Đọc hiểu Thu ẩm (Nguyễn Khuyến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bài thơ cho thấy bức tranh mùa thu của làng quê đồng bằng Bắc Bộ xưa đồng thời thể hiện tâm trạng băn khoăn u uất của nhà thơ trước tình cảnh đau thương của đất nước.

Giải thích:

Các câu thơ đầu miêu tả cảnh thu ở làng quê: “nhà cỏ”, “ngõ tối”, “làn ao”, “bóng trăng”.
Câu “Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe” thể hiện tâm trạng buồn, nhiều suy tư của tác giả. Vì vậy bài thơ vừa khắc họa bức tranh mùa thu, vừa bộc lộ tâm trạng trăn trở của nhà thơ trước tình cảnh đất nước.

Từ láy: “le te, lập lòe, phất phơ, lóng lánh”

Giải thích:

Những từ này có sự lặp lại âm thanh trong cấu tạo nên là từ láy, giúp miêu tả cảnh vật mùa thu sinh động và giàu hình ảnh hơn.

- Câu hỏi tu từ: Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt?

- Tác dụng: Tạo ra sự suy ngẫm về vẻ đẹp của bầu trời xanh trong và nỗi lòng đầy tâm sự của nhân vật trữ tình. Câu hỏi tu từ không chỉ thể hiện sự thắc mắc mà còn gợi lên nỗi u uất, bất lực của nhân vật trữ tình trước những biến thiên của cuộc đời. Qua đó, giúp câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn gợi hình gợi cảm.

Giải thích:

Câu “Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt?” là câu hỏi tu từ vì tác giả không hỏi thật mà nhằm bộc lộ cảm xúc.

Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Thu ẩm” thể hiện tình cảm sâu sắc với quê hương, đất nước qua hình ảnh mùa thu u buồn, tĩnh lặng. Tác giả đã khẳng họa khung cảnh thiên nhiên hiện lên với vẻ đẹp nhẹ nhàng cảnh vật thiên nhiên thanh bình trong thời gian tác giả về ở ẩn , nhưng ẩn sâu trong đó là nỗi niềm băn khoăn, lo lắng của nhà thơ trước tình hình đất nước. Những hình ảnh như “ngõ tối đêm khuya” hay “mắt lão không vầy cũng đỏ hoe” không chỉ phản ánh sự cô đơn của tác giả mà còn cho thấy nỗi trăn trở về vận mệnh dân tộc. Từng câu thơ như chứa đựng cả tâm trạng, sự trăn trở, nhà thơ không bộc lộ trực tiếp nhưng qua bức tranh thiên nhiên, bạn đọc phần nào cảm nhận được tấm lòng yêu nước của Nguyễn Khuyến với quê hương, đất nước.  Qua đó, khẳng định giá trị của tình yêu quê hương, đất nước trong trái tim mỗi người.

Giải thích:

Bài thơ miêu tả những cảnh vật quen thuộc của làng quê như nhà cỏ, ao nước, ánh trăng… nên thể hiện tình yêu và sự gắn bó của Nguyễn Khuyến với quê hương. Đồng thời các chi tiết như “ngõ tối đêm khuya”, “mắt lão… đỏ hoe” cho thấy nỗi buồn và sự trăn trở của nhà thơ trước tình cảnh đất nước.