200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Miền cỏ thơm (Hoàng Phủ Ngọc Tường) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc đoạn trich sau: Miền cỏ thơm 1) Có lần vào cuối đông, tôi ngồi trong trại viết của Hội Nhà văn ở Quảng Bá và nhìn ra con đê sông Hồng xanh ngun ngút những cỏ kéo dài xuống những cánh đồng vùng “Yên Phụ” mịt mùng trong màu mưa bụi xám, tôi chợt nhớ đến một câu thơ của Nguyễn Trãi nói về nỗi tâm đắc với cỏ ở Hà Nội: “Hoa thường hay héo cỏ thường tươi”.

Câu hỏi

Đọc đoạn trich sau:

MIỀN CỎ THƠM

1) Có lần vào cuối đông, tôi ngồi trong trại viết của Hội Nhà văn ở Quảng Bá và nhìn ra con đê sông Hồng xanh ngun ngút những cỏ kéo dài xuống những cánh đồng vùng “Yên Phụ” mịt mùng trong màu mưa bụi xám, tôi chợt nhớ đến một câu thơ của Nguyễn Trãi nói về nỗi tâm đắc với cỏ ở Hà Nội: “Hoa thường hay héo cỏ thường tươi”. Tôi nghiệm ra rằng cái thế thích chí nhất của cỏ chính là những triền đê. Ở đó, cỏ nghiễm nhiên thay thế vai trò của mọi loài hoa trên trái đất. Có lẽ ngày xưa trong một chức quan rỗi việc, Nguyễn Trãi đã có nhiều lần buông lỏng cương ngựa đi dọc triền đê này để ngắm vẻ đẹp của cỏ. Nhưng đã có mấy ai được ngắm thỏa thích màu xanh tươi của cỏ dọc thân đê giống như tôi trong buổi sáng mùa xuân ngày ấy. Vả Hà Nội vẫn là mái phố dài trải ra dưới những cây cao (như cây sấu) với những khách bộ hành đi trên vỉa hè. Nghĩa là còn lại Huế là một cố đô mang linh hồn của cỏ.

(2) Mùa xuân có thể định nghĩa là mùa mà toàn bộ cây nở thành hoa. Những ngọn đồi phía tây nam Huế bừng lên trong hương hoa cỏ, khiến người ta không thể ngồi yên cúi mặt lên trang sách. Hương cỏ tràn vào thành phố, như gần như xa, khiến tôi nghĩ rằng ở đâu đấy trên những sườn đồi, cánh cửa của vườn Địa Đàng đang mở ra, hoặc những nàng tiên đang múa hát dưới những gốc đào nở hoa, với mùi hương bát ngát như thể mùi tóc bay trong những chiều gió. Cỏ mọc ven những con đường trong thành phố, trên đó lưa thưa những chòm cây dại, như cây hoa ngũ sắc cười sặc sỡ dọc đường thơ ấu của tôi. […] Ôi! tôi muốn làm Liệt Tử cưỡi gió mà đi khắp nơi trên thành phố kinh xưa của tôi, thành phố nằm phơi mình giữa non xanh nước biếc, tỏa rộng linh hồn vô ưu thênh thênh trong hương cỏ.

(3) Mùa xuân về, mặt đất công viên sáng bừng lên bởi ngàn vạn bông cỏ tím, mỗi bông cỏ lại ngậm trong lòng một hạt sương mai khiến vào buổi sáng sớm, cỏ ở ven sông Hương lấp lánh như những hạt ngọc. Những cô sinh nữ từng rủ nhau ra đấy ngồi chơi trên vạt cỏ; lâu ngày tâm hồn họ nhiễm phải căn bệnh trầm uất, sinh ra bởi những bụi phấn tím của bông cỏ mùa xuân. Một chút u hoài đã kết tinh trong đôi mắt khiến từ đó họ trở nên dè chừng với những cuộc vui trong đời, và dưới mắt họ, những trò quyến rũ đối với thế nhân tự nhiên nhuốm chút màu ảm đạm của cái mà bà Huyện Thanh Quan khi xưa gọi là “hý trường”.

(4) Mùa xuân, tự nhiên tôi muốn gác hết mọi việc bận rộn để lên rong chơi trên những đồi cỏ gần vùng mộ Vua. Ở đó tôi có thể nằm ngửa mặt trên cỏ, ngước mắt nhìn chùm hoa lê nở trắng muốt trên cao. Tôi đã tìm đến định sống ở nhiều đô thị bắc nam; ở đó tôi có thể tìm thấy mọi cái cần cho cuộc sống của tôi, chỉ thiếu một cái mà tôi không chịu nổi, là thiên nhiên.

(5) Mùa hạ, trong những khu vườn Huế, khí đất xông lên hùng mạnh, cỏ mọc xanh lạ thường. Trái cây sắp chín nằm chờ trên cành, và khắp đây đó trong vùng Kim Long, khói đốt cỏ tỏa ra mịt mùng xanh mờ một vùng ven sông. Trên một chiếc bình phong cổ khuất trong cây lá của một khu sân vắng vẻ còn dấu chạm lỗ chỗ của một câu đối nói đến những bầy chim nhạn thường về đậu kêu om sòm trên bãi sông Hương trước mặt nhà. Tôi lớn lên không hề thấy bóng chim nhạn ven sông này. Chắc cũng giống như lũ côn trùng kia, chúng đã di trú về một vùng đất nào yên tĩnh hơn. Nhưng liệu có nơi nào gọi là “yên tĩnh hơn” trên hành tinh này. Hình như càng ngày nó càng trở nên ồn ào hơn xưa; và đó cũng là lỗi của chúng ta đã tước đoạt “quyền yên tĩnh” của thế hệ trẻ ngày mai. Mùa thu trời trở gió heo may lành lạnh làm người ta tự nhiên thấy nhớ nhung một quê hương nào không biết. Vào mùa này, các văn nhân thường mở hội leo núi, mang theo túi thơ bầu rượu lên các đỉnh núi cao mừng tiết “Trùng Cửu”. Núi đó có thể là núi Ngự Bình, núi Kim Phụng hoặc những rừng thông vùng đồi Thiên An, và văn nhân có thể là Bà Huyện Thanh Quan, Tuy Lý Vương, Hàn Mặc Tử. Những văn nhân ngồi uống rượu trên đầu núi, nghe tiếng chuông chùa thánh thót trên thành phố dầm mình trong sương khói; đi thăm núi trở về, băng qua sườn đồi, vó ngựa còn thơm nồng hương cỏ, gọi lũ bướm bay theo. Thơ Tuy Lý Vương nói: “Minh triêu sất mã sơn đầu quá – Ngọa thính tùng thanh ức ngã sầu”

[…]

(Trích Miền cỏ thơm, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Tạp chí sông Hương số 179-180/01&02-04, 07/07/2009)

Câu 1

Xác định đề tài của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn trích, chú ý những hình ảnh và nội dung được nhắc đến nhiều nhất; từ đó khái quát vấn đề trung tâm mà tác giả muốn thể hiện để xác định đề tài.

Lời giải chi tiết

Thiên nhiên và con người xứ Huế

Giải thích:

Tác giả tập trung miêu tả thiên nhiên Huế qua nhiều mùa trong năm, đặc biệt là hình ảnh cỏ cùng vẻ đẹp văn hóa, tâm hồn con người nơi đây.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Một số ví dụ về đề tài:

+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.

Link tham khảo: Đề tài (Từ điển tiếng Việt)

Câu 2

Trong đoạn (2), nhân vật tôi đã bày tỏ ước muốn gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm câu văn có từ ngữ biểu thị mong muốn, khát vọng của nhân vật “tôi”; đọc kĩ để xác định nội dung ước muốn đó.

Lời giải chi tiết

Trong đoạn (2), nhân vật tôi bày tỏ ước muốn làm Liệt Tử cưỡi gió mà đi khắp nơi trên thành phố kinh xưa của tôi.

Giải thích:

Ước muốn ấy thể hiện tâm hồn bay bổng, lãng mạn và niềm say mê trước vẻ đẹp của thiên nhiên xứ Huế.

Mở rộng

Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật hiện lên sinh động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, khối lượng, màu sắc, âm thanh... như nó vốn có trong cuộc sống để người đọc (người nghe) như được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy... đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động.

Câu 3

Việc tác giả huy động kiến thức văn hóa tổng hợp khi viết bài kí Miền cỏ thơm có tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những kiến thức về lịch sử, văn học, địa lí, văn hóa được nhắc đến trong bài; từ đó xác định tác dụng của việc kết hợp nhiều tri thức trong thể loại bút kí.

Lời giải chi tiết

Việc tác giả huy động kiến thức văn hóa tổng hợp khi viết bài kí có tác dụng nhắm cung cấp cho người đọc những thông tin xác thực về thiên nhiên xứ Huế, thể hiện lăng kính tinh tế của tác giả khi khám phá vẻ đẹp của hoa cỏ xung quanh mình và đồng thời điều đó trở thành yếu tố làm nên sức hấp dẫn cho bút kí.

Giải thích:

Tác giả liên hệ nhiều nhà thơ, văn nhân, phong tục và cảnh sắc Huế để làm cho bài kí vừa giàu thông tin vừa giàu chất thơ.

Mở rộng

Thao tác lập luận phân tích là cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận để đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng.

Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận

Câu 4

Cảm xúc của nhân vật tôi thể hiện như thế nào trong đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích giọng điệu, từ ngữ biểu cảm và cách miêu tả thiên nhiên để nhận xét cảm xúc của nhân vật “tôi”.

Lời giải chi tiết

Cảm xúc của nhân vật tôi thể hiện trong đoạn trích chính là dòng chảy cảm xúc của tình yêu, sự nâng niu trước vẻ đẹp của thiên nhiên, của quê hương xứ sở, một tình cảm thiêng liêng gắn bó sâu nặng, tự hào với mảnh đất và văn hóa Huế.

Giải thích:

Qua những hình ảnh giàu cảm xúc và những suy tư về thiên nhiên, người đọc cảm nhận được sự gắn bó sâu nặng của tác giả với quê hương.

Mở rộng

- Truyện cổ tích là thể loại truyện kể dân gian, kết quả của trí tưởng tượng dân gian, thể hiện cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.

- Truyện kể về những xung đột trong gia đình, xã hội, phản ánh số phận của các cá nhân, thể hiện ước mơ đổi thay số phận.

- Đặc điểm của truyện cổ tích:

+ Cốt truyện: thường mở đầu bằng “Ngày xửa ngày xưa”, sử dụng yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu

+ Đề tài: hiện tượng đời sống

+ Chủ đề: ước mơ về một xã hội công bằng

+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba

+ Nhân vật trong truyện cổ tích đại diện cho các kiểu người khác nhau trong xã hội, thường được chia làm hai tuyến: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)

Một số link tham khảo:

Truyện cổ tích là gì? Một số yếu tố của truyện truyền thuyết

Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện truyền thuyết 

Câu 5

Từ tâm sự: Tôi đã tìm đến định sống ở nhiều đô thị bắc nam; ở đó tôi có thể tìm thấy mọi cái cần cho cuộc sống của tôi, chỉ thiếu một cái mà tôi không chịu nổi, là thiên nhiên, anh/chị có suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xuất phát từ ý kiến trong đề để liên hệ thực tế; phân tích vai trò của thiên nhiên đối với đời sống con người và nêu trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ thiên nhiên.

Lời giải chi tiết

Con người và thiên nhiên có mối quan hệ mật thiết với nhau, con người không thể tách rời khỏi thiên nhiên bởi thiên nhiên là một phần của cuộc của cuộc sống con người, thiên nhiên là nơi rừng cây tươi mát, phủ bóng, tạo oxi, làm nhà, nơi dòng sông, suối, biển thanh mát, sạch sẽ cung cấp nước dùng sinh hoạt cho con người,.... Để có một cuộc sống, hiện đại, hạnh phúc ấm no như ngày nay, hết thảy đều có sự đóng góp công sức của thiên nhiên, bởi vậy mà con người phải giữ mối quan hệ hài hòa, gắn bó với nhau, chúng ta học cách giữ cho thiên nhiên ngày càng tươi tốt, chăm sóc, bảo vệ thiên nhiên khỏi hững hành vi phá hoại thiên nhiên: đốt rừng, sả rác bừa bãi,...

Giải thích:

Câu văn cho thấy dù cuộc sống hiện đại đầy đủ vật chất nhưng con người vẫn cần thiên nhiên để nuôi dưỡng tâm hồn và tạo sự cân bằng trong cuộc sống.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 6

Chỉ ra các yếu tố tự sự có trong đoạn (1).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn, tìm các chi tiết kể lại sự việc, hành động, trải nghiệm hoặc suy nghĩ của người viết.

Lời giải chi tiết

Sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, bình dị, tràn đầy hương sắc, sức sống, mang đặc trưng xứ Huế.

Giải thích:

Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh gợi cảm, liên tưởng độc đáo cùng giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế để làm nổi bật vẻ đẹp thiên nhiên và chiều sâu văn hóa của Huế.

Yếu tố tự sự có trong đoạn (1):

- Có lần vào cuối đông, tôi ngồi trong trại viết của Hội Nhà văn …

- tôi chợt nhớ đến…

- Tôi nghiệm ra rằng…

Giải thích:

Đây là những chi tiết kể lại sự việc, trải nghiệm và suy nghĩ của nhân vật xưng “tôi”, nên mang yếu tố tự sự. 

Mở rộng

Thao tác lập luận phân tích là cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận để đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng.

Link tham khảo: Các thao tác lập luận trong văn nghị luận

Trong tuỳ bút, tản văn, yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình luôn có sự kết hợp linh hoạt, tuỳ vào ý tưởng trung tâm được triển khai, đối tượng của sự quan sát, chiêm nghiệm và đặc điểm phong cách nghệ thuật của người viết.

- Ghi chép sự thật của đời sống => bộc lộ những suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc của người viết

- Tuỳ vào đề tài và mục đích bài viết mà kết hợp các yếu tố tự sự và trữ tình với những mức độ khác nhau

Link tham khảo: Yếu tố tự sự và trữ tình trong tùy bút, tản văn

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa biểu trưng của các từ ngữ cấu thành nhan đề đặt trong mối liên hệ tổng thể với nội dung tác phẩm.

Lời giải chi tiết

- Gợi một vùng đất xứ sở gắn với hương thơm hoa cỏ mang cảm giác gần gũi, bình dị

- Đánh thức cảm xúc về những kí ức trong thiên nhiên, con người và văn hóa Huế

Giải thích:

Nhan đề mở ra một không gian nghệ thuật đẫm hương sắc, vừa tả thực vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên, vừa là biểu tượng cho linh hồn văn hóa lắng đọng của xứ Huế.

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học

Câu 8
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đối chiếu, phân tích đặc điểm phong cách ngôn từ giữa hai văn bản kí tiêu biểu của cùng một tác giả.

Lời giải chi tiết

Ngôn ngữ mềm mại, tinh tế, tài hoa, đầy những liên tưởng bất ngờ, tạo được sự kết nối đa chiều với nhiều văn bản khác.

Giải thích:

Sự tài hoa thể hiện ở khả năng chuyển hóa các chất liệu tri thức lịch sử, địa lí khô khan thành những câu văn giàu nhịp điệu, đầy chất họa và chất nhạc.

Mở rộng

- Ngôn ngữ là công cụ quan trọng giúp con người truyền đạt thông tin, biểu đạt cảm xúc và tạo nên mối liên kết trong xã hội.

- Các hình thức ngôn ngữ:

+ Ngôn ngữ tự: kể lại sự kiện, hành động, tình huống diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định

+ Ngôn ngữ miêu tả: tái hiện hình ảnh, âm thanh, màu sắc, mùi vị, cảm giác của sự vật, hiện tượng.

+ Ngôn ngữ biểu cảm: bộc lộ tình cảm, cảm xúc, thái độ của người viết hoặc nhân vật

+ Ngôn ngữ người kể chuyện: kể lại câu chuyện, có thể là ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba.

+ Ngôn ngữ nhân vật: là hình thức ngôn ngữ của các nhân vật trong câu chuyện, phản ánh tính cách, suy nghĩ, cảm xúc của họ

+ Ngôn ngữ độc thoại nội tâm: diễn tả những suy nghĩ, cảm xúc, tâm trạng bên trong của nhân vật mà không nói ra lời. 

+ Ngôn ngữ đối thoại:  là hình thức ngôn ngữ dùng trong các cuộc trò chuyện giữa các nhân vật.


Bình chọn:
3.8 trên 4 phiếu
  • Đọc hiểu Bánh chưng gấc (Cao Xuân Sơn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: BÁNH CHƯNG GẤC Bà nội bảo trong các thứ bánh Tết cổ truyền, bà mê nhất bánh chưng gấc, tiếc là ngoài chợ giờ không thấy bán.

  • Đọc hiểu Đá trổ bông (Nguyễn Ngọc Tư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: (Lược trích: Khờ vẫn là một đứa trẻ. Năm Khét chín tuổi, mẹ đất nó lên ngọn núi Trời này, bảo ngồi đó đại đã trổ bông mẹ lên đón. Rồi bà mẹ trẻ xuống núi, biệt dạng. Khở dần lớn lên nhờ chén cơm của cư dân trên suôn núi, cậu sẵn sàng làm bất cứ việc gì để giúp đỡ mọi người với lòng tốt vô tư.)

  • Đọc hiểu Sói và bóng sói (Ê-dốp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi: SÓI VÀ BÓNG SÓI Sói chạy ngang qua cánh đồng đúng lúc vầng mặt trời cuối ngày đang khuất dần trên bầu trời. Trên đường chạy, nó để ý thấy cái bóng của nó đang phi trên mặt đất bên cạnh. Cái bóng mới dài làm sao, mới to lớn làm sao chứ!

  • Đọc hiểu Hạ đỏ (Nguyễn Nhật Ánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: Mùa hè năm đó là mùa hè quê ngoại. Cuối năm lớp chín, tôi học bù đầu, người xanh như tàu lá.

  • Đọc hiểu Tặng một vầng trăng sáng (Lâm Thanh Huyền) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc và thực hiện theo yêu cầu: TẶNG MỘT VẦNG TRĂNG SÁNG Một vị thiền sư ẩn tu trong am tranh trên núi, một hôm nhân buổi tối đi dạo trong rừng, dưới ánh trăng vằng vặc, đột nhiên ngài ngộ ra trí tuệ của mình.

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải