200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Con cò (Chế Lan Viên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay: "Con cò bay la Con cò bay lả Con cò Cổng Phủ Con cò Đồng Đăng..."

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CON CÒ

Chế Lan Viên

I
Con còn bế trên tay
Con chưa biết con cò
Nhưng trong lời mẹ hát
Có cánh cò đang bay:
"Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò Cổng Phủ
Con cò Đồng Đăng..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ
"Con cò ăn đêm
Con cò xa tổ
Cò gặp cành mềm
Cò sợ xáo măng..."
Ngủ yên, ngủ yên, cò ơi, chớ sợ
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân
Con chưa biết con cò con vạc
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân

II
Ngủ yên, ngủ yên, ngủ yên
Cho cò trắng đến làm quen
Cò đứng ở quanh nôi
Rồi cò vào trong tổ
Con ngủ yên thì cò cũng ngủ
Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi
Mai khôn lớn, con theo cò đi học
Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân
Lớn lên, lớn lên, lớn lên...
Con làm gì?
Con làm thi sĩ
Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ
Trước hiên nhà
Và trong hơi mát câu văn

III
Dù ở gần con
Dù ở xa con
Lên rừng xuống bể
Cò sẽ tìm con
Cò mãi yêu con
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con
À ơi!
Một con cò thôi
Con cò mẹ hát
Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi
Ngủ đi, ngủ đi!
Cho cánh cò, cánh vạc
Cho cả sắc trời
Đến hát
Quanh nôi

(Chế Lan Viên toàn tập, Vũ Thị Thường sưu tập và biên soạn, NXB Văn học, 2002)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên và cho biết việc tác dụng của việc sử dụng thể thơ đó đối với việc thể hiện nội dung, cảm xúc của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số tiếng ở mỗi dòng thơ, cách gieo vần và ngắt nhịp để xác định thể thơ; sau đó nêu tác dụng của thể thơ đối với việc thể hiện nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

- Tác dụng: Thể thơ tự do giúp tác giả linh hoạt trong cách ngắt nhịp, số tiếng, số dòng thơ; tạo âm hưởng gần gũi như lời ru của mẹ, giúp bộc lộ tự nhiên tình mẫu tử sâu nặng và những suy ngẫm về sự trưởng thành của con.

Giải thích:

Bài thơ không bị gò bó về số tiếng, số dòng hay cách gieo vần. Nhờ đó, lời thơ vừa mềm mại, da diết như lời hát ru, vừa dễ dàng diễn tả dòng cảm xúc thiết tha của người mẹ.

Câu 2

Theo văn bản, điều gì xuất hiện trong lời mẹ hát?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ phần đầu văn bản, xác định chi tiết được nhắc đến trong lời mẹ hát.

Lời giải chi tiết

Trong lời mẹ hát xuất hiện hình ảnh cánh cò (con cò) đang bay cùng những câu ca dao về con cò.

Giải thích:

Ngay ở những câu thơ đầu, tác giả viết: "Nhưng trong lời mẹ hát/ Có cánh cò đang bay". Hình ảnh con cò được đưa vào lời ru qua những câu ca dao quen thuộc, trở thành hình ảnh gắn bó với tuổi thơ của đứa con.

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

“Ngủ yên, ngủ yên, ngủ yên
Cho cò trắng đến làm quen
Cò đứng ở quanh nôi
Rồi cò vào trong tổ
Con ngủ yên thì cò cũng ngủ
Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại trong đoạn thơ, sau đó phân tích tác dụng của phép điệp ngữ đối với nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Điệp ngữ: "Ngủ yên, ngủ yên, ngủ yên".

- Tác dụng: Nhấn mạnh lời ru tha thiết, trìu mến của người mẹ; tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, êm ái như tiếng hát ru; đồng thời thể hiện mong ước con có giấc ngủ bình yên trong vòng tay yêu thương và che chở.

Giải thích:

Việc lặp lại ba lần cụm từ "Ngủ yên" khiến âm điệu bài thơ trở nên du dương, sâu lắng, gợi cảm giác bình yên của tuổi thơ. Qua đó, người đọc cảm nhận được tình yêu thương vô bờ của mẹ, mẹ luôn bao bọc, bảo vệ con.

Câu 4

Nêu ý nghĩa của biểu tượng “con cò” trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh trung tâm trong bài thơ dựa vào toàn bộ nội dung văn bản.

Lời giải chi tiết

Biểu tượng "con cò" tượng trưng cho lời ru của mẹ, tình mẫu tử thiêng liêng, sự yêu thương, che chở và đồng hành của mẹ trên suốt hành trình trưởng thành của con.

Giải thích:

Ban đầu, con cò xuất hiện trong lời ru của mẹ. Sau đó, con cò theo con từ lúc nằm nôi, đến khi đi học, trưởng thành và suốt cả cuộc đời. Vì vậy, hình ảnh con cò là biểu tượng của tình mẹ luôn nâng đỡ, dõi theo và yêu thương con vô điều kiện.

Câu 5

Từ nội dung của văn bản, anh/ chị hãy trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của lời ru đối với hành trình trưởng thành của mỗi người.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra thông điệp từ văn bản, kết hợp với suy nghĩ của bản thân.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Lời ru không chỉ đưa con vào giấc ngủ êm đềm mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp nhân cách và truyền cho con những bài học đầu tiên về tình yêu thương, lòng nhân ái. Trong hành trình trưởng thành, lời ru trở thành nguồn động viên, chỗ dựa tinh thần giúp mỗi người thêm vững vàng trước những khó khăn của cuộc sống.

Giải thích:

Qua bài thơ, lời ru mang theo tình mẹ, văn hóa dân gian và những giá trị sống tốt đẹp, góp phần hình thành tâm hồn và nuôi dưỡng nhân cách của mỗi con người từ thuở ấu thơ.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...