200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Đất nước (Tạ Hữu Yên) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu Nghe dịu nỗi đau của mẹ Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ Các anh không về, mình mẹ lặng im.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(1) Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu

Nghe dịu nỗi đau của mẹ

Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ

Các anh không về, mình mẹ lặng im.

Đất nước tôi

Từ thuở còn nằm nôi

Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa

Lao xao trưa hè một giọng ca dao.

(2)Xin hát về Người, đất nước ơi!

Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!

Suốt đời lam lũ

Thương lũy tre làng bãi dâu, bến nước

Yêu trọn tình đời, muối mặn gừng cay.

(Trích Đất nước, Tạ Hữu Yên, Tuyển tập Tạ Hữu Yên, NXB Hội Nhà Văn Hà Nội, 2006)

Chú thích

Tác giả Tạ Hữu Yên(1927-2013),quê: xãAn Ninh, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Ông là nhà thơ, nhà văn Việt Nam, được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật vào năm 2017. Bài thơ “Đất nước” sáng tác vào năm 1984, sau một lần nhà thơ thăm trại an dưỡng những bà mẹ có con là liệt sĩ ở Thái Bình. Tác phẩm được nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn phổ nhạc, trở thành bài hát nổi tiếng.

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số chữ (tiếng) ở các dòng thơ. Nếu số chữ thay đổi linh hoạt, không gò bó theo luật cũ thì đó là thể thơ tự do.

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Các câu thơ trong văn bản có độ dài ngắn khác nhau (câu 5 chữ, câu 7 chữ, câu 11 chữ...), không bị ràng buộc bởi quy tắc gieo vần hay ngắt nhịp cố định.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Tìm những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ (1).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kỹ khổ thơ (1) và lọc ra các từ ngữ, chi tiết họa nên bức tranh thiên nhiên, hình dáng và truyền thống tốt đẹp của đất nước.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ (1): thon thả đàn bầu, sáng chắn bảo giông, chiều ngăn nắng lửa, lao xao trưa hè một giọng ca dao,...

Giải thích:

Đất nước hiện lên vừa mềm mại, duyên dáng qua dáng hình và âm nhạc dân tộc, vừa kiên cường, bền bỉ đối diện với thử thách của thiên nhiên

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong hai dòng thơ sau:

“Xin hát về Người, đất nước ơi!

Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chỉ ra từ ngữ lặp lại, dựa vào ngữ cảnh để chỉ ra hiệu quả tạo nhịp điệu và hiệu quả biểu đạt cảm xúc, tư tưởng.

Lời giải chi tiết

- Điệp ngữ: “xin hát về”

- Tác dụng:

+ Tạo âm hưởng, nhịp điệu, làm cho lời thơ trở nên hay hơn, hấp dẫn hơn.

+ Nhấn mạnh, làm nổi bật hình ảnh đất nước như người mẹ tần tảo giàu tình nghĩa. Hình tượng người mẹ - hình tượng đất nước hòa vào nhau tạo nên hình tượng ca cả, đẹp đẽ.

+ Bộc lộ tình yêu mến, ngợi ca, tự hào về Mẹ và Đất nước

Giải thích:

Việc lặp lại cụm từ "Xin hát về" ở đầu hai câu thơ liên tiếp kết hợp với tiếng gọi "ơi" tạo nên giọng điệu như một lời tự nguyện, một tiếng lòng thành kính, thiêng liêng hướng về cội nguồn.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nêu ngắn gọn cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ trong khổ (1)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Bám sát các chi tiết "ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ / Các anh không về, mình mẹ lặng im" để tổng hợp phẩm chất và viết thành đoạn cảm nhận ngắn gọn.

Lời giải chi tiết

- Tần tảo, chịu đựng âm thầm những maats mát trong chiến tranh.

- Yêu thương con, yêu đất nước.

- Dũng cảm, kiên cương, giàu đức hi sinh.

- Là tiêu biểu cho vẻ đẹp của người mẹ Việt Nam anh hùng.

Giải thích:

Nỗi đau của mẹ được khắc họa qua sự "khóc thầm lặng lẽ" và cái "lặng im" khi các con không về. Đó là sự dồn nén đau thương thành bức tượng đài vĩ đại về sự hy sinh thầm lặng.

Mở rộng

Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc, tâm tư, nỗi nhớ hoặc suy ngẫm.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Chỉ ra thông điệp có ý nghĩa nhất với em và lí giải

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chọn một thông điệp nhân văn nổi bật từ văn bản và dùng lý lẽ cá nhân để chứng minh ý nghĩa của nó trong cuộc sống hôm nay.

Lời giải chi tiết

- Chọn 1 trong những thông điệp:

+ Biết ơn tới những người Mẹ Việt Nam anh hùng, những chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc.

+ Yêu, tự hào về quê hương, đất nước ta anh dũng, kiên cường

+...

- Lí giải theo hướng sau:

+Đất nước ta có được nền độc lập hòa bình như ngày hôm nay là công lao của biết bao thể hệ cha anh đã hi sinh máu xương của mình. Là đức hi sinh lớn lao của biết bao bà mẹ Việt Nam ....

+ Quê hương đất nước có những con người kiến cường, anh dùng đưa dân tộc ta vuợt qua ngàn khó khăn, gian khô, giữ trọn vẹn lãnh thổ hình chữ S thần yêu....

Giải thích:

Thông điệp này chạm đến đạo lý truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc, hướng con người đến lối sống ân nghĩa, thủy chung.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt