200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Mùa xuân trên biển (Huy Cận) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc ngữ liệu dưới đây: MÙA XUÂN TRÊN BIỂN (Huy Cận) Mưa xuân trên biển, thuyền yên chỗ, Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai, Sắm tết, thuyền về dăm khóm đỗ; Đảo xa thâm thẩm vệt mưa dài.

Câu hỏi

Đọc ngữ liệu dưới đây:

MÙA XUÂN TRÊN BIỂN

(Huy Cận)

Mưa xuân trên biển, thuyền yên chỗ,

Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai,

Sắm tết, thuyền về dăm khóm đỗ;

Đảo xa thâm thẩm vệt mưa dài.

 

Thuyền đậu thuyền đi hạ kín mui,

Lưa thưa mưa biển ấm chân trời

Chiếc tàu chở đá về bến Cảng

Khói lẩn màu mây tưởng đảo khơi.

 

Em bé thuyền ai ra giỡn nước,

Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm.

Biển bằng không có dòng xuôi ngược,

Cơm giữa ngày mưa gạo trắng thơm.

(Huy Cận, Hồng Gai, 1/1959)

Câu 1

Xác định không gian và thời gian tái hiện trong bài thơ trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào các từ ngữ chỉ địa điểm, cảnh vật và thời điểm xuất hiện trong bài thơ. 

Lời giải chi tiết

- Không gian: biển khơi/ làng chài ven biển/ làng biển

- Thời gian: mùa xuân

Giải thích:

Không gian biển được gợi ra qua các hình ảnh “thuyền”, “đảo xa”, “biển”, “chiếc tàu”, “bến Cảng”, “cây buồm”. Đây là không gian sinh hoạt quen thuộc của con người lao động vùng biển. Thời gian được xác định trực tiếp qua hình ảnh “mưa xuân”, “Mùa xuân” và chi tiết “sắm tết”, cho thấy khung cảnh được tái hiện vào mùa xuân, khi con người chuẩn bị đón năm mới.

Câu 2

Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh con thuyền trong bài thơ. Mượn hình ảnh con thuyền, tác giả muốn gợi ra cuộc sống như thế nào của con người lao động.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ trực tiếp miêu tả trạng thái, hoạt động của con thuyền → từ đó liên hệ với đời sống con người lao động. 

Lời giải chi tiết

- Những từ ngữ khắc họa hình ảnh con thuyền trong bài thơ: (thuyền) yên chỗ; (thuyền) về, dăm khóm đỗ; (thuyền) đậu, (thuyền) đi, hạ kín mui; (cây buồm) tươi tốt

- Hình ảnh con thuyền gợi ra cuộc sống của con người lao động (đã qua thời chiến tranh vất vả): cuộc sống thanh bình, ấm no, tràn đầy hi vọng vào tương lai, ...

Giải thích:

Con thuyền hiện lên trong nhiều trạng thái: khi “yên chỗ”, “đậu”, khi “đi”, “về”, cho thấy nhịp sống lao động diễn ra đều đặn, bình yên. Đặc biệt, hình ảnh “Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai”, “Sắm tết” cho thấy lao động mang lại thành quả và niềm vui cho con người. Câu thơ “Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm” còn khiến con thuyền như được tiếp thêm sức sống. Vì vậy, hình ảnh con thuyền gợi một cuộc sống ổn định, ấm no và lạc quan.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Nêu tác dụng của việc sử dụng từ láy trong bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ láy tiêu biểu → phân tích sắc thái nghĩa và tác dụng đối với việc khắc họa cảnh vật, không gian. 

Lời giải chi tiết

Từ láy "thăm thẳm" và "lưa thưa" đều là các từ láy gợi hình ảnh.

- Từ "thăm thẳm" gợi khoảng cách sâu hun hút và khung cảnh mờ ảo của biển đảo trong làn mưa xuân.

- Từ "lưa thưa" gợi sự thưa thớt, mỏng nhẹ của làn mưa của xuân.

=> Góp phần miêu tả bức tranh cảnh vật trên biển trong mưa xuân.

Giải thích:

Từ “thăm thẳm” trong “Đảo xa thăm thẳm vệt mưa dài” nhấn mạnh cảm giác xa xôi, hun hút của đảo giữa không gian biển rộng lớn, đồng thời tạo vẻ mờ ảo qua màn mưa. Từ “lưa thưa” trong “Lưa thưa mưa biển ấm chân trời” gợi những hạt mưa nhỏ, thưa và nhẹ, giúp không gian trở nên êm dịu hơn. Việc sử dụng từ láy vì thế làm câu thơ giàu nhạc điệu và tăng sức gợi hình, gợi cảm, giúp người đọc cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của biển trong mùa xuân.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 4

Cảm xúc của nhà thơ được thể hiện trong bài thơ là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát những cảm xúc được thể hiện qua cách lựa chọn hình ảnh, từ ngữ và cách nhìn về thiên nhiên, con người.

Lời giải chi tiết

- Cảm xúc vui tươi, yêu đời, yêu quê hương đất nước

- Sự lạc quan, tin tưởng và khát vọng vào tương lai no ấm

Giải thích:

Nhà thơ nhìn cảnh biển mùa xuân bằng cái nhìn đầy yêu mến: “Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm”, “cơm giữa ngày mưa gạo trắng thơm”. Những hình ảnh ấy cho thấy cuộc sống tràn đầy sức sống, ấm áp và niềm vui. Hình ảnh thuyền về, tôm cá đầy, sắm Tết cũng thể hiện niềm vui trước thành quả lao động và cuộc sống yên bình. Vì vậy, cảm xúc chủ đạo của bài thơ là niềm vui, niềm tin và tình yêu tha thiết đối với cuộc sống, quê hương.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Trình bày những thông điệp cuộc sống em nhận ra sau khi đọc xong bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ hình ảnh thiên nhiên, cuộc sống lao động và cảm xúc của tác giả, khái quát thành những bài học có ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Hòa bình có ý nghĩa lớn lao đối với mỗi con người, với một dân tộc

- Tình yêu cuộc đời bắt nguồn từ tình yêu những gì bình dị, gần gũi trong cuộc sống

- Khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của cả dân tộc

Giải thích:

Qua hình ảnh thuyền đậu, thuyền đi, tôm cá đầy, sắm Tết, cơm giữa ngày mưa, bài thơ cho thấy vẻ đẹp của một cuộc sống bình yên và lao động có thành quả. Những điều tưởng như rất bình thường ấy lại trở nên đáng quý khi đặt trong bối cảnh con người đã đi qua những năm tháng chiến tranh. Vì vậy, bài thơ nhắc nhở mỗi người biết trân trọng hòa bình, cuộc sống yên ổn và thành quả lao động. Đồng thời, giọng thơ tươi sáng, lạc quan cho thấy dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, con người vẫn cần giữ niềm tin và hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải