200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Kho báu để lại (Văn Lê) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9


(Tóm tắt bối cảnh: Hai chị em Lan Hương và Đạt, được ba cho về quê mẹ chơi nhân dịp nghỉ hè. Tại đây, hai chị em được đi tham quan nhiều nơi và có những trải nghiệm thú vị). ( ... ) Nghe ba nói thế, hai chị em Lan Hương háo hức ghê lắm ...

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

KHO BÁU ĐỂ LẠI (Trích)

- Văn Lê -

(Tóm tắt bối cảnh: Hai chị em Lan Hương và Đạt, được ba cho về quê mẹ chơi nhân dịp nghỉ hè. Tại đây, hai chị em được đi tham quan nhiều nơi và có những trải nghiệm thú vị).

( ... ) Nghe ba nói thế, hai chị em Lan Hương háo hức ghê lắm ...

Trước hôm lên đường một ngày, thằng Đạt, em của Lan Hương “lên kế hoạch” với hai đứa bạn sẽ cùng về thăm quê. Thằng Đạt tuyên bố rằng lần này về Ninh Bình, nó sẽ leo lên núi Thúy Sơn, (...). Nó còn tuyên bố rằng: nó sẽ là người đầu tiên ở miền Nam leo lên động Địch Lộng (...).

Người ta bảo, cái gì sẽ đến ắt phải đến. Sau hai ngày đi đường, con tàu xuyên Việt đưa chị em Lan Hương và mấy đứa bạn đến thị xã Ninh Bình. Chuyến tham quan đầu tiên của chúng là núi Non Nước, còn gọi là Dục Thúy Sơn, Băng Sơn, Lạc Thúy, Sơn Thủy hoặc Hải Đài.

- Tại sao núi lại lắm tên như thế nhi? - Thằng Phước thắc mắc.

- Đứa trẻ được yêu mến bao giờ cũng có lắm tên. - Thằng Đạt trả lời. Nói rồi, nó kéo bạn bước tiếp.

Chẳng mấy chốc, tụi nó đã leo lên lưng chừng núi. Dọc đường lên, chúng nhìn thấy hàng trăm bài thơ của các danh nhân, hào kiệt khắp mọi thời đại, khắc trên vách đá. Điều làm tụi nó cảm thấy bực bội nhất là không một đứa nào hiểu được lấy một từ trong các bài thơ viết bằng chữ tượng hình ấy. Nó không khác với những bản mật mã mà chi những người có một vốn tri thức cổ mới có thể hiểu được. Trong lúc tụi nó đang băn khoăn, thì một cụ già xuất hiện. Cụ giống như một Tiên ông từ trên trời giáng núi. Râu tóc cụ bạc trắng, da dẻ hồng hào. Đôi mắt cụ sáng trưng, ánh lên một cái nhìn từ bi, hiền hậu.

- Các cháu muốn hiểu những dòng chữ này, phải không? - Cụ ôn tồn hỏi.

- Thưa cụ, chúng cháu không chỉ muốn, mà còn rất muốn ạ. - Thằng Đạt láu táu trả lời. - Cụ có thể cho chúng cháu biết hàng chữ nho kia là gì không ạ?

Đó là hàng chữ “Sơn sắc chính y y” của thái phó Trương Hán Siêu, danh thần đời Trần viết. Có nghĩa là “Sắc núi đúng như núi". Ông ấy là người đầu tiên đặt tên núi này là "Dục Thúy Sơn" (Con chim trả tắm trên sông). Kia là bài thơ “Dục Thúy Lưu đề” của đức vua Lê Thánh Tông. Còn đây là thơ của Nguyễn Trãi. Ngài viết: “Dục Thúy là đóa hoa sen nở trên mặt nước. Cảnh đẹp như tiên sa xuống trần gian". Các cháu cứ đi mà xem. Núi Thúy có hàng trăm bài thơ của các bậc quân vương, hào kiệt mọi thời. Các vua: Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông, Lê Thánh Tông, Lê Hiến Tông, các danh sĩ như: Trương Hán Siêu, Phạm Sư Mạnh, Ngô Thì Sỹ, Nguyễn Trãi, Lê Quý Đôn đều có đề thơ ở đây cả. Thử hỏi, nước Nam ta có mấy nơi được như thế ?...

Tụi thằng Đạt bắt đầu leo lên đỉnh núi. Từ đây, chúng có thể nhìn ra bốn hướng. Phía đông là núi Ngọc Mỹ Nhân, như một người phụ nữ nằm nghiêng, tóc chảy về phía biển. Phía tây là núi Kỳ Lân. Xa hơn nữa là cố đô Hoa Lư, núi non mấp mô như đang bơi trên đồng vậy. Phía nam là dãy Tam Điệp, với phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn nổi tiếng.

Thằng Đạt ngồi xuống gốc cây si già, nhìn xuống dòng sông Đáy. Nó lặng đi vì xúc động. Dòng sông hiền hòa như một dải lụa trắng mềm mại uốn quanh những cánh đồng, làng mạc xanh ngắt. Những con thuyền trở nên nhỏ nhoi như những chiếc lá tre đậu trên mặt nước. Thị xã Ninh Bình hiện lên mờ tỏ giữa sương mù. Quang cảnh trông giống như một bức tranh vẽ trên những bình sứ cổ.

(...) Bọn trẻ tha thần chơi trên núi, cho tới khi chiều tà mới trở về. Đêm hôm ấy, thằng Đạt mơ thấy mình (...) xuống dòng sông. Với bộ đồ lặn mang theo, nó lần tìm tới miệng con rồng phun nước bạc ở tận đáy sông. Đúng lúc ấy, nó nghe thấy có tiếng người gọi giật giọng. Nó choàng tỉnh ... Trời đã sáng. Mọi người đang chờ nó ra xe đi thăm động Địch Lộng - một trong ba nơi đẹp nhất của trời Nam. ( ... )

Chuyến đi còn chưa hết, nhưng chi mới ngần ấy ngày, bọn trẻ đã biết được bao nhiêu điều kỳ lạ. Tất cả những gì chúng được nghe, được thấy đã trở thành một kho báu riêng của mỗi đứa. Kho báu ấy là vô giá, không thể tính được bằng tiền.

(In trong “Truyện tuyển cho em – Chọn lọc các truyện hay dành cho thiếu nhi” – Nhiều tác giả, NXB Trẻ, 2026, trang 101 – 115)

Câu 1

 Xác định ngôi kể của đoạn trích “Kho báu để lại” - Văn Lê.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào dấu hiệu nhận biết ngôi kể (người kể chuyện giấu mình, gọi tên các nhân vật bằng tên riêng của họ như Lan Hương, Đạt, Phước...).

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Giải thích:

Người kể chuyện không trực tiếp tham gia vào câu chuyện mà đóng vai trò khách quan để quan sát, gọi tên nhân vật và kể lại một cách tự nhiên toàn bộ hành trình trải nghiệm, khám phá thiên nhiên quê hương của nhóm bạn trẻ.

 

Câu 2

 Nêu tên ngọn núi được nhắc đến chủ yếu trong đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Áp dụng kỹ năng đọc quét, tìm các chi tiết nói về ngọn núi nơi tụi trẻ leo lên, ngắm cảnh và trò chuyện với cụ già trong chuyến tham quan đầu tiên.

Lời giải chi tiết

Ngọn núi được nhắc đến chủ yếu trong đoạn trích là: Núi Non Nước

Giải thích:

Văn bản nêu rõ: “Chuyến tham quan đầu tiên của chúng là núi Non Nước, còn gọi là Dục Thúy Sơn...”.

 

 

Câu 3

 Phân tích tác dụng của từ tượng hình trong câu văn sau:

“Xa hơn nữa là cố đô Hoa Lư, núi non mấp mô như đang bơi trên đồng vậy”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ tượng hình có trong câu văn

Phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Từ tượng hình được sử dụng: “mấp mô”

- Tác dụng:

+ Gợi tả một cách sinh động, sắc nét hình ảnh các ngọn núi đá vôi uốn lượn, nhấp nhô, cao thấp không đều đặc trưng của vùng đất cố đô Hoa Lư.

+ Biến những ngọn núi đá tĩnh lặng trở nên có hồn, có chuyển động nhịp nhàng, sống động như những sinh mệnh đang bơi lội trên biển lúa xanh.

+ Thể hiện cái nhìn tinh tế, đầy phát hiện và lòng say mê, tự hào của nhân vật trước cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ, tươi đẹp của quê hương đất nước.

Giải thích:

Từ tượng hình “mấp mô” đóng vai trò định hình cho cấu trúc so sánh độc đáo phía sau. Nó phản ánh rất đúng tư duy giàu tính liên tưởng của trẻ thơ khi đứng trước một không gian rộng lớn: nhìn núi đá trùng điệp lại ra hình ảnh những sinh vật đang chuyển động trên đồng ruộng.

 

 

Câu 4

 Nêu cách hiểu của em về nhan đề truyện “Kho báu để lại” - Văn Lê.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Bám sát đoạn kết của văn bản (định nghĩa về kho báu riêng) để lý giải ý nghĩa tả thực và ý nghĩa biểu tượng của cụm từ "Kho báu để lại".

Lời giải chi tiết

- “Kho báu” không phải là vàng bạc, châu báu vật chất, mà chính là vốn hiểu biết, tri thức lịch sử - văn hóa và vẻ đẹp gấm vóc của cảnh sắc thiên nhiên Ninh Bình mà các nhân vật được tận mắt chiêm ngưỡng, lắng nghe.

- “Để lại” thể hiện sự tiếp nối, trao truyền giữa các thế hệ. Đó là di sản văn hóa tinh thần vô giá mà cha ông đi trước và mẹ thiên nhiên đã kiến tạo, gìn giữ để lại cho thế hệ mai sau.

Giải thích:

Nhan đề đã khái quát trọn vẹn tư tưởng chủ đề của tác phẩm: Di sản văn hóa lớn nhất của một dân tộc chính là lịch sử và thiên nhiên.

 

 

Câu 5

 Việc sử dụng yếu tố Hán Việt đã tạo nên điểm thú vị cho trích đoạn truyện ngắn ở phần đọc hiểu. Em có đồng ý với nhận định này không? Vì sao? (viết khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu rõ quan điểm cá nhân

Đưa ra các lý do thuyết phục

Lời giải chi tiết

Em hoàn toàn đồng ý với nhận định trên. Việc sử dụng các yếu tố Hán Việt cùng việc giải nghĩa câu thơ cổ đã mang lại không khí trang trọng, cổ kính và nhuốm màu sắc huyền thoại cho trích đoạn. Những từ ngữ này không hề gây khô khan mà trái lại, nó kích thích mạnh mẽ trí tò mò, khao khát khám phá những “bản mật mã” lịch sử của nhóm bạn trẻ miền Nam. Đồng thời, các từ Hán Việt giúp nhà văn làm nổi bật một cách trang trọng bề dày văn hóa, lịch sử vĩ đại của dân tộc được kết tinh nơi vách đá núi Thúy, từ đó khơi dậy niềm tự hào sâu sắc trong lòng người đọc thế hệ trẻ.

Giải thích:

Yếu tố Hán Việt (tên núi, từ chỉ danh nhân, câu thơ cổ) làm tăng tính trang trọng, cổ kính, khơi gợi trí tò mò của trẻ thơ và làm nổi bật bề dày lịch sử của danh thắng.

 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store