200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Văn bản nghị luận - Luyện đề đọc hiể..

Đọc hiểu Đừng chọn an nhàn khi còn trẻ (Cảnh Thiên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: (1) Người xưa có câu nói rất hay: “Nước chảy không thối, trục cửa không mọt.”(1) (2) Nhà khoa học người Mĩ – Franklin từng nói câu tương tự: “Thói lười biếng cũng giống như gỉ sét, gây hại cho thân xác chúng ta hơn cả sự lao động vất vả. Chiếc chìa khóa thường xuyên dùng sẽ luôn sáng bóng.”

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

(1) Người xưa có câu nói rất hay: “Nước chảy không thối, trục cửa không mọt.”(1)

(2) Nhà khoa học người Mĩ – Franklin từng nói câu tương tự: “Thói lười biếng cũng giống như gỉ sét, gây hại cho thân xác chúng ta hơn cả sự lao động vất vả. Chiếc chìa khóa thường xuyên dùng sẽ luôn sáng bóng.”

(3) Để thấy rằng, mưu cầu an nhàn thật nguy hại. Bất luận ở hoàn cảnh nào, hễ ở trong trạng thái an nhàn, bất cứ lúc nào chúng ta cũng có khả năng bị nguy cơ xâm nhập, và chúng ta ngày càng trở nên an dật, yếu đuối, mất hết sức chống chọi. Chúng ta nên biết rằng sự cạnh tranh trong cuộc sống vốn rất khốc liệt và tàn nhẫn, chỉ những ai đã chuẩn bị đầy đủ mới có cơ hội sống sót.

(4) Đừng để bản thân dừng quá lâu ở vùng dễ chịu, mà phải tìm cách đột phá khỏi nó. Hãy tự hỏi chính mình, bạn có yêu thích công việc đang làm hiện tại không? Điều gì khiến bạn bước vào sự an nhàn, đánh mất động lực, không chịu đột phá? Thế rồi căn cứ theo kì vọng và động cơ bản thân để đặt ra một mục tiêu phù hợp với dự định của mình. Một khi có mục tiêu rõ ràng, bạn sẽ tràn đầy động lực tiến bước về cái đích phía trước.

(Đừng chọn an nhàn khi còn trẻ, Cảnh Thiên, NXB Thế giới, 2019)

(1) Ngụ ý con người chăm chỉ hoạt động, làm lụng thì sẽ không bị lạc hậu, kém cỏi, mài mòn đi.

Câu 1

Chỉ ra những nguy hại của việc mưu cầu an nhàn khi còn trẻ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn (3), tìm các cụm từ chỉ hậu quả của “an nhàn”.

Lời giải chi tiết

Những nguy hại của việc mưu cầu an nhàn khi còn trẻ:

- Bất cứ lúc nào cũng có thể bị nguy cơ xâm nhập

- Dễ trở nên an dật, yếu đuối, mất khả năng chống chọi với thử thách

Giải thích:

Đoạn (3) nêu rõ: “bị nguy cơ xâm nhập”, “trở nên an dật, yếu đuối, mất hết sức chống chọi”.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:

Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 2

Giải thích nghĩa của các từ: an nhàn; đột phá; kì vọng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nghĩa thông thường của từ trong ngữ cảnh và kiến thức từ vựng.

Lời giải chi tiết

- “An nhàn”: trạng thái thảnh thơi, không phải lao động vất vả.

- “Đột phá”: tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ, vượt trội so với hiện tại.

- “Kì vọng”: sự mong đợi, hy vọng vào điều tốt đẹp trong tương lai.

Giải thích:

Các từ đều xuất hiện trong ngữ cảnh khuyên con người không sống thụ động mà phải vươn lên.

Vì vậy: “an nhàn” là thảnh thơi; “đột phá” là vượt giới hạn; “kì vọng” là mong đợi

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.

- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 3

Đoạn (3) và đoạn (4) có mối quan hệ với nhau như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định nội dung chính từng đoạn, rồi xem đoạn sau bổ sung hay đối lập với đoạn trước.

Rút ra mối quan hệ logic giữa hai đoạn.

Lời giải chi tiết

- Đoạn (3): Nêu lên tác hại của trạng thái an nhàn.

- Đoạn (4): Đưa ra lời khuyên cần vượt qua sự an nhàn, xác định mục tiêu để phát triển.

=> Mối quan hệ: nêu vấn đề - giải pháp.

Giải thích:

Đoạn (3) nêu tác hại của an nhàn, còn đoạn (4) đưa ra lời khuyên để vượt qua.

Vì vậy, hai đoạn có quan hệ: nêu vấn đề => giải pháp

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:

Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 4

Anh/Chị hiểu nội dung câu văn: Đừng để bản thân dừng quá lâu ở vùng dễ chịu, mà phải tìm cách đột phá khỏi nó như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Hiểu nghĩa đen của cụm từ “vùng dễ chịu”, “đột phá”, sau đó suy ra nghĩa bóng.

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa của câu văn “Đừng để bản thân dừng quá lâu ở vùng dễ chịu, mà phải tìm cách đột phá khỏi nó”:

- Không nên trì hoãn, sống mãi trong sự thoải mái, an toàn.

- Cần mạnh dạn thay đổi, vượt qua giới hạn để phát triển bản thân, sống có ý nghĩa.

Giải thích:

“Vùng dễ chịu” là trạng thái an toàn, quen thuộc; văn bản phê phán việc ở đó quá lâu.

Tác giả khuyên phải “đột phá”, tức là dám thay đổi, vượt giới hạn để phát triển bản thân.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:

Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 5

Từ tư tưởng tác giả gửi gắm trong văn bản trên, anh/chị suy nghĩ về sự cần thiết của lối sống có mục tiêu, lí tưởng đối với thế hệ trẻ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung (phê phán an nhàn, khuyên đặt mục tiêu), rút ra vai trò của lí tưởng sống. Gợi ý:

- Giúp định hướng đúng đắn cho cuộc đời.

- Tạo động lực để phấn đấu, vượt qua thử thách.

- Rèn luyện phẩm chất tốt đẹp: chăm chỉ, kiên trì, lạc quan, có trách nhiệm.

Lời giải chi tiết

Lối sống có mục tiêu, lí tưởng là rất cần thiết với người trẻ vì giúp định hướng con đường phát triển, tránh rơi vào trạng thái an nhàn, thụ động. Khi có mục tiêu rõ ràng, con người sẽ có động lực hành động, dám vượt qua thử thách để hoàn thiện bản thân và thích nghi với sự cạnh tranh của cuộc sống.

Giải thích:

Văn bản nhấn mạnh: nếu an nhàn sẽ “yếu đuối, mất sức chống chọi”, còn có mục tiêu thì “tràn đầy động lực tiến bước”.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào hình thức văn bản, rà soát các câu nói được đặt trong dấu ngoặc kép hoặc được giới thiệu là lời của nhân dân, danh nhân ở đoạn (1) và đoạn (2). 

Lời giải chi tiết

Những trích dẫn được tác giả sử dụng trong văn bản:

- Người xưa có câu nói rất hay: “Nước chảy không thối, trục cửa không mọt.”

- Nhà khoa học người Mĩ – Franklin từng nói câu tương tự: “Thói lười biếng cũng giống như gỉ sét, gây hại cho thân xác chúng ta hơn cả sự lao động vất vả. Chiếc chìa khóa thường xuyên dùng sẽ luôn sáng bóng.”

Giải thích:

Các trích dẫn này đóng vai trò là bằng chứng (luận cứ) mang tính khách quan và uy tín, giúp tạo điểm tựa vững chắc cho luận điểm “mưu cầu an nhàn thật nguy hại” ngay từ phần mở đầu.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:

Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt