200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển (Trần Đăng Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc đoạn trích sau: Anh ra khơi Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng Phút chia tay, anh dạo trên bến cảng Biển một bên và em một bên

Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau:

            Anh ra khơi

            Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng

            Phút chia tay, anh dạo trên bến cảng

            Biển một bên và em một bên

 

            Biển ồn ào, em lại dịu êm

            Em vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽ

            Anh như con tàu lắng sóng từ hai phía

            Biển một bên và em một bên

 

            Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đèn

            Tàu anh buông neo dưới chùm sao xa lắc

            Thăm thẳm nước trời, nhưng anh không cô độc

            Biển một bên và em một bên

 

            Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên

            Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng

            Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng

            Biển một bên và em một bên

 

            Vòm trời kia có thể sẽ không em

            Không biển nữa. Chỉ mình anh với cỏ

            Cho dù thế thì anh vẫn nhớ

            Biển một bên và em một bên...

(Thơ tình người lính biển, Trần Đăng Khoa, trích Bên cửa sổ máy bay, NXB Tác phẩm mới, 1985)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp và cấu trúc các khổ thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do vì không tuân theo quy tắc cụ thể về số lượng chữ trong câu hay số lượng câu trong khổ thơ.

Giải thích:

 Các dòng thơ có số chữ không đều nhau, cách ngắt nhịp linh hoạt, không bị gò bó theo khuôn mẫu nhất định của các thể thơ truyền thống như lục bát hay thất ngôn. Điều đó giúp tác giả dễ dàng bộc lộ cảm xúc dạt dào, chân thực của người lính biển.

Câu 2

Xác định hình ảnh được sử dụng để so sánh với anh trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Đọc kĩ bài thơ, chú ý các câu có từ ngữ so sánh như “như”, “tựa”, “giống”… để xác định hình ảnh được đem ra so sánh.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh được sử dụng để so sánh với anh trong bài thơ: con tàu lắng sóng từ hai phía

Giải thích:

 Trong câu thơ “Anh như con tàu lắng sóng từ hai phía”, tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh để diễn tả trạng thái tâm hồn của người lính biển. “Hai phía” ở đây là biển và em — một bên là tình yêu đôi lứa, một bên là tình yêu Tổ quốc, nhiệm vụ thiêng liêng. Hình ảnh con tàu giúp thể hiện sự cân bằng, hài hòa trong tình cảm của người lính.

Câu 3

Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự của anh với em trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Xác định hình thức biểu đạt của bài thơ là lời tâm sự trực tiếp của nhân vật trữ tình “anh” với “em”, từ đó phân tích tác dụng trong việc thể hiện cảm xúc và nội dung tư tưởng của tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Tác dụng của hình thức lời tâm sự anh với em trong bài thơ:

- Làm cho bài thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tạo nên sự gần gũi quen thuộc như một lời tự sự mang đậm chất trữ tình của người lính.

- Khắc họa rõ nét những cảm xúc chân thực như tình yêu, nỗi nhớ, sự hy sinh của người lính một cách sâu sắc và đầy cảm động.

- Qua đó, thể hiện sự thấu hiểu, trân trọng của tác giả dành cho những tình cảm giản dị, chân thành của người lính.

Giải thích:

Hình thức lời tâm sự giúp khoảng cách giữa người đọc với nhân vật trữ tình được thu hẹp. Người đọc cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp tâm hồn của người lính biển: vừa lãng mạn, giàu tình yêu đôi lứa, vừa kiên cường, trách nhiệm trước nhiệm vụ bảo vệ biển đảo quê hương. Điệp khúc “Biển một bên và em một bên” lặp lại nhiều lần như một lời khẳng định rằng trong trái tim người lính luôn song hành tình yêu đất nước và tình yêu cá nhân. 

Câu 4

Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình anh trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Đọc toàn bộ bài thơ, chú ý sự thay đổi cảm xúc của nhân vật trữ tình qua từng khổ thơ để thấy được mạch vận động tâm trạng từ đầu đến cuối tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình anh trong bài thơ diễn biến như sau: 

Mở đầu bài thơ là sự chia ly, nỗi xót xa khi phải rời xa người con gái mình yêu. Trái tim người lính tràn ngập những bâng khuâng như chia tình làm đôi ngả: yêu biển và yêu em. "Biển một bên và em một bên" như thể hiện sự trân trọng, yêu thương và trách nhiệm của người lính đối với tình yêu và Tổ quốc. Do đó, biển và em như tiếp thêm sức mạnh giúp người lính kiên cường khi đối mặt với biển khơi và công việc, anh không cảm thấy cô độc vì cả hai bên cạnh. Cuối cùng, anh cảm nhận sự gian lao, vất vả của đất nước và nguyện cống hiến vì nó. Và dù "chỉ mình anh với cỏ" nhưng người lính ấy vẫn sẽ mãi mang theo ký ức về biển và em, đặt ở trong tim.

Giải thích:

 Ở đầu bài thơ, nhân vật “anh” mang tâm trạng bâng khuâng trong phút chia tay: “Biển một bên và em một bên”. Đó là sự lưu luyến giữa tình yêu riêng và nhiệm vụ. Sang những khổ tiếp theo, khi ở giữa biển trời rộng lớn, người lính vẫn không cảm thấy cô độc vì luôn có hình bóng “em” trong tim. Đến khổ thơ thứ tư, cảm xúc chuyển sang ý thức sâu sắc về trách nhiệm khi đất nước còn gian lao, chiến tranh vẫn hiện hữu qua hình ảnh “vành tang trắng”, “đảo vắng”. Khổ cuối cùng mang màu sắc suy tư và dự cảm hi sinh nhưng dù trong hoàn cảnh nào, người lính vẫn khẳng định tình yêu thủy chung với biển và em.

Câu 5

Nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình anh trong bài thơ dành cho biểnem

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Dựa vào những hình ảnh, từ ngữ và điệp khúc được lặp lại trong bài thơ để nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho biển và em.

Lời giải chi tiết

Tình cảm của anh dành cho biển và em trong bài thơ sâu sắc như một phần máu thịt trong tim. Biển và em đều là những hình ảnh mang tính biểu tượng trong cuộc sống của anh. Biển tượng trưng cho công việc, trách nhiệm của người lính, còn em đại diện cho tình yêu, niềm tin và hy vọng. Anh coi biển và em như hai phần không thể tách rời trong cuộc sống của mình, dù ở bất kì nơi đâu vẫn hiện diện trong lòng. Hình ảnh "chỉ mình anh với cỏ" như dự cảm về điều không lành đối với người lính song dù phải đối mặt với những nguy hiểm ấy, trong lòng anh vẫn mãi khắc ghi hình ảnh của biển và em, đậm sâu.

Giải thích:

 Điệp khúc “Biển một bên và em một bên” được lặp đi lặp lại nhiều lần đã nhấn mạnh sự gắn bó thiêng liêng của người lính với cả tình yêu cá nhân và tình yêu đất nước. Dù ở nơi “đảo vắng”, giữa “thăm thẳm nước trời”, anh vẫn luôn nhớ về em. Ngay cả khi đối diện với những mất mát, hi sinh có thể xảy ra: “Chỉ mình anh với cỏ”, tình cảm ấy vẫn không thay đổi. Điều đó cho thấy vẻ đẹp thủy chung, son sắt và tinh thần trách nhiệm cao đẹp của người lính biển.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...