200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Dáng đứng Việt Nam (Lê Anh Xuân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc bài thơ sau: DÁNG ĐỨNG VIỆT NAM (Lê Anh Xuân) Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhứt Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng Và Anh chết trong khi đang đứng bắn Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng.

Câu hỏi

Đọc bài thơ sau:

DÁNG ĐỨNG VIỆT NAM

(Lê Anh Xuân)

Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhứt

Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng

Và Anh chết trong khi đang đứng bắn

Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng.

Chợt thấy anh, giặc hốt hoảng xin hàng

Có thằng sụp xuống chân Anh tránh đạn

Bởi Anh chết rồi nhưng lòng dũng cảm

Vẫn đứng đàng hoàng nổ súng tiến công

Anh tên gì hỡi Anh yêu quý

Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng

Như đôi dép dưới chân Anh giẫm lên bao xác Mỹ

Mà vẫn một màu bình dị, sáng trong

Không một tấm hình, không một dòng địa chỉ

Anh chẳng để lại gì cho riêng Anh trước lúc lên đường

Chỉ để lại cái dáng-đứng-Việt-Nam tạc vào thế kỷ:

Anh là chiến sỹ Giải phóng quân.

Tên Anh đã thành tên đất nước

Ôi anh Giải phóng quân!

Từ dáng đứng của Anh giữa đường băng Tân Sơn Nhứt

Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân.

(3/1968)

(Trích “Dáng đứng Việt Nam”, Lê Anh Xuân, “Thơ người lính”, NXB Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 1997, tr.431)

Chú thích:

- Lê Anh Xuân tên thật là Ca Lê Hiến, sinh ngày 5 tháng 6 năm 1940 tại quê hương Đồng khởi-Bến Tre, trong một gia đình trí thức yêu nước, thân phụ là giáo sư Ca Lê Thỉnh. Thuở nhỏ, ông theo gia đình lên ngàn theo kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1954, ông tập kết ra miền Bắc theo học trong Trường học sinh miền Nam. Sau đó ông học ở Khoa Sử, Trường đại học Tổng hợp Hà Nội. Học giỏi, ông được giữ lại Trường làm cán bộ giảng dạy và chọn đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài. Nhưng ông đã tình nguyện trở lại quê hương chiến đấu và công tác ở Ban Tuyên huấn, Trung ương Cục miền Nam.

- “Dáng đứng Việt Nam” là một bài thơ hay trong kho tàng thơ ca cách mạng Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, viết về Anh giải phóng quân và được phổ nhạc thành bài hát đi cùng năm tháng.

Câu 1

Nhân vật “Anh” trong bài thơ này là ai? “Anh” được miêu tả trong hoàn cảnh nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và chú ý nhân vật “Anh”

Lời giải chi tiết

- Nhân vật “Anh” trong bài thơ này là anh giải phóng quân.

- “Anh” được miêu tả trong hoàn cảnh: chết trong khi đang đứng bắn giặc tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Giải thích:

Trong bài thơ, nhân vật "Anh" được nhắc đến là người chiến sĩ giải phóng quân. Những câu thơ đầu cho thấy anh đã ngã xuống trên đường băng Tân Sơn Nhất nhưng vẫn trong tư thế chiến đấu, hi sinh khi đang đứng bắn giặc.

Mở rộng

Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc.

Câu 2

Xác định 02 từ láy có trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về từ láy

Lời giải chi tiết

Từ láy có trong bài thơ: hốt hoảng, bát ngát,…

Giải thích:

"Hốt hoảng" và "bát ngát" là các từ láy được tạo bởi sự lặp lại âm đầu hoặc vần, giúp tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tư từ trong câu thơ: “Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về biện pháp so sánh

Lời giải chi tiết

- BPTT so sánh: “Anh” được ví “như bức thành đồng”

- Hiệu quả:

+ Làm câu thơ trở nên sinh động, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt;

+ Khắc họa tư thế hiên ngang, lẫm liệt của người chiến sĩ dù đã hi sinh;

+ Thể hiện thái độ ngưỡng mộ, khâm phục của tác giả với người chiến sĩ …

Giải thích:

Tác giả so sánh người chiến sĩ với "bức thành đồng" để làm nổi bật tư thế hiên ngang, vững chãi, bất khuất của anh. Qua đó thể hiện sự khâm phục và ngợi ca của tác giả đối với người chiến sĩ cách mạng.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Theo em nhan đề “Dáng đứng Việt Nam” mang ý nghĩa biểu tượng gì về phẩm chất của người Việt Nam?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ với nội dung bài thơ để xác định ý nghĩa nhan đề

Lời giải chi tiết

Nhan đề “Dáng đứng Việt Nam” mang ý nghĩa biểu tượng về phẩm chất của người Việt Nam là: tinh thần hiên ngang, bất khuất, kiên cường, anh dũng trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm.

Giải thích:

"Dáng đứng Việt Nam" không chỉ là dáng đứng của một người lính mà còn là biểu tượng cho tinh thần anh dũng, kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. 

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học

Câu 5

Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm, trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với Tổ quốc? (trình bày khoảng 5 -7 dòng)

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Suy nghĩ về tình cảm, trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với Tổ quốc:

+ Tích cực học tập tích lũy tri thức, rèn luyện nhân cách để góp phần xây dựng quê hương, đất nước.

+ Rèn luyện đạo đức và sống với ước mơ, hoài bão, mục tiêu để vươn lên.

+ Tích cực tham gia vào các hoạt động công ích, tình nguyện và sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ người khác.

+ Sống với tinh thần tập thể, tôn trọng cái đúng, bỏ qua cái tôi để đóng góp cho lợi ích chung của cộng đồng…

+ Có ý thức giữ gìn và phát huy những thành quả mà thế hệ cha ông đã để lại…

Lời giải chi tiết

Bài thơ Dáng đứng Việt Nam gợi cho em suy nghĩ sâu sắc về tình cảm và trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với Tổ quốc. Thế hệ trẻ cần biết ơn, trân trọng những hy sinh lớn lao của cha anh đi trước, từ đó sống có lý tưởng, hoài bão và ước mơ cống hiến. Mỗi bạn trẻ phải tích cực học tập, rèn luyện tri thức, kỹ năng, đạo đức để góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp. Đồng thời, cần tham gia các hoạt động tình nguyện, công ích, biết sẻ chia với cộng đồng và sẵn sàng hành động vì lợi ích chung. Quan trọng hơn cả là giữ gìn, phát huy thành quả cách mạng, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền thiêng liêng của đất nước. Đó chính là cách thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và làm rạng rỡ dáng đứng kiêu hùng của Tổ quốc.

Giải thích:

Hình ảnh người chiến sĩ hi sinh anh dũng gợi cho thế hệ trẻ lòng biết ơn đối với cha anh đi trước, từ đó có ý thức học tập, rèn luyện và cống hiến để xây dựng, bảo vệ đất nước.

Câu 6

Chỉ ra đề tài của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đối tượng, lĩnh vực đời sống được tác giả phản ánh trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Đề tài người lính.

Giải thích:

Bài thơ viết về hình ảnh người chiến sĩ giải phóng quân đã anh dũng chiến đấu và hi sinh tại sân bay Tân Sơn Nhất. Qua đó, tác giả ca ngợi vẻ đẹp, tinh thần bất khuất và sự cống hiến của người lính Việt Nam trong chiến tranh.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Một số ví dụ về đề tài:

+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống. 

Link tham khảo: Đề tài (Từ điển tiếng Việt)

Câu 7

Chỉ rõ phép liên kết hình thức có trong hai câu thơ đầu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ được lặp lại hoặc các từ ngữ dùng để nối giữa các câu.

Lời giải chi tiết

- Phép lặp: “Anh”.

- Phép nối: “nhưng”

Giải thích:

Từ "Anh" được lặp lại ở cả hai câu thơ nhằm liên kết các câu và làm nổi bật hình tượng người chiến sĩ giải phóng quân. Từ "nhưng" được dùng để nối hai câu thơ, thể hiện sự tương phản giữa việc người chiến sĩ đã ngã xuống với việc anh vẫn gượng đứng lên chiến đấu.

Mở rộng

- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.

- Các phép liên kết trong câu:

+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.

+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.

Một số link tham khảo:

Một số phương tiện và phép liên kết trong văn bản

Biện pháp liên kết là gì? Các biện pháp liên kết trong câu

Câu 8

Em hiểu như thế nào về ý nghĩ của hai câu thơ:

“Bởi Anh chết rồi nhưng lòng dũng cảm

Vẫn đứng đàng hoàng nổ súng tiến công”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh thơ và ý nghĩa biểu tượng của câu thơ. 

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ khắc họa sự hi sinh cùng tư thế oai nghiêm, ý chí, bản lĩnh kiên cường của người chiến sĩ giải phóng quân.

- Dù anh đã ra đi nhưng anh vẫn giữ tư thế đứng hiên ngang chiến đấu.

- Dáng đứng thể hiện sự bất tử của tinh thần quyết thắng, ý chí, lòng dũng cảm, lí tưởng yeue nước của người chiến sĩ.

- Qua đó ta thấy được tình cảm trân trọng, ngợi ca, thán phục của tác giả.

Giải thích:

Câu thơ không chỉ nói về cái chết của một con người mà còn nhấn mạnh sức sống bất diệt của lí tưởng cách mạng. Hình ảnh "lòng dũng cảm”, “vẫn đứng đàng hoàng nổ súng tiến công" là cách nói giàu tính biểu tượng, làm nổi bật vẻ đẹp anh hùng và tinh thần bất khuất của người chiến sĩ Việt Nam. 

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 9

Theo em, vì sao dù không đứng ở đầu dòng nhưng trong nhiều dòng thơ tác giả vẫn viết chữ “Anh” in hoa?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý cách sử dụng từ ngữ đặc biệt của tác giả và ý nghĩa biểu cảm của nó.

Lời giải chi tiết

Tác giả viết in hoa chữ “Anh” vì:

- Tạo ấn tượng độc đáo, làm nổi bật hình tượng trung tâm của bài thơ.

- Thể hiện sự trân trọng, ngợi ca, tôn vinh, tự hào của tác giả với những người chiến sĩ giải phóng quân dũng cảm hi sinh, hóa thân vào núi sông quê hương.

- Từ đó nhắc nhở mỗi chúng ta luôn biết ơn và sống xứng đáng với thế hệ đi trước.

Giải thích:

Thông thường đại từ "anh" không được viết hoa giữa dòng thơ. Việc tác giả chủ ý viết hoa chữ "Anh" cho thấy người chiến sĩ không còn là một cá nhân bình thường mà đã trở thành biểu tượng cho những người lính Việt Nam anh hùng. Cách viết này thể hiện niềm tự hào, lòng biết ơn và sự trân trọng sâu sắc của tác giả đối với sự hi sinh cao cả của anh.

Mở rộng

Quy tắc viết hoa:

- Viết hoa danh từ chung để thể hiện sự tôn trọng đặc biệt: Để thể hiện sự tôn trọng đặc biệt, trong một số trường hợp, ta có thể viết hoa danh từ chung.

- Viết hoa tên riêng nước ngoài: Viết hoa tên người, tên địa lí nước ngoài

+ Viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận tạo thành tên

+ Nếu bộ phận gồm nhiều tiếng thì cần có dấu gạch nối giữa các tiếng.

- Viết hoa tên người, tên địa lí nước ngoài được phiên âm theo âm Hán Việt: Được viết giống như cách viết tên riêng Việt Nam.

Link tham khảo Quy tắc viết hoa


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải