200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Dòng sông hoa đỏ (Vũ Tuấn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Có dòng sông chảy mãi ở trong tim Là Thạch Hãn - một dòng sông hoa đỏ Tôi đến bến sông, lặng nghe trong gió Sóng thì thầm, như vọng tiếng anh tôi ...

Câu hỏi

Đọc bài thơ dưới đây và trả lời các câu hỏi:

DÒNG SÔNG HOA ĐỎ

(Vũ Tuấn)

Có dòng sông chảy mãi ở trong tim

Là Thạch Hãn - một dòng sông hoa đỏ

Tôi đến bến sông, lặng nghe trong gió

Sóng thì thầm, như vọng tiếng anh tôi ...

 

Có dòng sông trẻ mãi tuổi hai mươi

Chảy qua chiến tranh để lòng đau nhói

Đáy sông sâu bao người anh nằm lại

"Nghĩa trang" buồn, hóa sóng nước quê hương ...

 

Sông ân tình như lòng mẹ yêu thương

Ru anh tôi mãi ngủ yên sông nhé

Những tâm tình gửi người yêu, gửi mẹ

Sông chuyển giùm khi họ đến tìm anh ...

 

Có dòng sông, đất mẹ hóa màu xanh

Bởi máu anh thấm vào từng tấc đất

Thành cổ kiên trung, dáng hình bất khuất

Thiên sử vàng, bi tráng máu và hoa ...

Chú thích: Nhà thơ, nhà giáo Vũ Tuấn tên thật là Vũ Quốc Tuấn, sinh năm 1977, quê ở xã Đỗ Xuyên, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Anh là hội viên hội văn học nghệ thuật tỉnh Phú Thọ. Những bài thơ của anh chủ yếu viết về tình yêu quê hương, đất nước, về những kỷ niệm tuổi thơ, về mẹ .... với giọng thơ nhẹ nhàng, đằm thắm, ngọt ngào. Các tập thơ đã xuất bản: Nếu anh không về (NXB lao động 2020), Quê hương trong tôi (NXB Văn Học 2021); Khúc ru quê (NXB Hội Nhà Văn Việt Nam 2022).

Câu 1

Xác định thể thơ và cho biết căn cứ để xác định thể thơ của bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xem số câu mỗi khổ, nhịp điệu, vần, hình thức trình bày

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: 8 chữ

- Căn cứ: Mỗi dòng thơ đều có tám chữ

Giải thích:

Mặc dù nhịp điệu có sự uyển chuyển nhưng việc cố định số lượng 8 tiếng ở mỗi dòng thơ ("Có dòng sông chảy mãi ở trong tim", "Là Thạch Hãn - một dòng sông hoa đỏ"...) là dấu hiệu đặc trưng định hình thể thơ này.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:

Sông ân tình như lòng mẹ yêu thương

Ru anh tôi mãi ngủ yên sông nhé

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện so sánh, ẩn dụ, nhân hóa…; giải thích tác dụng.

Lời giải chi tiết

- So sánh: Sông ân tình như lòng mẹ yêu thương
- Tác dụng: Làm nổi bật sự dịu dàng, ân cần của dòng sông, tạo cảm giác ấm áp, yên bình, thể hiện sự tưởng nhớ và tình cảm sâu sắc đối với người lính đã mất.

Giải thích:

"Sông Thạch Hãn" trong chiến dịch mùa hè đỏ lửa 1972 là nơi nằm lại của hàng ngàn chiến sĩ. Tác giả đã biến lòng sông thành một "nghĩa trang xanh" và mượn hình tượng người mẹ để gửi gắm niềm an ủi tinh thần: các anh không cô đơn, các anh đang nằm trong lòng mẹ Tổ quốc. 

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 3

Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của khổ thơ sau:

Có dòng sông, đất mẹ hóa màu xanh

Bởi máu anh thấm vào từng tấc đất

Thành cổ kiên trung, dáng hình bất khuất

Thiên sử vàng, bi tráng máu và hoa ...

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xem hình ảnh và nội dung biểu tượng; liên hệ với lịch sử, chiến tranh.

Lời giải chi tiết

Khổ thơ nhấn mạnh rằng sự hy sinh của người lính làm đất nước thêm tươi đẹp, ghi dấu ấn của lòng kiên trung và bất khuất. Máu của các anh đã làm xanh tươi đất mẹ, tạo nên lịch sử bi tráng, thiêng liêng, kết hợp giữa hi sinh và vẻ đẹp quê hương.

Giải thích:

Khổ thơ là sự tổng kết toàn bộ mạch cảm xúc từ bi thương chuyển sang tự hào. Sự hy sinh của thế hệ "tuổi hai mươi" không vô ích, nó đã hóa thân trực tiếp vào dáng hình sông núi, làm hồi sinh một vùng đất từng bị bom đạn cày xới.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 4

Bài thơ đã khơi gợi trong em tình cảm gì về người lính, quê hương đất nước?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ cảm xúc khi đọc thơ; tìm các từ ngữ biểu cảm.

Lời giải chi tiết

Bài thơ gợi cho em cảm giác biết ơn, trân trọng và tự hào về những người lính đã hy sinh. Đồng thời, em thấy yêu quê hương đất nước, nhận thức rõ giá trị của sự hi sinh, lòng nhân ái và tinh thần bất khuất của dân tộc.

Giải thích:

Từ việc thấu hiểu nỗi đau và sự hy sinh của các chiến sĩ bên dòng Thạch Hãn, người đọc chuyển hóa từ cảm xúc xót thương đơn thuần thành ý thức hệ đạo đức: sống sao cho xứng đáng với những người đã khuất.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 5

Tìm những từ ngữ gợi tả hình ảnh dòng sông Thạch Hãn trong khổ thứ hai của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Bám sát văn bản, đặc biệt là khổ thơ thứ hai, sàng lọc chính xác các từ ngữ trực tiếp miêu tả hoặc định nghĩa về dòng sông Thạch Hãn. 

Lời giải chi tiết

- Những từ ngữ gợi tả hình ảnh dòng sông Thạch Hãn trong khổ thơ thứ hai: trẻ mãi tuổi hai mươi, đáy sông sâu, chảy qua chiến tranh.

Giải thích:

Ở khổ thơ này, dòng sông Thạch Hãn đã được hình tượng hóa và tâm linh hóa. "Đáy sông sâu" không chỉ là độ sâu địa lý, mà là nơi ôm trọn thể xác của những người lính ngã xuống khi còn rất trẻ ("tuổi hai mươi"), biến dòng sông thành một nghĩa trang đặc biệt không bia mộ.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 6

Những tình cảm, cảm xúc nào của tác giả được thể hiện trong bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát cái nhìn, giọng điệu và tư tưởng của cái tôi trữ tình xuyên suốt bài thơ qua từng khổ thơ để gọi tên các trạng thái cảm xúc của tác giả 

Lời giải chi tiết

- Tình cảm, cảm xúc của tác giả thể hiện trong bài thơ: 

+ Sự trân trọng, lòng biết ơn vô hạn những người lính đã hy sinh vì Tổ quốc.

+ Nỗi niềm xót xa, thương cảm trước những mất mát lớn lao của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mĩ.

+ Niềm tự hào sâu sắc trước tình yêu quê hương đất nước và sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc của các chiến sĩ trong mùa hè đỏ lửa ở Quảng Trị năm 1972.

+ Khẳng định sự hoá thân vào non sông đất nước cũng như sự trường tồn và bất diệt của những người lính trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc

+…

Giải thích:

Mạch cảm xúc của tác giả vận động từ niềm xúc động nghẹn ngào khi đứng trước dòng sông (khổ 1, 2), đến sự ngưỡng vọng, gửi gắm ân tình (khổ 3) và cuối cùng kết tinh thành niềm tự hào mang tầm vóc sử thi ở khổ cuối.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 7

Thông điệp trong bài thơ có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Lựa chọn một thông điệp cốt lõi của tác phẩm (ví dụ: đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" hoặc "sự hóa thân bất tử của cái chết cống hiến"). Trình bày rõ ràng lý do tác động sâu sắc đến nhận thức cá nhân.

Lời giải chi tiết

- Thông điệp ý nghĩa nhất: Đối với em, thông điệp có ý nghĩa sâu sắc nhất chính là: Sự hy sinh của thế hệ đi trước chính là cội nguồn nuôi dưỡng màu xanh hòa bình của ngày hôm nay; cái chết vì Tổ quốc là sự hóa thân vào sông núi để trở nên bất tử.

- Vì

+ Thông điệp này giúp một người trẻ sinh ra trong thời bình như em hiểu được rằng, cuộc sống yên bình, tự do hiện tại không tự nhiên mà có, nó được đổi bằng xương máu và tuổi trẻ của một thế hệ đi trước. 

+ Nhận thức đó thôi thúc em phải sống có trách nhiệm hơn, bớt đi những ích kỷ cá nhân, nỗ lực học tập và cống hiến để xứng đáng với sự đánh đổi "bi tráng" của các anh hùng liệt sĩ bên dòng Thạch Hãn. 

Giải thích:

Chọn được thông điệp giàu giá trị nhân văn từ văn bản và lý giải bằng những suy nghĩ chân thành, gắn kết chặt chẽ giữa bài học văn học với thực tế đời sống của bản thân.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
3.8 trên 6 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải