200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Hơi ấm ổ rơm (Nguyễn Duy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: HƠI ẤM Ổ RƠM (Nguyễn Duy) Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm Bà mẹ đón tôi trong gió đêm: – Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

HƠI ẤM Ổ RƠM

(Nguyễn Duy)

Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm

Bà mẹ đón tôi trong gió đêm:

– Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ

Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ

Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm

 

Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm

Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng

Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm

Của những cọng rơm xơ xác gầy gò

 

Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no

Riêng cái ấm nồng nàn như lửa

Cái mộc mạc lên hương của lúa

Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.

(In trong tập Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)

- Nguyễn Duy tên thật Nguyễn Duy Nhuệ, quê Thanh Hóa. Từng tham gia chiến đấu nhiều năm trên chiến trường. Sau giải ngũ ông về làm việc tại tuần báo Văn nghệ, Hội nhà văn Việt Nam và là Trưởng đại diện của báo này tại phía Nam.

- “Hơi ấm ổ rơm” là một bài thơ đặc sắc của ông, là một trong những bài thơ giúp Nguyễn Duy đạt giải nhất cuộc thi thơ tuần báo Văn nghệ vào năm 1973.

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc toàn bài thơ, chú ý số chữ trong mỗi dòng.

- Quan sát xem có sự đều đặn về số chữ, số câu, cách gieo vần hay không.

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Bài thơ không bị ràng buộc về số chữ, số câu, nhịp điệu linh hoạt => đặc trưng thể thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Chỉ ra trong khổ thơ thứ nhất lời nói của người mẹ khi đón tôi trong gió đêm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định vị trí khổ thơ thứ nhất.

- Tìm câu có dấu gạch đầu dòng (–) vì đó là lời nhân vật.

Lời giải chi tiết

Lời nói của người mẹ khi đón tôi trong gió đêm: "Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ"

Giải thích:

Lời người mẹ: “Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ” thể hiện sự mộc mạc, chân chất và tấm lòng hiếu khách, dù nghèo nhưng vẫn sẵn sàng đón khách bằng tất cả những gì mình có.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ sau: “Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nhận diện dấu hiệu so sánh (từ “như”).

- Xác định hai vế được so sánh (A như B).

- Phân tích: giống nhau ở điểm gì → rút ra ý nghĩa và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

– Biện pháp so sánh: rơm vàng bọc tôi được so sánh với kén bọc tằm.

– Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.

+ Thể hiện sự ấm áp, hạnh phúc, cảm động về nghĩa tình người mẹ đồng chiêm dành cho mình.

+ Qua đó bộc lộ tình cảm trân trọng, lòng biết ơn dành cho người mẹ đồng chiêm

Giải thích:

So sánh “rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm” làm nổi bật cảm giác ấm áp, êm ái mà ổ rơm mang lại. Qua đó thể hiện tình thương bao bọc, chở che của người mẹ, khiến người lính cảm nhận được sự bình yên, xúc động.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,..

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nêu cách hiểu của em về nội dung của những dòng thơ sau:

Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm

Của những cọng rơm xơ xác gầy gò

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ hai câu thơ, chú ý từ ngữ gợi tả (“hơi ấm”, “xơ xác gầy gò”).

- Phân tích theo 2 lớp nghĩa:

+ Nghĩa thực (cái ấm của rơm)

+ Nghĩa biểu tượng (tình người, tình mẹ)

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ thể hiện tình yêu thương sâu nặng của mẹ dành cho người con. Trong hoàn cảnh khó khăn ("nhà mẹ nghèo"), thiếu chăn đệm, mẹ phải giữ ấm cho con bằng những cọng rơm gầy gò nhưng tình yêu của mẹ dành cho người con là duy nhất, không gì thay thế được. Dù không khá giả nhưng tình yêu của mẹ là điều lớn lao, tuyệt vời nhất

Giải thích:

“Hơi ấm” của rơm không chỉ là cái ấm vật chất mà còn là hơi ấm của tình người, của sự yêu thương chân thành. Dù rơm “xơ xác gầy gò”, nhưng tình cảm mẹ dành cho “tôi” lại sâu sắc, ấm áp hơn mọi chăn đệm đầy đủ.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Bài học sâu sắc nhất mà em nhận được qua đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Khái quát nội dung toàn bài (tình người, sự sẻ chia).

- Rút ra bài học phù hợp với bản thân.

Lời giải chi tiết

Bài học sâu sắc nhất em nhận được qua bài thơ trên là:

- Phải ghi nhớ công lao của những người đã giúp đỡ mình trong cuộc sống.

- Niềm vui, hạnh phúc đôi khi đến từ những điều bình dị. Vì vậy chúng ta hãy trân trọng niềm vui, hạnh phúc từ những điều bình dị ấy để cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Giải thích:

Bài thơ nhắc nhở con người cần biết trân trọng những tình cảm giản dị mà chân thành trong cuộc sống.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm chủ thể phát ngôn, cái "tôi" trực tiếp lộ diện hoặc ẩn mình để bộc lộ cảm xúc trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Nhân vật “tôi”

Giải thích:

Nhân vật này vừa là người trực tiếp trải nghiệm sự việc trong đêm lỡ bước, vừa là chủ thể phát ngôn bộc lộ những rung động, suy tư sâu sắc về tình mẫu tử và tình quân dân.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào những rung động, suy nghĩ của nhân vật "tôi" trước hành động của người mẹ để đánh giá bản chất, chiều sâu của tình cảm đó.

Lời giải chi tiết

- Tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ là tình cảm biết ơn, trân trọng người mẹ nhân dân đã cưu mang, chở che, bao bọc cho những người lính, dù đó không phải là con đẻ của mình.

- Đó là những tình cảm giản dị, mộc mạc, có ý nghĩa hình thành nhân cách và giáo dục lối sống đẹp cho thế hệ trẻ

Giải thích:

Nhân vật trữ tình đã nâng niu, trân trọng cả những cọng rơm xơ xác để nhận ra sự vĩ đại của tấm lòng người mẹ, cho thấy một tâm hồn nhạy cảm, biết ơn và luôn khắc cốt ghi tâm nghĩa tình của nhân dân trong gian khổ.

Mở rộng

Cái tôi trữ tình: là sự thể hiện tâm trạng, cảm xúc, cảm nhận của tác giả, là thế giới nội tâm của tác giả trước hiện thực khách quan. Qua cái tôi trữ tình, người đọc có thể cảm nhận được những suy nghĩ, tư tưởng và quan niệm…của tác giả trước cuộc đời.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình


Bình chọn:
3.7 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt