200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ song thất lục bát - Luyện đề đọc hi..

Đọc hiểu Thương mẹ (Đặng Minh Mai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: Nghĩ về mẹ lòng bao thương nhớ Lệ hai hàng nức nở tim đau! Một đời mưa nắng dãi dầu Sớm khuya bươn chải chẳng sầu trách than!

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Nghĩ về mẹ lòng bao thương nhớ

Lệ hai hàng nức nở tim đau!

Một đời mưa nắng dãi dầu

Sớm khuya bươn chải chẳng sầu trách than!

 

Dẫu sương gió gian nan vất vả

Rét cắt da mẹ đã lên đường

Đôi vai trĩu nặng tình thương

Buôn xuôi bán ngược kiếm đường mưu sinh!

 

Con khôn lớn gia đình đỡ thiếu

Mẹ lưng còng thân yếu hơn xưa

Cơm ăn bữa tối nghỉ trưa

Tai ương tật bệnh nào chừa mẹ đâu?

 

Trời nghiêng ngả ứa sầu rơi lệ

Mẹ ra đi trần thế mẹ rời ...!

Thương yêu gửi lại trên đời

Xuôi tay, nhắm mắt chẳng lời trối trăn!!!

 

Ở nơi đó chốn lành mẹ đến

Cõi thiên bồng nơi kết trần gian

Cầu xin mẹ được bình an

Vãng sinh tịnh độ lời vàng con mong!

(Đặng Minh Mai)

(Nguồn trích dẫn: trang thihuu.com)

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Thể thơ: thơ song thất lục bát

Giải thích:

Thể thơ song thất lục bát giàu tính nhạc, mang âm hưởng da diết, rất phù hợp để diễn tả tâm trạng đau xót, nghẹn ngào và hoài niệm của người con khi nghĩ về người mẹ quá cố.

Mở rộng

- Thơ song thất lục bát là thể thơ gồm cặp song thất (bảy tiếng) và cặp lục bát (sáu – tám tiếng) luân phiên kế tiếp nhau trong toàn bài.

- Gieo vần: Tiếng cuối của dòng thất đầu tiên hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất tiếp theo (vần trắc). Tiếng cuối của dòng thất tiếp theo hiệp vần với tiếng cuối của dòng lục (vần bằng). Tiếng cuối của dòng lục hiệp vần với tiếng thứ sáu của dòng bát (vần bằng). Tiếng cuối của dòng bát hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất kế đó (vần bằng) và cứ thế tiếp tục.

- Ngắt nhịp: Hai dòng thất được ngắt nhịp lẻ, thường là 3/4; dòng lục và dòng bát ngắt nhịp linh hoạt hơn (dòng lục thường ngắt nhịp 2/2/2, dòng bát thường ngắt nhịp 2/2/2/2).

- Thanh điệu: Về thanh điệu, thanh bằng (B) - trắc (T) của các tiếng ở một số vị trí trong câu thơ là cố định

Link tham khảo: Thể thơ Song thất lục bát

Câu 2

Ghi lại những từ ngữ khắc hoạ hình ảnh người mẹ được tác giả sử dụng trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định những từ ngữ khắc hoạ hình ảnh người mẹ

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ: mưa nắng dãi dầu, sớm khuya bươn chải, dẫu sương gió gian nan vất vả, rét cắt da, đôi vai trĩu nặng tình thương, lưng còng, thân yếu, tai ương tật bệnh…

Giải thích:

Hệ thống từ ngữ trên tập trung lột tả một cuộc đời đầy gian truân, lam lũ của mẹ, đồng thời thấy được dấu vết của thời gian và bệnh tật đã đè nặng lên vóc dáng mẹ.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ:

Một đời mưa nắng dãi dầu

Sớm khuya bươn chải chẳng sầu trách than!

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về biện pháp ẩn dụ

Lời giải chi tiết

- BPTT ản dụ: mưa nắng dãi dầu

- Tác dụng: chỉ những vất vả, gian truân trong cuộc đời => nhấn mạnh sự hi sinh lặng thầm, bền bỉ của mẹ, đồng thời gợi sự cảm phục, xót xa của người con trước công lao to lớn ấy.

Giải thích:

Ẩn dụ giúp cụ thể hóa những gian lao vô hình của cuộc đời thành những hình ảnh hữu hình, khiến người đọc dễ dàng đồng cảm với nỗi vất vả của người mẹ.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Em có nhận xét gì về hình ảnh người mẹ trong bài thơ qua cảm nhận của người con.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Cảm nhận nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh người mẹ hiện lên giàu đức hi sinh, tần tảo, nhẫn nại vượt qua mọi khổ cực vì con. Trong cảm nhận của người con, mẹ là hiện thân của tình thương bao la, vừa bình dị mà thiêng liêng, khiến người con thương nhớ, đau xót khi mẹ qua đời.

Giải thích:

Hình ảnh người mẹ được nhìn qua lăng kính của lòng hiếu thảo và nỗi đau mất mát nên hiện lên vô cùng chân thực, lay động và giàu sức gợi cảm.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Bài học ý nghĩa em rút ra được từ bài thơ là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra bài học phù hợp

Lời giải chi tiết

Bài học:

- Cần biết trân trọng, yêu thương và báo hiếu cha mẹ khi còn có thể

- Ý thức về công ơn sinh thành, dưỡng dục to lớn của mẹ để sống hiếu thảo, nhân nghĩa hơn trong cuộc đời.

Giải thích:

Bài thơ là lời cảnh tỉnh khẽ khàng nhưng đau đớn về sự hữu hạn của đời người, hối thúc mỗi chúng ta phải hành động để báo hiếu cha mẹ ngay từ hôm nay.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4 trên 6 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải