200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Mùa cỏ nở hoa (Hồng Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Con yêu ơi! Nếu mẹ là cánh đồng

Câu hỏi

Đọc bài thơ sau:

MÙA CỎ NỞ HOA

Con yêu ơi!

Nếu mẹ là cánh đồng

Con là cỏ nở hoa trong lòng mẹ

Dẫu chẳng đủ rộng dài như sông bề

Vẫn chứa chan ngày nắng dưới mặt trời

Khi đêm về hứng muôn ánh sao rơi

Sương lấp lánh đọng trong ngần mỗi sớm

Cỏ yêu nhé cứ hồn nhiên mà lớn

Phủ xanh non lên đất mẹ hiền hòa

Rồi một ngày cỏ nở thắm muôn hoa

Cánh đồng mẹ rộn ràng cùng gió mát

Cỏ thơm thảo tỏa hương đồng bát ngát

Và rì rào cỏ hát khúc mùa xuân

Những mạch ngâm trong đất mãi trào dâng

Dòng nước mát ngọt ngào nuội dưỡng cỏ

Niềm hạnh phúc giản đơn và bé nhỏ

Được bên con mãi mãi đến vô cùng

(Hồng Vũ, Văn học và tuổi trẻ, số tháng 3 năm 2019, trang 44)

Câu 1

Xác định chủ thể trữ tình và đối tượng trữ tình trong bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bài thơ, xác định người trực tiếp bộc lộ cảm xúc và đối tượng mà cảm xúc ấy hướng tới.

Lời giải chi tiết

- Chủ thể trữ tình: Người mẹ.

- Đối tượng trữ tình: Người con.

Giải thích:

Bài thơ được viết dưới hình thức lời người mẹ trò chuyện, nhắn nhủ với con qua cách xưng hô "mẹ – con" và lời gọi "Con yêu ơi!", vì vậy người mẹ là chủ thể trữ tình, còn người con là đối tượng mà tình cảm hướng đến. 

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc, tâm tư, nỗi nhớ hoặc suy ngẫm.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Hãy nêu sự vận động mạch cảm xúc của chủ thể trữ tình ấy.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài thơ, theo dõi sự thay đổi của cảm xúc qua từng hình ảnh và lời tâm sự của người mẹ.

Lời giải chi tiết

Mạch cảm xúc vận động từ sự dịu dàng, che chở ban đầu đến niềm vui, tự hào khi con trưởng thành và cuối cùng là ước nguyện gắn bó vĩnh cửu, mãi mãi.

Giải thích:

Ban đầu, người mẹ ví mình như cánh đồng ôm ấp cỏ non; tiếp đó gửi gắm mong ước con lớn lên, tỏa hương cho cuộc đời; cuối bài là niềm hạnh phúc giản dị khi được đồng hành, yêu thương con mãi mãi. 

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 3

Xét về cấu tạo, câu "Con yêu ơi!" thuộc kiểu câu gì? Cho biết dụng ý của tác giả khi mở đầu bài thơ bằng kiểu câu đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các kiểu câu xét theo cấu tạo, kết hợp phân tích tác dụng trong ngữ cảnh.

Lời giải chi tiết

- Con yêu ơi! là một câu đặc biệt.

- Dụng ý của tác giả:

+ Là lời gọi đầy yêu thương; dẫn dắt, thu hút sự chú ý của người đọc; khơi gợi những cảm xúc sâu lắng về tình mẫu tử.

+ Bộc lộ trực tiếp và mạnh mẽ tình cảm yêu thương, trìu mến của người mẹ dành cho con, tạo ra một không gian ấm áp, gần gũi, và thân mật ngay từ những dòng thơ đầu tiên.

+ Tạo giọng điệu trữ tình, ngọt ngào, và đầy cảm xúc cho bài thơ.

Giải thích:

Câu thơ thể hiện tiếng gọi yêu thương, mở đầu tự nhiên cho lời tâm tình của người mẹ. 

Mở rộng

Câu đặc biệt là câu không được cấu tạo theo mô hình câu hai thành phần, thường dùng để gọi – đáp; nhấn mạnh cảm xúc; liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng; xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc.

Link tham khảo: Câu đặc biệt là gì?

Câu 4

Chỉ ra ý nghĩa biểu tượng của cặp hình ảnh cánh đồng và cỏ nở hoa. Chúng góp phần thể hiện chủ đề của bài thơ như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý cặp hình ảnh cánh đồng và cỏ nở hoa, xác định ý nghĩa biểu tượng

Lời giải chi tiết

- Cánh đồng biểu tượng cho người mẹ với tấm lòng bao dung, chở che vô bờ bến, thể hiện sự nuôi dưỡng, ấp ủ,…

- Cỏ nở hoa biểu tượng cho người con với sự trưởng thành, tỏa sáng...

- Góp phần thể hiện chủ đề của bài thơ:

+ Tạo nên một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, tràn đầy sức sống. Bức tranh này là ẩn dụ cho tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.

+ Thể hiện mối quan hệ gắn bó, hòa quyện giữa mẹ và con. Mẹ là nơi con nương tựa, là nguồn sống của con, con là niềm vui, là lẽ sống của mẹ.

+ Hình ảnh cỏ nở hoa còn gợi lên niềm hạnh phúc, tự hào của người mẹ khi thấy con trưởng thành, tỏa sáng.

Giải thích:

Qua hai hình ảnh, tác giả đã gửi gắm vẻ đẹp của tình mẫu tử, trong đó người mẹ luôn yêu thương, nâng đỡ để con lớn lên và trưởng thành. 

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Hình ảnh cánh đồng mẹ rộn ràng cùng gió mát gợi lên sự bình yên và hạnh phúc. Trong cuộc sống hiện đại, khi mà con người phải đối mặt với nhiều áp lực và căng thẳng, làm thế nào để chúng ta có thể tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc trong cuộc sống?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ thực tế

Lời giải chi tiết

Để tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc trong cuộc sống, mỗi người có thể:

- Hòa mình với thiên nhiên, tìm kiếm sự yên bình từ môi trường xung quanh.

- Tìm kiếm niềm vui từ những hoạt động yêu thích và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.

- Dành thời gian bên gia đình, người thân và xây dựng các mối quan hệ tích cực.

- Học cách quản lý thời gian, chấp nhận những điều không thể thay đổi.

Giải thích:

Hình ảnh "cánh đồng mẹ rộn ràng cùng gió mát" gợi một cuộc sống thanh bình, ấm áp và hạnh phúc. Từ đó, bài thơ nhắc nhở rằng trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, mỗi người muốn tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc cần biết sống cân bằng, dành thời gian cho gia đình, hòa mình với thiên nhiên, nuôi dưỡng những mối quan hệ tích cực và trân trọng những điều giản dị trong cuộc sống.


Bình chọn:
3.8 trên 4 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải