200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Gánh hàng rong (Kiên Duyên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: GÁNH HÀNG RONG (Kiên Duyên) Là tiếng rao phảng phất giữa chiều đông Con ngõ nhỏ, gánh hàng rong vẫn thế... Sao chạnh nhớ gánh hàng rong của Mẹ Và tuổi thơ lặng lẽ đến bao giờ...

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

GÁNH HÀNG RONG

(Kiên Duyên)

Là tiếng rao phảng phất giữa chiều đông

Con ngõ nhỏ, gánh hàng rong vẫn thế...

Sao chạnh nhớ gánh hàng rong của Mẹ

Và tuổi thơ lặng lẽ đến bao giờ...

 

Thu cuối mùa, đông lạnh ngõ lưa thưa

Cây rụng lá thẫn thờ buông thềm vắng

Thấm thoắt trôi, thời gian như trầm lặng

Mẹ đâu rồi để nắng cũng buồn tênh...

 

Vẫn con đường và lối cũ làng bên…

Ngày hai buổi, qua xóm Đình, xóm Vạn

Nải chuối xanh, mớ bồng khoai rao bán...

Mẹ nuôi con, vắt cạn cuộc đời mình...

 

Tiếng rao chiều về qua ngõ mong manh

Quang gánh Mẹ bây giờ thành nỗi nhớ

Mẹ nơi đâu, tiếng rao còn muôn thuở

Con đã về… Mẹ có đợi con đâu...

(Kiên Duyên, Mua heo may còn lại, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2023)

Câu 1

Chỉ ra một dấu hiệu nhận biết thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số chữ mỗi dòng và cách ngắt nhịp để nhận diện thể thơ (có đều hay không).

Lời giải chi tiết

Thơ 8 chữ

Giải thích:

Mỗi dòng có khoảng 8 chữ, nhịp thơ khá đều.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Điều gì khiến người con trong bài thơ chạnh nhớ gánh hàng rong của Mẹ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định chi tiết gợi nhớ trực tiếp (âm thanh, hình ảnh) xuất hiện ở đầu bài thơ.

Lời giải chi tiết

Tiếng rao hàng rong giữa chiều đông khiến người con nhớ về mẹ.

Giải thích:

Âm thanh “tiếng rao” quen thuộc gợi lại hình ảnh mẹ tảo tần => đánh thức kí ức tuổi thơ và tình cảm sâu nặng với mẹ.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích tác dụng của các từ tượng hình trong hai dòng thơ sau:

Thu cuối mưa, đông lạnh ngõ lựa thựa

Cây rụng lá thẫn thờ buông thềm vắng

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm từ gợi hình, gợi trạng thái (tượng hình) và phân tích tác dụng trong việc diễn tả cảnh và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Từ tượng hình: “lưa thưa”, “thẫn thờ”.

Giải thích:

Các từ này gợi không gian vắng vẻ, hiu quạnh => góp phần diễn tả nỗi buồn, cô đơn và tâm trạng trầm lắng của người con khi nhớ mẹ.

Mở rộng

- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ của sự vật, chẳng hạn: gập ghềnh, khẳng khiu, lom khom,…

- Từ tượng hình có tác dụng:

+ Làm tăng tính biểu cảm, biểu đạt của ngôn ngữ và làm miêu tả trở nên cụ thể và sinh động hơn. Vì đa số từ tượng hình đều là từ láy.

+ Giúp khả năng miêu tả, diễn tả cảnh vật, con người, thiên nhiên chi tiết, thực tế và đa dạng.

Link tham khảo: Từ tượng hình là gì? Tác dụng của từ tượng hình

Câu 4

Hình ảnh gánh hàng rong được gợi tả đã góp phần thể hiện tâm trạng gì của người con?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ hình ảnh trung tâm (gánh hàng rong), liên hệ với hoàn cảnh và cảm xúc nhân vật để rút ra tâm trạng.

Lời giải chi tiết

Thể hiện nỗi nhớ thương, xót xa và day dứt của người con.

Giải thích:

Gánh hàng rong gắn với sự vất vả của mẹ => khi trở thành “nỗi nhớ” càng làm nổi bật nỗi đau mất mát và tình yêu thương sâu sắc.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Qua bài thơ, tác giả đã gửi tới người đọc thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung bài thơ, rút ra ý nghĩa chung mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Thông điệp: Hãy yêu thương, trân trọng cha mẹ khi còn có thể.

Giải thích:

Bài thơ gợi nỗi ân hận khi không còn mẹ => nhắc nhở con người biết quý trọng tình mẫu tử, sống hiếu thảo và biết ơn.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm kiếm các đại từ xưng hô và mạch cảm xúc chủ đạo trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình trong văn bản là người con.

Giải thích:

Dấu hiệu: Sự xuất hiện của các từ ngữ xưng hô "Mẹ", "con" cùng mạch cảm xúc hoài niệm, thấu cảm về cuộc đời mẹ.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc hiểu và khái quát toàn bộ nội dung qua các khổ thơ.

Lời giải chi tiết

Văn bản là lời bày tỏ niềm hoài niệm đau đáu, lòng biết ơn sâu sắc và nỗi xót xa của người con trước sự hy sinh thầm lặng của người mẹ. Qua hình ảnh "gánh hàng rong", tác giả khắc họa cuộc đời gian truân, tần tảo nuôi con khôn lớn của mẹ, đồng thời thể hiện nỗi ân hận, tiếc nuối khi mẹ không còn để con kịp báo đáp.

Giải thích:

Tác phẩm đi từ âm thanh tiếng rao ở hiện tại để khơi gợi dòng ký ức về hình ảnh người mẹ nghèo khó qua xóm Đình, xóm Vạn, nuôi con bằng những mớ bồng khoai, nải chuối xanh. Khổ cuối khép lại với tiếng khóc nghẹn ngào trước quy luật sinh tử nghiệt ngã.

Mở rộng

Ngữ cảnh có thể là một tình huống, một đoạn văn, một câu, một cụm từ và cũng có thể là một từ có vai trò quan trọng trong việc lựa chọn từ ngữ khi viết hoặc nói và hiểu nghĩa của từ khi đọc hoặc nghe.

Link tham khảo: Ngữ cảnh

Câu 8
Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ ngữ gọi tên biện pháp tu từ dựa vào dấu hiệu so sánh và tả đặc điểm con người cho vật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh (qua từ "như") kết hợp với nhân hóa (qua từ ngữ chỉ tâm trạng "trầm lặng").

- Tác dụng:

+ Về nghệ thuật: Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, nhịp điệu chậm rãi, sâu lắng; hình tượng hóa khái niệm trừu tượng (thời gian).

+ Về nội dung: Diễn tả bước đi của thời gian không chỉ là sự vận động cơ học mà mang nặng tâm tư. Thời gian như ngưng đọng, lặng lẽ sẻ chia nỗi đau xót, trống trải và hụt hẫng trong lòng người con khi đối diện với sự mất mát. Câu thơ nhấn mạnh quy luật nghiệt ngã của thời gian và nỗi mặc cảm muộn màng của nhân vật trữ tình.

Giải thích:

Từ "thấm thoát" cho thấy thời gian trôi rất nhanh, nhưng từ "trầm lặng" lại tạo cảm giác không gian và thời gian như cô đặc lại. Sự mâu thuẫn này phản ánh chính xác tâm trạng của người con: Nhận ra thời gian trôi nhanh quá, ngoảnh đi ngoảnh lại mẹ đã già và khuất bóng, khiến lòng mình trĩu nặng, nhìn đâu cũng thấy một sự lặng lẽ, u buồn.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải