200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Tổ quốc ở Trường Sa (Nguyễn Việt Chiến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản và trả lời câu hỏi: Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa Các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta Như máu ấm trong màu cờ nước Việt

Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời câu hỏi:

Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa

Các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển

Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta

Như máu ấm trong màu cờ nước Việt

 

Biển Tổ quốc đang cần người giữ biển

Máu ngư dân trên sóng lại chan hòa

Máu của họ ngân bài ca giữ nước

Để một lần Tổ quốc được sinh ra

(Trích Tổ quốc ở Trường Sa, Nguyễn Việt Chiến)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn thơ trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: thể thơ 8 chữ

Giải thích:

Mỗi câu thơ có 8 chữ, không quy định về số dòng thơ trong một bài.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Em hiểu nghĩa của từ "Mẹ tổ quốc "trong đoạn thơ trên như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh và ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

"Mẹ Tổ quốc" được em hiểu là: hình tượng, đại diện cho cả một đất nước, được xem như người mẹ, luôn sát cánh, tạo ra cảm giác gần gũi, yêu thương, cảm nhận được sự ấm áp, được che chở cho các người lính nơi Trường Sa.

Giải thích:

Tác giả gọi Tổ quốc là "Mẹ" để thể hiện sự gần gũi, thiêng liêng và tình cảm gắn bó sâu nặng giữa đất nước với những người con Việt Nam.

Mở rộng

Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ sau

"Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta

Như máu ấm trong màu cờ nước Việt"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định sự vật được so sánh và phân tích tác dụng trong việc biểu đạt nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- BPTT: so sánh: "mẹ Tổ quốc vấn luôn ở bên ta" - "máu ấm trong màu cờ nước Việt" (từ so sánh: "như")

- Tác dụng: 

+ Làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt;

+Nhấn mạnh về tình cảm gắn bó sâu sắc và mãnh liệt, mạnh mẽ giữa nơi đảo xa, nơi biển đảo quê hương và quyết tâm bảo vệ, gìn giữ độc lập chủ quyền cho dân tộc của những người giữ biển; qua đó, cho thấy được tình cảm sâu sắc, sự trân trọng, biết ơn của chính tác giả đối với những người giữ biển. Đồng thời, câu thơ còn cho thấy chính tinh thần lạc quan của họ, sự mạnh mẽ, dũng cảm của họ, họ được "mẹ Tổ quốc" chở che, tình yêu đó ấm áp, là nguồn sống, là màu máu đỏ ấm trong chính màu cờ, sắc áo nước Việt.

Giải thích:

Phép so sánh làm cho câu thơ giàu sức gợi hình, gợi cảm; nhấn mạnh sự hiện diện thiêng liêng, gần gũi của Tổ quốc trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Đoạn thơ thể hiện những tình cảm nào của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung, cảm xúc được thể hiện trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ thể hiện tình yêu biển đảo, tình yêu ngư dân nơi biển đảo, tình yêu, sự gắn bó sâu sắc của chính nhà thơ đối với biển đảo Tổ quốc.

Giải thích:

Tác giả xúc động trước sự hi sinh, gian khổ của những người giữ biển, đồng thời bày tỏ niềm tự hào và tình yêu sâu sắc đối với Tổ quốc.

Mở rộng

 Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ đoạn thơ em hãy nêu trách nhiệm bảo vệ biển đảo quê hương của mỗi công dân trong hoàn cảnh hiện tại

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nội dung đoạn thơ với thực tế cuộc sống.

Lời giải chi tiết

Từ đoạn thơ, em nhận ra được trách nhiệm bảo vệ biển đảo quê hương của mỗi công dân trong hoàn cảnh hiện tại:

- Mỗi công dân nên có ý thức khẳng định và bảo vệ biển đảo quê hương không chỉ qua hành động mà còn qua lời nói.

- Mỗi công dân cần có ý thức nâng cao trách nhiệm để gìn giữ và bảo vệ biển đảo. Nâng cao ý thức trong việc bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm môi trường đất, nước và môi trường biển.

Giải thích:

Biển đảo là một phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc nên mỗi công dân đều có trách nhiệm chung tay bảo vệ và giữ gìn. 

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, các hình ảnh đi kèm và ý nghĩa biểu tượng của từ “Mẹ” để xác định nghĩa của “Mẹ Tổ quốc”.

Lời giải chi tiết

“Mẹ Tổ quốc” là cách gọi hình tượng hóa Tổ quốc như một người mẹ, thể hiện đất nước luôn gần gũi, yêu thương, che chở và đồng hành với những người con đang ngày đêm giữ gìn biển đảo.

Giải thích:

Tác giả gọi Tổ quốc là “Mẹ” để nhấn mạnh sự thiêng liêng, gần gũi và tình yêu thương sâu nặng của đất nước đối với nhân dân. Hình ảnh ấy đồng thời thể hiện tình cảm gắn bó, biết ơn và tự hào của những người con Việt Nam đối với Tổ quốc.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát những hình ảnh, sự việc và cảm xúc nổi bật trong đoạn thơ, từ đó xác định nội dung chính.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ thể hiện tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó sâu sắc với biển đảo Tổ quốc, đồng thời ca ngợi những người ngư dân, người giữ biển đã không quản gian khổ, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương.

Giải thích:

Qua những hình ảnh “sóng dữ phía Hoàng Sa”, “ngày đêm bám biển”, “máu ngư dân trên sóng”, “bài ca giữ nước”, tác giả làm nổi bật sự gian khổ và hi sinh của những người đang bám biển, giữ biển. Họ không chỉ lao động để mưu sinh mà còn góp phần bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Qua đó, đoạn thơ bộc lộ lòng yêu nước, niềm tự hào và sự trân trọng, biết ơn của nhà thơ đối với những người giữ biển.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học


Bình chọn:
4 trên 6 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải