200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9

80+ Đề đọc hiểu Truyện truyền kì - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Chuyện gã trà đồng giáng sinh (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bà vợ cũng nói là đêm qua lúc cuối canh một, có ngôi sao nhỏ rơi vào lòng, lòng bỗng thấy rung động. Rồi bà có mang đủ ngày tháng sinh ra được một cậu con trai, đặt tên cho là Thiên Tích. Tích Thiên Tích thích uống trà lắm, thường tự ví mình như Lư Đồng Lục Vũ(1) đời xưa.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHUYỆN GÃ TRÀ ĐỒNG GIÁNG SINH

(Trích Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ)

(Tóm tắt đoạn mở đầu: Dương Đức Công làm quan coi việc hình án xét xử công bằng, phúc hậu mà 50 tuổi vẫn không có con trai. Sau lần ốm nặng rồi chết, hồi lâu tỉnh lại, ông nói với mọi người rằng Thượng đế xét công đức xưa nay hết lòng làm việc thiện ban cho ông một người con trai tốt và cho sống lâu thêm hai kỷ (24 năm).)

Bà vợ cũng nói là đêm qua lúc cuối canh một, có ngôi sao nhỏ rơi vào lòng, lòng bỗng thấy rung động. Rồi bà có mang đủ ngày tháng sinh ra được một cậu con trai, đặt tên cho là Thiên Tích. Tích Thiên Tích thích uống trà lắm, thường tự ví mình như Lư Đồng Lục Vũ(1) đời xưa. Song thiên trí cao mại, học vấn rộng rãi, phàm sách vở văn chương cổ kim, không cái gì là không thiệp liệp. Đức công mừng mà rằng:

- Thế là ta có dòng giống rồi!

Bèn chuyên đem những nghĩa lý chân chính dạy con. Sau đó 24 năm, ông vô bệnh mà mất, Thiên Tích thương xót rất mực; xa gần ai nấy đều cảm động.

Khi đã hết tang, Thiên Tích sớm hôm học hành, không hề trễ biếng. Nhưng gia cảnh nghèo nàn, ăn tiêu không đủ. Thường tìm những nhà có con gái xin vào gửi rể, nhưng chẳng ai nhận cả. Láng giềng hàng xóm, họ thấy nghèo thường đem lòng khinh. Chàng than rằng:

- Cha ta thuở trước cứu sống được cho hàng nghìn người, mà rút lại không cứu sống được một đứa con. Làm thiện như thế phỏng có ích gì?

Nói chưa dứt lời, bỗng thấy một người áo mũ chững chạc, tự xưng là quan đại phu họ Thạch, đến vái chào mà rằng:

- Ngày xưa tôi từng chịu ơn dày của Dương công, không biết lấy gì đền báo. Có đứa con gái là Hán Anh, vậy xin hiến cậu để hầu hạ chăn gối. Cậu nên tự bảo trọng lấy mình, đừng vì cớ nghèo mà để tiêu mòn mất chí khí.

Nói xong chợt biến đi đằng nào mất. Thiên Tích rất lấy làm quái lạ, bèn ghi nhớ lấy những lời nói ấy. Nhân nghe ở huyện Tiên Du(2) có Trần tiên sinh dạy học trò đến mấy trăm người, bèn cắp sách đến theo học, ở ngụ tại một nhà trong xóm Thanh Lân. Xóm ấy có một nhà giàu có họ Hoàng, thấy sinh mặt mũi khôi ngô, văn chương thông thái, có cái ý muốn kén vào ngôi đông sàng(3). Người chồng bảo vợ rằng:

- Nhà ta mấy đời lấy nghề buôn bán mà khởi gia, hiện tiền của chẳng thiếu gì, chỉ thiếu có người rể tốt. Nay có Dương sinh ở trọ bên láng giềng, thật là một tay hào kiệt ở Nam Châu; vả xem tướng mạo, sau này chắc có thể làm nên. Con bé nhà ta tuổi cũng lớn lao rồi; mối duyên trao tơ, ngoài đám ấy thì còn đám nào hơn nữa!

Vợ cũng bằng lòng. Họ Hoàng bèn đón Dương sinh đến làm rể, phàm những phí tổn về lễ lạt khách khứa, hết thảy đều tự bỏ ra cả. Sinh rất mừng rỡ và sung sướng. Nhưng thường trong những lúc vắng vẻ, sinh hay ngồi ngẩn ra nghĩ ngẫm, gấp sách lại thở dài. Vợ sinh một khi bắt gặp, nhân hỏi han duyên cớ. Sinh nói:

- Ngày xưa tôi thấy có vị thần hiện lên, bảo tôi sẽ lấy người vợ họ Thạch tên là Hán Anh. Nay tôi may mắn được vào làm rể chốn cao môn. Như thế là lời thần bảo về việc ấy không đúng, vậy chắc việc thành đạt sau này cũng không đúng nốt, vì thế cho nên tôi không khỏi bận lòng.

Vợ sinh nghe nói giàn giụa nước mắt mà rằng:

- Đó tất là cha thiếp đấy. Thiếp thuở nhỏ tên là Hán Anh, cha thiếp họ Thạch tên là Mang, làm quan Thú ở Tuyên Quang, bị quan trên vu hãm, cả nhà phải bắt rồi chết trong ngục. Bấy giờ thiếp đương còn trẻ dại, nghe nói có ông Dương Đức công thương là vô tội, hết sức chống cự với những viên quan khác, rồi tha cho thiếp được ra khỏi ngục tù. Tấm thân hèn yếu may được sống còn, nghiêm đường ở đây thương hại, mới nuôi làm con nuôi. Thiếp nương tổ tò vò đã mười năm nay, thực thì vốn là con của quan đại phu họ Thạch.

Sinh kinh ngạc nói:

- Thế thì tôi chính là con của Đức Công. Mới biết xưa nay vợ chồng, chẳng ai là không bởi túc duyên; ai dám bảo là thắm chỉ hồng(4) là những câu chuyện hão!

Sinh thấy mối nhân duyên lạ lùng, tình ái vợ chồng càng thêm thắm thiết. Vì trong đã có chỗ nương thân, ngoài không phải lo hồ khẩu, nên sinh được thảnh thơi để chí về đường văn học, rồi đi thi hai khoa đều đỗ. Ban đầu sinh lĩnh một giáo chức ở Kinh, sau thăng lên Đề hình, trải hai mươi năm, làm nên đến một vị quan lớn. Ông là người thờ vua thì trung, giữ mình thì liêm, trải thờ hai triều, chốn miếu đường lấy làm ỷ trọng. Song vì lúc bé nghèo nàn, lắm người khinh mạn, rồi ân bằng cái tơ, oán bằng cái tóc, ông đều nhất báo phục cả, đó là chỗ kém mà thôi.

(Tóm tắt đoạn trích lược: Một lần Dương Thiên Tích lập đàn tràng làm lễ kỳ yên, một đạo sĩ đến gặp và cho biết xưa ông vốn là một gã trà đồng của đức Thượng đế, đạo sĩ là kẻ tửu lại ở chốn tinh tào. Cả hai từng cùng sống ở chốn Tử Vi. Theo lời Thượng đế, Thiên Tích xuống hạ giới lĩnh chức tể tướng hơn mười năm. Đạo sĩ báo cho Thiên Tích biết sau này khi đi bể sẽ gặp tai nạn ở Ô Tôn vì người yêu kẻ ghét, thù oán sâu cay. Thiên Tích cậy nhờ cứu giúp tránh vạ, đạo sĩ hứa và khuyên Thiên Tích nên cố gắng làm những điều nhân.)

Sau khi ông Dương Thiên Tích chỉ vì tâu việc trái ý vua, bị vua đầy đuổi vào phương nam. Khi đi qua cửa Hải Khẩu, đương giữa ban ngày sáng sủa bỗng một đám mây đen kéo lên, gió nam nổi dậy ầm ầm, từng đợt sóng nổi lên như núi. Chợt có hàng trăm giống ma quái ở đâu kéo đến cùng hò reo lên rằng:

- Kẻ thù của chúng ta đã đến đây rồi! Hôm nay chúng ta được cam lòng với Tướng công đây!

Rồi kẻ vít cuối thuyền, kẻ leo đầu thuyền, thuyền tròng trành mấy lần suýt ập xuống. Ông Dương vội hỏi người lái thuyền đây là nơi nào thì ý nói là Ô Tôn. Ông mới sực nhớ đến lời đạo nhân, bèn theo như cách đã dặn mà gọi tên ông ta. Thoắt chốc đã thấy một cỗ xe bay đến, đứng dừng lại ở trên không, hai bên có ngọc nữ tiên đồng chầu hầu rất nghiêm túc. Đạo nhân gọi với chúng quỷ mà bảo rằng:

- Lũ này đắm đuối, nghiệp chướng nặng nề, thuở sống đã phạm vào điển chương, lúc chết còn gây thêm tội nghiệt, oan oan nối tiếp, biết thuở nào thôi! Sao không rửa ruột đổi lòng, quay về đường chính. Ta sẽ tâu lên Thượng đế, tẩy oan hồn đi cho.

Chúng quỷ nghe nói đều sung sướng nhảy nhót rồi trong chốc lát tan dãn đi cả.

Ông Dương khẩn khoản khuyên mời xe tiên giáng xuống để được hỏi han mọi việc sau, nhưng trong thoắt chốc đã không thấy gì nữa.

Rồi đó gió êm sóng lặng, thuyền đi được trót lọt đến bờ. Dương bèn từ giã vợ con rồi không biết đi đằng nào mất. Sau đó có người gặp Dương ở núi Đông Thành, người ta ngờ là đã đắc đạo thành tiên.

(Truyền kì mạn lục, trang 45, NXB Hội nhà văn năm 2017 )

Chú thích

(1) Lư Đồng, Lục Vũ: hai người nghiện trà của Trung Quốc thời xưa, đều từng viết về trà. Lư Đồng hiệu Ngọc Xuyên Tử mỗi lần uống đều uống bảy chén, có bài ca nói về bảy chén trà; Lục Vũ tự Hồng Tiệm, có tác phẩm Trà kinh gồm 3 thiên.

(2) Huyện Tiên Du: xứ Kinh Bắc nay thuộc tỉnh Bắc Ninh.

(3) Đông sàng: con rể.

(4) Lá thắm chỉ hồng: nói chuyện vợ chồng.

Câu 1

Nêu thể loại của văn bản trên.

Phương pháp giải

Dựa vào nguồn trích dẫn và đặc điểm của văn bản để xác định thể loại.

Lời giải chi tiết

Thể loại: Truyện truyền kì.

Giải thích:

Truyện kết hợp những yếu tố hiện thực với các chi tiết kì ảo nhằm phản ánh cuộc sống và gửi gắm tư tưởng của tác giả.

Câu 2

Xét theo mục đích nói, câu “Con bé nhà ta tuổi cũng lớn lao rồi; mối duyên trao tơ, ngoài đám ấy thì còn đám nào hơn nữa!” thuộc kiểu câu gì?

Xem lời giải

Câu 3

Nhận xét về nhân vật Thiên Tích trong văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào lời kể, hành động và quá trình phát triển của nhân vật để nhận xét.

Lời giải chi tiết

Thiên Tích là một người thông minh, hiếu học, có chí tiến thủ, giàu tình cảm và có tài năng. Tuy từng rơi vào cảnh nghèo khó, bị người đời coi thường và có lúc hoài nghi về ý nghĩa của việc làm điều thiện, chàng vẫn không từ bỏ việc học, luôn nỗ lực vươn lên. Sau này, Thiên Tích trở thành một vị quan thanh liêm, trung thành với đất nước. Tuy nhiên, chàng cũng có hạn chế là còn nặng lòng với những người từng khinh rẻ mình, luôn muốn báo đáp ân nghĩa và báo oán.

Giải thích:

Qua các chi tiết Thiên Tích chăm chỉ học tập, đỗ đạt, làm quan thanh liêm và hết lòng phụng sự triều đình, tác giả khắc họa một con người có tài năng và nghị lực. Bên cạnh những phẩm chất đáng quý, việc "ân bằng cái tơ, oán bằng cái tóc" cho thấy nhân vật vẫn còn mang tâm lí chấp nhất, chưa thật sự bao dung.

Câu 4

Chỉ ra biểu hiện và phân tích tác dụng của yếu tố kì ảo trong văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định các chi tiết kì ảo trong văn bản, sau đó phân tích vai trò của chúng.

Lời giải chi tiết

- Biểu hiện của yếu tố kì ảo:

+ Ngôi sao rơi vào lòng bà vợ rồi sinh Thiên Tích.

+ Quan đại phu họ Thạch hiện lên rồi biến mất.

+ Đạo sĩ biết trước số phận của Thiên Tích.

+ Xe tiên, ngọc nữ, tiên đồng xuất hiện cứu Thiên Tích.

+ Đạo sĩ khuyên bảo các oan hồn rồi chúng tan biến.

+ Cuối truyện, Dương Thiên Tích biến mất, được cho là đắc đạo thành tiên.

- Tác dụng:

+ Làm cho câu chuyện hấp dẫn, li kì và giàu màu sắc huyền ảo.

+ Thể hiện quan niệm của người xưa về luật nhân quả, ở hiền gặp lành, làm điều thiện sẽ được đền đáp.

+ Góp phần ca ngợi phẩm chất của Thiên Tích và khẳng định ước mơ công lí, hạnh phúc của nhân dân.

Giải thích:

Những chi tiết thần tiên, phép màu xuất hiện xuyên suốt câu chuyện tạo nên đặc trưng của truyện truyền kì; giúp tác giả gửi gắm niềm tin rằng cái thiện cuối cùng sẽ được bảo vệ, người có đức sẽ được giúp đỡ và vượt qua tai họa.

Câu 5

Từ chi tiết Dương Thiên Tích gặp nạn được đạo nhân cứu giúp, em rút ra bài học gì trong cuộc sống hôm nay?

Xem lời giải

Bình luận

Chia sẻ

Bình chọn:

4.9 trên 7 phiếu

Bài tiếp theo

Đọc hiểu Na sơn tiều đối lục (Câu chuyện đối đáp của người tiều phu núi Na) (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đất Thanh Hóa hầu hết là núi, bát ngát bao la đến mấy ngàn dặm. Có một ngọn núi cao chót vót, tên gọi là núi Na. Núi có cái động, dài mà hẹp, hiểm trở quạnh vắng không có chân người, bụi trần không bén tới.
Đọc hiểu Hưng Đạo Đại Vương (Phan Kế Bính) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Vương họ Trần tên là Quốc Tuấn, quê ở làng Tức Mặc, tỉnh Nam Định, con ông An Sinh vương Trần Liễu (Anh ruột vua Trần Thái Tông). Khi trước, An Sinh vương phu nhân, nằm mơ thấy một ông thần tinh vàng tướng ngọc tự xưng là Thanh tiên đồng tử phụng mệnh Ngọc hoàng xuống xin đầu thai, nhân thế có mang. Đến lúc sinh ra vương, có hào quang sáng rực cả nhà và có mùi hương thơm ngào ngạt.
Đọc hiểu Chuyện người nghĩa phụ ở Khoái Châu (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
...Từ Đạt ở Khoái Châu (1), lên làm quan tại thành Đông Quan(2) thuê nhà ở cạnh cầu Đông Xuân, láng giềng với nhà quan Thiêm thư là Phùng Lập Ngôn. Phùng giàu mà Từ nghèo; Phùng xa hoa mà Từ tiết kiệm; Phùng chuộng dễ dãi mà Từ thì giữ lễ. Lễ thói hai nhà đại khái không giống nhau.
Đọc hiểu Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Vũ Thị Thiết, người con gái Nam Xương, tính tình đã thùy mị, nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp. Trong làng có chàng Trương Sinh, mến vì dung hạnh, xin mẹ đem trăm lạng vàng cưới về. Song Trương Sinh có tính đa nghi, đối với vợ phòng ngừa quá sức.
Đọc hiểu Ông tiên ăn mày (Vũ Trinh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Người trong thôn là Nguyễn Ất, hồi nhỏ mồ côi cha mẹ, phải sống với anh. Anh là Giáp, tính tham lam keo kiệt. Chị dâu cũng thô bạo xấu xa. Khi Ất trưởng thành, ra ở riêng, thì gia tài của cha để lại bị anh chiếm cả. Ất chỉ được chỗ ruộng xấu và gian nhà nát thôi.
Đọc hiểu Chuyện gã trà đồng giáng sinh (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CHUYỆN GÃ TRÀ ĐỒNG GIÁNG SINH (Trà đồng giáng đản lục - Nguyễn Dữ) Dương Đức Công tên là Tạc, người phủ Thường Tín, xử Sơn Nam. Dưới triều vua Huệ Tông nhà Lý, ông làm quan coi việc hình án trấn Tuyên Quang, xét rõ mọi điều oan khuất, khiến các vụ án đều được công bằng. Vì sự nhân từ phúc hậu, người đời gọi ông là Đức Công.
Đọc hiểu Chuyện Lệ Nương (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Tóm tắt phần đầu: Lệ Nương và Phật Sinh là hai đứa trẻ được hai bà mẹ hẹn ước khi cùng đi cầu tự tại động Hồ Công. Cả hai đều ham nghề nghiên bút, tuy kì cưới xin chưa định nhưng hai người tình gắn bó, đã chẳng khác chi vợ chồng.
Đọc hiểu Lĩnh Nam chích quái (Trần Thế Pháp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Ở ngoài biển Đông có con cá đã thành tinh, mình như rắn dài hơn năm mươi trượng, chân nhiều như rết, biến hóa thiên hình vạn trạng, linh dị khôn lường, khi đi thì ầm ầm như mưa bão, lại ăn thịt người nên ai cũng sợ...
Đọc hiểu Chuyện con chó có nghĩa của một nhà nghèo (Phạm Quý Thích) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đào Cảnh Long, hiệu là Vân Hiên cư sĩ, là một học trò nghèo sống vào cuối đời Lê Chiêu Thống, đức độ rộng rãi, tính tình chất phác, trọng danh nghĩa, chuộng khí khái. Năm Bính Thìn, vì nhà thiếu ăn, chàng phải đi dạy học thuê cho một nhà giàu
Đọc hiểu Chuyện tình ở Thanh Trì (Vũ Trinh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Nguyễn sinh người Thanh Trì, diện mạo đẹp đẽ, tư chất thông minh, giọng hát ngọt ngào. Chàng sớm mồ cô cha, nhà nghèo nên học hành dang dở, chàng làm nghề chèo đò. Vì say đắm giọng hát và vẻ ưa nhìn của chàng nên cô con gái một nhà giàu họ Trần đã đem lòng yêu mến, sai người hầu đem khăn tay đến tặng, dặn chàng nhờ người mối manh đến hỏi.
Đọc hiểu Người liệt nữ ở An Ấp (Truyền kì tân phả) (Đoàn Thị Điểm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Lược trích một phần: Thời Lê đời niên hiệu Vĩnh Thịnh (1) có vị Tiến sĩ trẻ tên Đinh Hoàn, người làng An Ấp, tỉnh Nghệ An (2). Đinh Hoàn lấy vợ lẽ là con quan họ Nguyễn, bà nghi dung nhàn nhã, ăn nói đoan trang, thêu thùa khéo léo lại có tài thơ phú nên rất tâm đầu ý hợp với chồng. Có người vợ khuyên nhủ, người chồng càng mẫn cán và trở thành vị quan cần mẫn.
Đọc hiểu Cái chùa hoang ở Đông Triều (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
CÁI CHÙA HOANG Ở ĐÔNG TRIỀU (Trích Truyền kì mạn lục) Nguyễn Dữ Đời nhà Trần, tục tin thần quỷ, thần từ, phật tử chẳng đâu là không có.
Đọc hiểu Người nghĩa phụ Khoái Châu (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Tóm tắt phần đầu: Từ Nhị Khanh vốn con nhà nghèo, kết duyên cùng Phùng Trọng Quỳ, con quan Thiêm thư giàu có
Đọc hiểu Từ Thức lấy vợ tiên (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Tóm tắt phần đầu: Từ Thức làm quan Tri huyện Tiên Du, nhân một buổi xem hội hoa mẫu đơn mà cứu giúp một người con gái đẹp
Đọc hiểu Phạm Tử Hư lên chơi Thiên tào (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Phạm Tử Hư quê ở Cẩm Giàng, là một người tuấn sảng hào mại không ưa kiềm thúc. Theo học nhà xử sĩ Dương Trạm, Trạm thường răn Tử Hư về cái tính hay kiêu căng