200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ song thất lục bát - Luyện đề đọc hi..

Đọc hiểu Cung oán ngâm khúc (Nguyễn Gia Thiều) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Trêu ngươi chi bấy trăng già? Trao con chỉ thắm mà ra tơ mành! Lòng ngán ngẩm buồn tênh mọi nỗi, Khúc sầu tràng bối rối dường tơ. Ngọn đèn phòng động đêm xưa, Đài hoa tịnh đế (1) trơ trơ chưa tàn.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CUNG OÁN NGÂM KHÚC

(Trích)

Trêu ngươi chi bấy trăng già?

Trao con chỉ thắm mà ra tơ mành!

 

Lòng ngán ngẩm buồn tênh mọi nỗi,

Khúc sầu tràng bối rối dường tơ.

Ngọn đèn phòng động đêm xưa,

Đài hoa tịnh đế (1) trơ trơ chưa tàn.

 

Mà lượng thánh (2) đa đoan kíp bấy,

Bỗng ra lòng ruồng rẫy vì đâu?

Bõ già tỏ nỗi xưa sau,

Chẳng đem nỗi ấy mà tâu ngự cùng?

 

Đêm phong vũ lạnh lùng có một,

Giọt ba tiêu thánh thót cầm canh.

Bên tường thấp thoáng bóng huỳnh,

Vách sương nghi ngút, đèn xanh lờ mờ.

 

Mắt chưa nhắp, đồng hồ đã cạn,

Cảnh tiêu điều ngao ngán dường bao.

Buồn này mới gọi buồn sao?

Một đêm nhớ cảnh biết bao nhiêu tình.

 

Bóng câu (3) thoáng bên mành mấy nỗi,

Những hương sầu phấn tủi bao xong!

Phòng khi động đến cửu trùng (4),

Giữ sao cho được má hồng như xưa.”

(Nguyễn Gia Thiều, thivien.net)

Chú thích:

- Cung oán ngâm khúc là bài ca ai oán của người cung nữ có tài sắc, lúc đầu được nhà vua yêu chuộng, ái ân hết sức nồng nàn thắm thiết “mây mưa mấy giọt chung tình/ đình trầm hương khoá một cành mẫu đơn”, nhưng chẳng bao lâu đã bị ruồng bỏ. Ở trong cung, nàng xót thương cho thân phận mình và oán trách nhà vua phụ bạc “chơi hoa cho rữa nhuỵ dần lại thôi”. Cung nữ khát khao muốn “đạp tiêu phòng mà ra” để trở về với cảnh đời “cục mịch nhà quê” thuở trước, nhưng nàng vẫn tiếp tục bị giam cầm trong cung điện vàng son, trong nỗi buồn đau sầu thảm và oán hờn chất chứa.” (Trích Wikipedia)

(1) đài hoa tịnh đế: Tịnh 並 là đôi, đế 蒂 là cái đế hoa, hai hoa cùng nở trên một đế, như sen một cọng nở hai hoa, hoa cúc, hoa lài một cọng nở hoa sinh đôi là điềm lành của sự vợ chồng đôi lứa. Hai ngọn đèn thắp cúng khi đầu lễ thành hôn, gọi là hoa chúc (đuốc hoa) ví như đôi hoa tịnh đế.

(2) thánh: chỉ vua.

(3) bóng câu: Là bóng con ngựa con, hoặc ngựa nhỏ mà mạnh, nghĩa bóng là bóng nắng.

(4) cửu trùng: (九重) là chín tầng, là nơi vua ở, chỉ vua.

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, xác định số tiếng trong từng dòng thơ và cách gieo vần.

Lời giải chi tiết

Thể thơ song thất lục bát.

Giải thích:

Văn bản được viết theo thể thơ song thất lục bát, gồm hai câu bảy tiếng nối tiếp một cặp lục bát (6 tiếng - 8 tiếng).

Mở rộng

- Thơ song thất lục bát là thể thơ gồm cặp song thất (bảy tiếng) và cặp lục bát (sáu – tám tiếng) luân phiên kế tiếp nhau trong toàn bài.

- Gieo vần: Tiếng cuối của dòng thất đầu tiên hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất tiếp theo (vần trắc). Tiếng cuối của dòng thất tiếp theo hiệp vần với tiếng cuối của dòng lục (vần bằng). Tiếng cuối của dòng lục hiệp vần với tiếng thứ sáu của dòng bát (vần bằng). Tiếng cuối của dòng bát hiệp vần với tiếng thứ năm của dòng thất kế đó (vần bằng) và cứ thế tiếp tục.

- Ngắt nhịp: Hai dòng thất được ngắt nhịp lẻ, thường là 3/4; dòng lục và dòng bát ngắt nhịp linh hoạt hơn (dòng lục thường ngắt nhịp 2/2/2, dòng bát thường ngắt nhịp 2/2/2/2).

- Thanh điệu: Về thanh điệu, thanh bằng (B) - trắc (T) của các tiếng ở một số vị trí trong câu thơ là cố định

Link tham khảo: Thể thơ Song thất lục bát

Câu 2

Em hãy cho biết yếu tố Hán Việt “thánh” được in đậm trong 2 câu thơ sau là từ đa nghĩa, đồng âm hay đồng nghĩa?

“Mà lượng thánh đa đoan kíp bấy”

“Giọt ba tiêu thánh thót cầm canh.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định nghĩa của từ "thánh" trong từng ngữ cảnh.

Lời giải chi tiết

- Từ “thánh” trong hai câu thơ là từ đồng âm. Dù phát âm giống nhau nhưng mỗi từ “thánh” mang một nghĩa khác nhau:

+ “Mà lượng thánh đa đoan kíp bấy”: “thánh” ở đây là danh xưng chỉ vua.

+ “Giọt ba tiêu thánh thót cầm canh”: “thánh” mang nghĩa là âm thanh trong trẻo, cao vút.

Giải thích:

Hai từ có cách phát âm giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau nên thuộc hiện tượng đồng âm.

Mở rộng

Từ đồng âm là những từ có âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau, không có mối liên hệ nào với nhau.

Link tham khảo: Khái niệm từ đồng âm

Câu 3

Vì sao người cung nữ lại ngao ngán cảnh vật xung quanh?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn thơ, xác định nguyên nhân dẫn đến tâm trạng của người cung nữ.

Lời giải chi tiết

Người cung nữ ngao ngán cảnh vật xung quanh vì nàng bị nhà vua lạnh nhạt, ruồng bỏ, phải sống cô đơn trong chốn cung cấm. Tâm trạng buồn tủi khiến mọi cảnh vật hiện lên đều tiêu điều, lạnh lẽo, gợi nỗi cô quạnh và đau khổ.

Giải thích:

Những hình ảnh thơ: "đêm phong vũ lạnh lùng", "đèn xanh lờ mờ", "cảnh tiêu điều", "mắt chưa nhắp" vừa tả cảnh vừa thể hiện tâm trạng. Cảnh vật mang màu sắc u ám bởi nó được nhìn qua đôi mắt của người cung nữ đang cô đơn, thất vọng và nhớ tiếc những tháng ngày được vua sủng ái.

Câu 4

Nêu cảm hứng chủ đạo của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cảm xúc xuyên suốt của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Cảm hứng chủ đạo của văn bản là niềm xót thương cho số phận cô đơn, bất hạnh của người cung nữ bị nhà vua ruồng bỏ; đồng thời bộc lộ tiếng nói phê phán chế độ phong kiến đã chà đạp hạnh phúc và quyền sống của người phụ nữ.

Giải thích:

Xuyên suốt đoạn trích là nỗi buồn, cô đơn, tủi phận của người cung nữ khi sống trong cung vàng điện ngọc nhưng không có hạnh phúc. Qua đó, tác giả bày tỏ sự đồng cảm với thân phận người phụ nữ và kín đáo phê phán xã hội phong kiến bất công.

Mở rộng

- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra

- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:

+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm

+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.

Link tham khảo:

Cảm hứng chủ đạo trong tác phẩm và cách xác định

Cảm hứng chủ đạo trong thơ

Câu 5

Qua văn bản trên, em có cảm nhận gì về cuộc sống của người cung nữ thời xưa nơi cung vàng điện ngọc?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nội dung văn bản để nêu cảm nhận.

Lời giải chi tiết

- Cuộc sống của người cung nữ thời xưa tuy đầy đủ về vật chất nhưng lại vô cùng cô đơn, buồn tủi và bất hạnh.

- Họ không được làm chủ số phận, hạnh phúc hoàn toàn phụ thuộc vào sự sủng ái của nhà vua.

- Khi bị lãng quên, họ phải sống trong cô độc, nhớ thương và tuyệt vọng.

-...

Giải thích:

Câu trả lời xuất phát từ số phận của người cung nữ trong đoạn trích: sống giữa cung điện nguy nga nhưng thiếu tình yêu, tự do và quyền quyết định cuộc đời mình.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt