200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện truyền kì - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Chuyện gã trà đồng giáng sinh (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CHUYỆN GÃ TRÀ ĐỒNG GIÁNG SINH (Trà đồng giáng đản lục - Nguyễn Dữ) Dương Đức Công tên là Tạc, người phủ Thường Tín, xử Sơn Nam. Dưới triều vua Huệ Tông nhà Lý, ông làm quan coi việc hình án trấn Tuyên Quang, xét rõ mọi điều oan khuất, khiến các vụ án đều được công bằng. Vì sự nhân từ phúc hậu, người đời gọi ông là Đức Công.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHUYỆN GÃ TRÀ ĐỒNG GIÁNG SINH

(Trà đồng giáng đản lục - Nguyễn Dữ)

Dương Đức Công tên là Tạc, người phủ Thường Tín, xử Sơn Nam. Dưới triều vua Huệ Tông nhà Lý, ông làm quan coi việc hình án trấn Tuyên Quang, xét rõ mọi điều oan khuất, khiến các vụ án đều được công bằng. Vì sự nhân từ phúc hậu, người đời gọi ông là Đức Công.

Năm 50 tuổi, Đức Công vẫn không có con trai, chợt bị ốm nặng rồi chết, hồi lâu lại tinh bảo với mọi người rằng:

“Ta vừa đến một chỗ thành đèn vách sắt, toan bước vào thì có một viên chức ngăn lại. Viên ấy dẫn ta đi sang phía hữu, thấy có những cửa đỏ biển son. Vén áo đi vào thì thấy san sát những tòa nhà rộng, có hơn trăm người thắt đai đứng hầu. Giữa có hai vị mặc áo bào tía ngồi đối diện nhau ở bên một cái án, bảo lấy số son của họ Dương ra xem. Một lát, hai vị cùng nhìn nhau nói:

Người này ở dương gian nhân đức, cứu sống nhiều người, chỉ tiếc tuổi thọ ngắn và không có người nối dõi. Nếu không khen thưởng thì làm sao khuyến khích kẻ khác làm điều thiện?""

Hai vị ấy sai dẫn Đức Công về tạm nghỉ. Nửa ngày sau lại gọi vào, bảo:

“Thượng đế khen ngợi lòng nhân, ban cho nhà ngươi một người con trai tốt và thêm hai kỷ tuổi thọ.

Hãy về mà tiếp tục làm việc thiện, đừng bảo rằng trên cõi trời không biết đến việc lành."

Khi ra khỏi cửa, Đức Công hỏi:

“Đây là nơi nào?"

Viên chức đáp:

“Đây là một tòa trong 24 tòa ở Phong Đô; người mới chết đều phải qua cả. Ai tên ghi trong số son thì còn được sống lại, ai tên ghi trong sổ mực thì không thể cứu."

Đức Công bừng tỉnh, thấy mình sống lại như qua một giấc chiêm bao. Đêm ấy, vợ ông mơ thấy một ngôi sao rơi vào lòng, rồi sau có mang, sinh ra một con trai, đặt tên là Thiên Tích. Cậu bé ham học, thông minh, giỏi giang, và rất thích uống trà, thường ví mình như Lục Vũ đời xưa. Đức Công mừng rỡ nói:

"Thế là ta có dòng giống rồi!”

Sau đó, ông chuyên dạy con những nghĩa lý chân chính. Hai mươi bốn năm sau, Đức Công qua đời,

Thiên Tích thương khóc vô cùng, người người đều cảm động.

(Trich Truyền kỳ mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Văn học)

Câu 1

Không gian trong truyện có gì độc đáo?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào các chi tiết chỉ không gian trong truyện, xác định sự khác biệt và mối quan hệ giữa các không gian.

Lời giải chi tiết

- Đặc điểm không gian:

+ Không gian trần thế (nơi có gia đình, vợ con)

+ Không gian địa phủ (nơi có thành Phong Đô với thượng đế, các quan, viên chức…)

=> Không gian có sự pha trộn giữa cõi trần và cõi âm, không tách biệt mà liên thông với nhau, mang đậm màu sắc kì ảo

Giải thích:

Không gian trần thế là nơi Đức Công sinh sống cùng gia đình, còn không gian địa phủ là “một tòa trong 24 tòa ở Phong Đô”, nơi có các viên chức và những vị có quyền quyết định số phận con người. Đức Công sau khi chết lại có thể trở về dương gian. Sự đan xen, liên thông giữa cõi sống và cõi chết tạo nên nét độc đáo, kì ảo cho không gian truyện.

Mở rộng

- Truyện truyền kì là một thể loại văn xuôi tự sự thời trung đại, phản ánh hiện thực qua những yếu tố kì lạ, hoang đường.

- Trong truyện truyền kì, thế giới con người và thế giới thánh thần, ma, quỷ có sự tương giao. Điều này làm nên đặc điểm riêng cho không gian truyện truyền kì - không gian giàu yếu tố kì ảo.

- Có sự khác biệt về thời gian ở cõi trần với cõi âm ti, thuỷ phủ hoặc nơi thượng giới (biểu hiện qua nhịp độ nhanh chậm của thời gian); con người có thể sống nhiều đời, nhiều cuộc đời hoặc sống nhờ các phép thuật kì ảo.

Một số link tham khảo:

Truyện truyền kì là gì? Cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian trong truyện truyền kì

Lời kể, ngôn ngữ trong truyện truyền kì

Câu 2

Điều gì khiến Dương Đức Công được người đời tôn gọi là Đức Công?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời giới thiệu và những việc làm của nhân vật khi còn làm quan.

Lời giải chi tiết

Dương Đức Công được người đời tôn gọi là Đức Công vì sự nhân từ phúc hậu, khi làm quan thì xét rõ mọi điều oan khuất, khiến các vụ án đều được công bằng.

Giải thích:

Văn bản trực tiếp cho biết ông “xét rõ mọi điều oan khuất, khiến các vụ án đều được công bằng”. Sự nhân từ, phúc hậu và cách xử án công bằng ấy khiến người đời kính trọng, gọi ông là “Đức Công”.

Câu 3

Truyện có yếu tố kì ảo nào? Yếu tố kì ảo đó có ý nghĩa, vai trò gì trong truyện?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những chi tiết vượt khỏi quy luật đời thường, sau đó phân tích tác dụng đối với nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Yếu tố kì ảo trong đoạn trích:

+ Dương Đức Công khi chết được xuống thành Phong Đô, gặp các vị quan ở địa phủ.

+ Dương Đức Công được thượng đế khen ngợi là người lương thiện nên cho sống thêm 2 kỷ nữa và còn ban cho một người con trai tốt.

+ Vợ Dương Đức Công nằm mơ có ngôi sao nhỏ rơi vào lòng, sau đó mang thai, sinh được 1 người con trai.

- Tác dụng của các yếu tố kì ảo:

+ Tạo ra sự sinh động, hấp dẫn cho câu chuyện và tạo hứng thú với người đọc.

+ Thể hiện ước mơ ngàn đời của nhân dân ta về sự công bằng: người lương thiện ắt sẽ nhận được những điều tốt đẹp.

+ Bộc lộ rõ nét tư tưởng chủ đề tác phẩm: Ca ngợi những con người có tấm lòng lương thiện.

+ Làm nên đặc điểm của truyện truyền kì

Giải thích:

Những chi tiết như Đức Công “vừa đến” Phong Đô rồi được cho sống lại, được Thượng đế ban thêm tuổi thọ và con trai, hay việc người vợ mơ thấy ngôi sao rơi vào lòng rồi có mang đều không xảy ra theo quy luật đời thường. Qua các yếu tố ấy, truyện khẳng định rằng lòng nhân đức của con người được thế giới siêu nhiên ghi nhận và đền đáp, đồng thời làm câu chuyện trở nên huyền bí, hấp dẫn.

Mở rộng

Trong truyện truyền kì, yếu tố kì ảo hiện diện ở mọi thành phần cấu tạo chủ yếu của tác phẩm như nhân vật, sự việc và cả ở thủ pháp nghệ thuật.

- Nhân vật kì ảo: có năng lực siêu nhiên, xuất thân kì lạ, diện mạo khác thường, hành hung biến hoá…

- Sự việc kì ảo: các tình tiết, sự kiện, hành động,… kì ảo liên kết với nhau thành chuỗi, tạo nên cốt truyện có tính chất li kì, huyền hoặc.

- Thủ pháp nghệ thuật: sự kết hợp linh hoạt giữa yếu tố kì ảo (thường được nhận diện tương đối gồm kì – kì lạ, khác thường, siêu phàm,… và quái – quái dị, ma quỷ)

Một số link tham khảo:

Truyện truyền kì là gì? Cốt truyện, nhân vật, không gian, thời gian trong truyện truyền kì

Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì

Lời kể, ngôn ngữ trong truyện truyền kì

Câu 4

Em có đồng tình với quan niệm “ở hiền gặp lành” thể hiện trong truyện không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ thực tế

Nêu suy nghĩ của bản thân

Lời giải chi tiết

Em đồng tình với quan niệm “ở hiền gặp lành” thể hiện trong truyện.
Bởi lẽ, Dương Đức Công là người sống nhân hậu, xử án công minh, luôn làm điều thiện nên dù gặp bất hạnh ban đầu (không con, đoản thọ) cuối cùng vẫn được đền đáp xứng đáng: sống thêm tuổi thọ và có con nối dõi. Quan niệm này phù hợp với đạo lí truyền thống của dân tộc, khẳng định niềm tin rằng lòng tốt và sự lương thiện luôn có giá trị, góp phần hướng con người sống nhân ái, có trách nhiệm với cộng đồng.

Giải thích:

Dương Đức Công khi còn sống luôn “nhân đức, cứu sống nhiều người” nên khi xuống Phong Đô, các vị quan đã ghi nhận công đức của ông và Thượng đế ban cho ông “một người con trai tốt và thêm hai kỷ tuổi thọ”. Như vậy, kết cục của Đức Công thể hiện rõ quan niệm người sống nhân hậu, làm nhiều việc thiện sẽ được đền đáp. 

Câu 5

Câu chuyện trên tác động như thế nào đến suy nghĩ, tình cảm, lối sống của em?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân, nêu suy nghĩ. Gợi ý:

- Chúng ta cần sống lương thiện, sẵn sàng giúp người, giúp đời

- Sống tốt ắt sẽ nhận được phúc báo, trời xanh có mắt, sớm muộn cũng được đền đáp, bởi vậy hãy luôn sống lương thiện.

- Không nên làm điều sai trái bởi sẽ phải chịu quả báo…

Lời giải chi tiết

Qua câu chuyện, em nhận ra rằng con người cần sống lương thiện, biết yêu thương và sẵn sàng giúp đỡ người khác trong cuộc sống hằng ngày. Khi ta sống tốt, làm điều đúng đắn thì sớm muộn cũng sẽ nhận được phúc báo, bởi “trời xanh có mắt”, không bỏ sót tấm lòng thiện lương nào. Ngược lại, nếu sống ích kỉ, làm điều sai trái thì nhất định sẽ phải gánh chịu hậu quả tương xứng. Vì vậy, mỗi người cần tự rèn luyện đạo đức, biết phân biệt đúng - sai và luôn lựa chọn lối sống nhân ái để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Giải thích:

Đức Công được mọi người kính trọng vì ông nhân từ, phúc hậu, xét án công bằng và cứu sống nhiều người; những việc thiện ấy cuối cùng được ghi nhận và đền đáp. Từ đó, câu chuyện giúp người đọc thêm tin tưởng vào giá trị của lòng tốt, đồng thời nhắc nhở mỗi người không làm điều sai trái, biết sống tử tế.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải