200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Nhớ con sông quê hương (Tế Hanh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: NHỚ CON SÔNG QUÊ HƯƠNG Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NHỚ CON SÔNG QUÊ HƯƠNG

Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng

Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng

Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi?

Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi!

Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ

Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ

Sông của miền Nam nước Việt thân yêu

 

Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu

Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy

Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy

Bầy chim non bơi lội trên sông

Tôi giơ tay ôm nước vào lòng

Sông mở nước ôm tôi vào dạ

Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngày

Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông

Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng

Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến

Nhưng lòng tôi như mưa nguồn, gió biển

Vẫn trở về lưu luyến bên sông

Hình ảnh cô em đôi má ửng hồng ...

 

Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc

Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc

Hai tiếng thiêng liêng, hai tiếng "miền Nam"

Tôi nhớ không nguôi ánh sáng màu vàng

Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc

Tôi nhớ cả những người không quen biết ...

Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây

Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy

Hình ảnh con sông quê mát rượi

Lai láng chảy, lòng tôi như suối tưới

Quê hương ơi! lòng tôi cũng như sông

Tình Bắc Nam chung chảy một dòng

Không gành thác nào ngăn cản được

Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước

Tôi sẽ về sông nước của quê hương

Tôi sẽ về sông nước của tình thương

(Tế Hanh, trích Tác phẩm văn học được giải thưởng Hồ Chí Minh: Tế Hanh, Chính Hữu, NXB Văn học, 2006)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Thể thơ: tự do

Giải thích:

Các câu thơ trong bài không bị bó buộc về số lượng tiếng (chữ) trong một dòng (có dòng 7 chữ, 8 chữ, có dòng lên đến 9, 10 chữ) và có cách gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt, thay đổi tự do theo dòng mạch cảm xúc của tác giả.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Xác định đề tài bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra đề tài

Lời giải chi tiết

Đề tài: Quê hương/ Tình yêu quê hương

Giải thích:

Toàn bộ bài thơ là tiếng lòng da diết, sâu lắng của một người con xa quê, mượn hình tượng con sông quê hương để gửi gắm tình yêu, nỗi nhớ và sự gắn bó sắt son với mảnh đất nơi mình chôn rau cắt rốn.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Một số ví dụ về đề tài:

+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống. 

Link tham khảo: Đề tài (Từ điển tiếng Việt)

Câu 3

Những kỉ niệm nào gắn với dòng sông tuổi thơ được nhà thơ Tế Hanh nhắc đến trong bài thơ “Nhớ con sông quê hương”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định những kỉ niệm gắn với dòng sông tuổi thơ

Lời giải chi tiết

Những kỉ niệm gắn với dòng sông tuổi thơ được nhà thơ Tế Hanh nhắc đến trong bài thơ “Nhớ con sông quê hương” là: bơi lội, kỉ niệm mối tình đầu, tắm trên sông

Giải thích:

Tác giả đã trực tiếp tái hiện ký ức qua các câu thơ: "Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi!", "Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy / Bầy chim non bơi lội trên sông", và không gian hoài niệm khép lại ở đoạn hai với "Hình ảnh cô em đôi má ửng hồng...".

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 4

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ:

Nhưng lòng tôi như mưa nguồn gió biển

Vẫn trở về lưu luyến bên sông

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp so sánh

Lời giải chi tiết

- BPTT so sánh “lòng tôi” như “mưa nguồn gió biển”

- Tác dụng:

+ Giúp cho câu thơ thếm hay, sinh động gợi hình gợi cảm, tăng hiệu quả diễn đạt, hấp dẫn người đọc

+ Với việc sử dụng biện pháp tu từ so sánh nhấn mạnh tình cảm tha thiết của tác giả với quê hương. Mưa nguồn tượng trưng cho những cơn mưa khởi nguồn có thể đi xa nhưng vẫn đổ về hạ lưu. Còn gió biển gợi sự bao la mạnh mẽ dữ dội nhưng cũng đầy hoài niệm như tấm lòng của tác giả luộn sục sôi và dạt dào yêu thướng hướng về quê nhà thân yêu. Qua đó đã cho thấy tấm lòng tác giả -một người con xa quê nhưng lòng vẫn không nguôi nhớ về con sông tuổi thơ với những kỉ niệm đẹp đẽ nhất. 

Giải thích:

Tình yêu quê hương ở đây không còn là nỗi niềm yếu mềm, nhỏ bé mà mang sức mạnh mãnh liệt, bền bỉ, vượt qua mọi khoảng cách địa lý.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về ý nghĩa của những kỉ niệm tuổi thơ đối với cuộc sống của mỗi con người.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu suy nghĩ của bản thân

Lời giải chi tiết

Ký ức tuổi thơ có vai trò quan trọng đối với tinh thần mỗi người.

– Khi nhớ về những kỷ niệm đẹp, chúng ta sẽ cảm thấy hạnh phúc và trân trọng quãng thời gian đã qua.

– Kí ức tuổi thơ của chúng ta gắn bó với mái nhà, với gia đình, với bạn bè, với đường làng ngõ xóm, nơi chúng ta sinh ra.

– Góp phần nuôi nấng tâm hồn ta ngay từ thuở ban đầu.

– Chính những kí ức tuổi thơ khiến con người trưởng thành hơn, chín chắn hơn, mang đến cho ta những bài học quý giá không gì sánh được.

– Kí ức tuổi thơ không chỉ là kỉ niệm của mỗi người mà nó còn là nguồn gốc làm nên tâm hồn của chính họ, giúp chúng ta biết yêu thương, trân trọng cuộc sống này hơn.

Giải thích:

Đối với người chiến sĩ trong bài thơ, chính những kỷ niệm êm đềm bên dòng sông quê hương đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, tiếp thêm sức mạnh cho ông vững bước trên con đường kháng chiến gian khổ, và là sợi dây vô hình níu giữ bản ngã, lòng thủy chung của con người trước những biến động của cuộc đời.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích từ ngữ, giọng điệu và biện pháp tu từ (điệp cấu trúc) để xác định tâm trạng của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Qua ba câu thơ cuối, tác giả đã thể hiện:

+ Nỗi nhớ thương, hoài niệm sâu sắc, đau đáu hướng về quê hương miền Nam ruột thịt.

+ Khát vọng cháy bỏng, thiết tha được trở về với dòng sông tuổi thơ, về với mảnh đất nơi mình đã gắn bó suốt thời tuổi trẻ.

+ Niềm tin tưởng sắt son, mãnh liệt và lời thề thủy chung vào ngày mai chiến thắng, đất nước thống nhất, Bắc Nam sum họp một nhà để người con xa xứ được thực hiện tâm nguyện của mình.

Giải thích:

Cảm xúc này không chỉ là tiếng lòng cá nhân của Tế Hanh mà còn đại diện cho tâm tư, nguyện vọng chung của hàng vạn đồng bào, cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc thời bấy giờ

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải