn hé cười như ánh nắng bình minh, nét mặt vẫn rạng ngời như hừng đông. Điều đó có nghĩa là nói buồn chia ly bị lấn át và trở nên nhỏ bé trước tinh thần sẵn sàng hy sinh hạnh phúc cá nhân cho hạnh phúc lớn lao của dân tộc. Con người trong hoàn cảnh bây giờ họ sẵn sàng hiến dâng và quên đi hạnh phúc lứa đôi để cống hiến cho tổ quốc.

+ Thể hiện thái độ đồng cảm, trân trọng của tác giả dành cho cô gái.

+ Làm cho hình ảnh thơ trở nên gợi cảm, sinh động...

Giải thích:

Các biện pháp tu từ kết hợp nhuần nhuyễn giúp đoạn thơ giàu tính tạo hình và giá trị biểu cảm, biến một khung cảnh tiễn biệt buồn thương thành một tượng đài lãng mạn về tình yêu và lý tưởng.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 9
Xem lời giải
Phương pháp giải

Viết đoạn văn nghị luận ngắn (đảm bảo dung lượng 5-7 câu), tập trung phân tích sự hòa quyện giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu Tổ quốc.

Lời giải chi tiết

- Nội dung: có thể trình bày linh hoạt, đảm bảo những ý sau:

+ Tình yêu đôi lứa hòa quyện vào với tình yêu tổ quốc.

Thậm chí khi Tổ quốc cần những chàng trai, cô gái ấy sẵn sàng hy sinh tình yêu và hạnh phúc cá nhân để hiến dâng cho TQ.....

+ Đó là lối sống, lối cư xử đẹp, đáng trân trọng, đáng học hỏi của con người Việt Nam thời chiến.

Giải thích:

Đoạn văn bảo đảm đúng số câu, lập luận chặt chẽ, thể hiện rõ nhận thức về sự hòa quyện giữa cái riêng và cái chung.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
3.7 trên 6 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải