200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Gửi mẹ (Bình Nguyên Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: GỬI MẸ (Bình Nguyên Trang) Những ngày mưa con rất buồn mẹ ạ Mơ xa xôi bóng dáng một mái nhà Thềm rêu cũ cỏ vườn lên xanh biếc Mắt mẹ yên lành như tiếng mùa thu

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

GỬI MẸ (Bình Nguyên Trang)

Những ngày mưa con rất buồn mẹ ạ

Mơ xa xôi bóng dáng một mái nhà

Thềm rêu cũ cỏ vườn lên xanh biếc

Mắt mẹ yên lành như tiếng mùa thu

 

Thành phố mưa và trời đã tháng tư

Và con sợ đến mùa giông bão

Làng quê hắt hiu nỗi buồn như hoa gạo

Rụng âm thầm xuống bến một dòng kênh

 

Mẹ lái con đò vớt cánh bèo nổi lênh

Nghe thấm thía lời khẩn cầu con gái

Ngôi nhà nhỏ qua tháng năm dầu dãi

Sang mùa mưa thương mẹ trắng đầu

Câu 1

Nêu chủ đề của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra chủ đề

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Nỗi nhớ thương da diết và lòng biết ơn của người con xa quê dành cho mẹ

Giải thích:

Trong những ngày mưa, người con “mơ xa xôi bóng dáng một mái nhà”, nhớ về quê hương và mẹ; đồng thời lo sợ khi “đến mùa giông bão”. Hình ảnh người mẹ “lái con đò”, “vớt cánh bèo nổi lênh” và đặc biệt là “thương mẹ trắng đầu” cho thấy người con luôn hướng về mẹ, thấu hiểu những vất vả, hi sinh của mẹ.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 2

Chỉ ra cách gieo vần được sử dụng trong khổ thơ sau:

"Mẹ lái con đò vớt cánh bèo nổi lênh

Nghe thấm thía lời khẩn cầu con gái

Ngôi nhà nhỏ qua tháng năm dầu dãi

Sang mùa mưa thương mẹ trắng đầu"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Gieo vần chân: “gái - dãi”

Giải thích:

“Gái” và “dãi” đều nằm ở cuối dòng thơ và có phần vần tương ứng “ai”, nên đây là vần chân.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp so sánh trong hai câu thơ sau:

"Làng quê hắt hiu nỗi buồn như hoa gạo

Rụng âm thầm xuống bến một dòng kênh"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chỉ ra hai đối tượng được so sánh → phân tích đặc điểm được làm nổi bật → nêu tác dụng nghệ thuật và tình cảm.

Lời giải chi tiết

- BPTT so sánh: “làng quê hắt hiu nỗi buồn” như “hoa gạo rụng âm thầm”

- Tác dụng:

+ Giúp câu thơ trở nên sinh động, giàu sức gợi hình, gợi cảm

+ Gợi vẻ đẹp buồn man mác của quê hương trong nỗi nhớ của người con xa xứ.

Giải thích:

Hình ảnh hoa gạo rụng âm thầm gợi một vẻ đẹp vừa quen thuộc vừa buồn vắng. Khi đặt “nỗi buồn” của làng quê bên hình ảnh ấy, tác giả khiến nỗi buồn vốn vô hình trở nên cụ thể, có hình dáng và trạng thái: hắt hiu, lặng lẽ, âm thầm. Hình ảnh hoa gạo rụng xuống dòng kênh còn gợi cảm giác về sự trôi đi, xa cách, phù hợp với tâm trạng của người con đang ở nơi thành phố và nhớ về quê nhà.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Trong bài thơ, chủ thể trữ tình có những mong ước gì? Những mong ước đó cho thấy chủ thể trữ tình là người như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, xác định những mong ước sâu sắc của chủ thể trữ tình

Lời giải chi tiết

Trong bài thơ, chủ thể trữ tình mong được trở về với mái nhà, quê hương và được gần gũi, sẻ chia với mẹ, đồng thời mong mẹ được bình an, bớt nhọc nhằn trước những mùa mưa giông. Những mong ước ấy cho thấy chủ thể trữ tình là một người con giàu tình yêu thương, luôn hướng về quê hương, biết thấu hiểu, trân trọng và hiếu thảo với mẹ.

Giải thích:

Trong những ngày mưa, người con “mơ xa xôi bóng dáng một mái nhà”, cho thấy khát khao được trở về với mái ấm thân thuộc. Nỗi lo “sợ đến mùa giông bão” gắn với hình ảnh người mẹ ở quê khiến ta thấy người con luôn hướng về mẹ và lo lắng cho mẹ. Hình ảnh “thương mẹ trắng đầu” thể hiện sự xót xa trước những năm tháng vất vả đã khiến mẹ già đi. Vì vậy, những mong ước của chủ thể trữ tình cho thấy đó là một người con nặng lòng với quê hương, yêu thương và hiếu thảo với mẹ.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Thông điệp ý nghĩa nhất em rút ra sau khi đọc bài thơ là gì? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp ý nghĩa

Lời giải chi tiết

- Thông điệp sâu sắc nhất từ bài thơ: Hãy luôn trân trọng, yêu thương và biết ơn mẹ khi còn có thể.
- Vì mẹ là người đã hy sinh cả cuộc đời cho ta mà không một lời oán trách. Bài thơ nhắc ta sống hiếu thảo, không để những yêu thương trở thành nuối tiếc muộn màng.

Giải thích:

Thông điệp này được rút ra trực tiếp từ hình ảnh người mẹ trong bài thơ: mẹ phải “lái con đò”, “vớt cánh bèo”, trải qua “tháng năm dầu dãi” và rồi “trắng đầu”. Những hình ảnh ấy cho thấy sự vất vả, hi sinh của mẹ. Trong khi đó, người con luôn nhớ thương và lo lắng cho mẹ. Qua đó, bài thơ nhắc nhở mỗi người phải biết trân trọng công lao của mẹ, quan tâm đến mẹ từ những điều nhỏ nhất,...

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt