200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ song thất lục bát - Luyện đề đọc hi..

Đọc hiểu Ai tư vãn (Bắc Cung Hoàng hậu Lê Ngọc Hân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Gió hiu hắt, phòng tiêu lạnh lẽo, Trưoc thềm lan hoa héo ron ron!

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Gió hiu hắt, phòng tiêu lạnh lẽo,

Trưoc thềm lan hoa héo ron ron!

Cầu Tiên khói toa đỉnh non,

Xe rồng thăm thằm, bóng loan rầu rầu!

Nỗi lai lịch dễ hầu than thở,

Trách nhân duyên mờ lỡ cớ sao?

Sầu sầu, thảm thảm xiết bao,

Sầu đầy giạt bể, thảm cao ngất trời!

Từ cờ thắm trỏ vời cõi Bắc,

Nghĩa tôn phò vằng vặc bóng dương,

Rút dây vâng mệnh phụ hoàng,

Thuyền lan, chèo quế thuận đường vu qui.

Trăm ngàn dặm quản chi non nước,

Chữ nghi gia mừng được phải duyên,

Sang yêu muôn đội ơn trên,

Rỡ ràng vẻ thuý, nối chen tiếng cầm.

Lượng che chở, vụng lầm nào kể,

Phận đinh ninh cặn kẽ mọi lời,

Dầu rằng non nước biến dời,

Nguồn tình ắt chẳng chút vơi đâu là.

Lòng đùm bọc thương hoa đoái cội,

Khắp tôn thân cũng đội ơn sang,

Miếu đường còn dấu chưng thường,

Tùng thu còn rậm mấy hàng xanh xanh.

Nhờ hồng phúc, đôi cành hoè quế,

Đượm hơi dương, dây rễ cùng tươi.

Non Nam lần chúc tuổi trời,

Dâng câu thiên bảo, bày lời Hoa phong.

Những ao ước trập trùng tuổi hạc,

Nguyền trăm năm ngỡ được vầy vui,

Nào hay sông cạn, bể vùi,

Lòng trời tráo trở, vận người biệt ly!

Từ nắng hạ, mưa thu trái tiết,

Xót mình rồng mỏi mệt chẳng yên!

Xiết bao kinh sợ lo phiền,

Miếu thần đã đảo, thuốc tiên lại cầu.

Khắp mọi chốn đâu đâu tìm rước.

Phương pháp nào đổi được cùng chăng?

Ngán thay, máy Tạo bất bằng!

Bóng mây thoắt đã ngất chừng xe loan!

Cuộc tụ, tán, bi, hoàn kíp bấy!

Kể sum vầy đã mấy năm nay?

Lênh đênh chút phận bèo mây,

Duyên kia đã vậy, thân này nương đâu!

Trån trọc luống đêm thâu, ngày tối,

Biết cậy ai dập nỗi bi thương?

Trông mong luống những mơ màng,

Mơ hồ bằng mong, bàng hoang như say.

Khi trận gió, hoa bay thấp thoáng,

Ngỡ hương trời bảng lảng còn đâu:

Vội vàng sửa áo lên chầu,

Thương ôi, quạnh quẽ trước lầu nhện chăng!

Câu 1

Đoạn trích "Ai Tư Vãn" được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong các câu thơ đầu đoạn.

Nhận diện quy luật: hai câu 7 tiếng → một câu 6 tiếng → một câu 8 tiếng.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích "Ai Tư Vãn" được viết theo thể thơ song thất lục bát

Giải thích:

Hai câu đầu:
“Gió hiu hắt, phòng tiêu lạnh lẽo” (7 tiếng)
“Trước thềm lan hoa héo ron ron!” (7 tiếng)

Sau đó đến câu 6 tiếng và 8 tiếng. Cách tổ chức 7–7–6–8 lặp lại nhiều lần → đúng đặc trưng thể thơ song thất lục bát.

Câu 2

Nêu đặc điểm của thể thơ vừa xác định.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Trình bày về số tiếng, cách gieo vần, thanh điệu.

Lời giải chi tiết

- Đặc điểm của thế thơ song thất lục bát:

+ Kết hợp đan xen từng cặp song thất với cặp câu lục bát

+ Về vần, thơ song thất lục bát sử dụng cả vần lưng và vần chân.

+ Về thanh điệu, thanh bằng (B) - thanh trắc (T) của các tiếng ở một số vị trí trong câu thơ là cố định.

+ Cách ngắt nhịp của thơ song thất tương đối linh hoạt.

- Đan xen từng cặp câu 7 tiếng (song thất) với từng cặp câu 6 và 8 tiếng (lục bát)

- Vần:

+ Câu thơ 7 tiếng: tiếng thứ ba (hoặc thứ năm) của câu thơ 7 tiếng (hiệp vần với tiếng cuối của câu thơ 7 tiếng liền trước nó).

+ Câu 6-8 tiếng: được gieo ở tiếng thứ sáu (hoặc thứ tư) của câu thơ 8 tiếng (hiệp vần với tiếng cuối của câu thơ 6 tiếng ngay trước nó)

- Thanh điệu:

+ Trong 2 câu 7 chữ: chỉ chữ 3,5 và 7 cần phải tuân theo đúng niêm luật.

Câu 7 (1): chữ 5 (B) - chữ 7 (T)

Câu 7 (2): chữ 3(B) - chữ 5 (T) - chữ 7 (B)

+ Trong câu 6 chữ: chỉ có chứ thứ 2,4 và 6 thực hiện đúng niêm luật. (B-T-B)

+ Trong câu 8 chữ: chỉ có chứ thứ 2,4,6 và 8 theo đúng niêm luật. (B-T-B-B)

Giải thích:

Thể thơ song thất lục bát gồm:

- Hai câu 7 tiếng (song thất).

- Tiếp theo là một cặp lục bát (6–8 tiếng).

Về vần: có sự liên kết giữa câu 7 với câu 7, rồi chuyển vần sang cặp lục bát.
Về thanh điệu: một số vị trí tiếng trong câu phải tuân thủ luật bằng – trắc.

Câu 3

Nhân vật trữ tình trong đoạn trích là ai? Qua em cảm nhận được điều gì ở nhân vật trữ tình?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hoàn cảnh sáng tác và nội dung đoạn trích.

Tìm các từ ngữ thể hiện tâm trạng, cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Nhân vật trữ tình: người vợ - Hoàng hậu Lê Ngọc Hân

- Qua đoạn trích, nhân vật trữ tình hiện lên là một người vợ nặng tình, biết trân quý những tình cảm, kỉ niệm vợ chồng; thủy chung, đau lòng, xót thương chồng vô hạn.

Giải thích:

“Ai Tư Vãn” là khúc ngâm do Hoàng hậu Lê Ngọc Hân viết để khóc vua Quang Trung.

Câu 4

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Bóng mây thoat đã ngất chừng xe loan!"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp nói giảm nói tránh

Lời giải chi tiết

- Biện pháp nói giảm nói tránh: Bóng mây thoắt đã ngất chừng xe loan

- Tác dụng của biện pháp tu từ nói giảm nói tránh:

+ Giúp cho cách diễn đạt trở nên giàu hình ảnh, giàu giá trị biểu cảm.

+ Vừa nhẫm giảm bớt nỗi đau đớn trước cảnh sinh ly tử biệt; vừa gợi thân thế cao quý của người chồng qua hình ảnh xe loan.

+ Qua đó, thể hiện tâm trạng đau đớn, xót xa của người vợ trước sự ra đi của người chồng.

Giải thích:

“Bóng mây thoắt đã ngất chừng xe loan” không nói trực tiếp đến cái chết mà dùng hình ảnh “bóng mây” và “xe loan”.

Câu 5

Trong cuộc đời, gặp gỡ rồi chia ly là lẽ tự nhiên. Nếu phải chứng kiến hoặc trải qua những cuộc chia ly, em nên có thái độ như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra nội dung chính: cuộc đời có hợp – tan, sum – biệt.

Liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết

- Trong cuộc đời, gặp gỡ rồi chia ly là lẽ tự nhiên, nếu em phải chứng kiến hoặc trải qua những cuộc chia ly, em nên có thái độ:

+ Biết chấp nhận việc chia ly cũng như gặp gỡ như một lẽ thường tình, một lẽ tự nhiên không thể tránh khỏi trong cuộc sống;

+ Biết hướng tới những điều tích cực, lạc quan, tốt đẹp;

+ Yêu quý, trân trọng những người đang ở bên ta để khi họ có rời đi ta cũng không phải hối tiếc điều gì;

+ Động viên, khích lệ những người đang phải trải qua những cuộc chia ly có suy nghĩ, thái độ lạc quan, tích cực…

Giải thích:

Đoạn trích thể hiện nỗi đau trước sự chia ly sinh tử. Tuy nhiên, trong cuộc sống, gặp gỡ và chia ly là quy luật tự nhiên.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...