200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Bánh chưng gấc (Cao Xuân Sơn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: BÁNH CHƯNG GẤC Bà nội bảo trong các thứ bánh Tết cổ truyền, bà mê nhất bánh chưng gấc, tiếc là ngoài chợ giờ không thấy bán.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BÁNH CHƯNG GẤC

Bà nội bảo trong các thứ bánh Tết cổ truyền, bà mê nhất bánh chưng gấc, tiếc là ngoài chợ giờ không thấy bán.

Anh em bé Trân nhìn bố, dò hỏi. Bố nói:

- Đúng đấy, bánh chưng gấc ngon tuyệt. Muốn ăn, nhà mình phải tự gói thôi. Hơi vất vả, nhưng có các con giúp, mẹ sẽ vui hơn.

Hai anh em thích lắm.

Hôm sau, mẹ đi chợ sắm Tết, không quên mua thêm mấy trái gấc chín.

Sáng 30, hai anh em phụ mẹ rửa lá dong rồi xem mẹ gói bánh. Nếp được mẹ ngâm từ sớm, đề ráo, trộn đều với “thịt” gấc. Nhân bánh là đậu, thịt như bánh chưng thường

Bếp lửa nhóm ở góc sân. Nồi bánh ùng ục sôi, hai anh em lăng xăng lui tới hít hà. Con Lu sốt ruột bám theo. Thỉnh thoảng, khói tạt vào mắt cay xè nhưng nghĩ đến lúc được nếm bánh, hai đứa lại nhìn nhau, nhoẻn cười.

10 giờ đêm, bánh chín. Bố cung kính dâng một cặp lên bàn thờ gia tiên. Mẹ bóc một chiếc ra đĩa sứ trắng, đặt giữa mâm cỗ cúng giao thừa, mâm cỗ thoắt biến thành bông hoa nhụy đỏ như son.

Mùi xôi gấc ngầy ngậy quyện với mùi thơm bánh chưng quen thuộc tạo nên hương vị thật đặc biệt khiến bà nội rưng rưng xúc động. Chẳng cần nếm thử, bà cũng biết Tết này ngon nhất vẫn là món bánh chưng gấc bởi nó được gói bằng biết bao yêu thương của con cháu dành cho mình.

              (Cao Xuân Sơn, Chùm truyện ngắn sáng tác tại Trại sáng tác Hội Nhà văn Việt Nam, Nhà sáng tác Vũng Tàu tháng 3-2018.)

Chú thích: Cao Xuân Sơn sinh năm 1961, quê gốc xóm Phúc Thọ, thôn Vạn Thọ, xã Nhân Bình, Lý Nhân, Hà Nam.Nguyên Phó Giám đốc NXB Kim Đồng, Giám đốc Chi nhánh NXB Kim Đồng tại TPHCM. Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1997). Hiện là Ủy viên Hội đồng thơ, Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh.

Câu 1

Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời kể và cách xưng hô của người kể chuyện trong văn bản để xác định ngôi kể.

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được kể theo ngôi thứ ba, với các nhân vật được miêu tả từ góc nhìn của người kể chuyện ngoài cuộc, không phải của một nhân vật trong câu chuyện.

Giải thích:

Người kể chuyện không trực tiếp xưng “tôi” mà gọi tên các nhân vật như: “bà nội”, “bố”, “mẹ”, “hai anh em bé Trân”… Người kể đứng ngoài câu chuyện để quan sát và thuật lại diễn biến.

Mở rộng

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể 

Câu 2

Xác định chủ đề và đề tài của văn bản trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ văn bản, xác định nội dung chính được kể và ý nghĩa mà tác giả muốn gửi gắm. 

Lời giải chi tiết

- Chủ đề: tình cảm gia đình trong dịp Tết, qua hình ảnh bánh chưng gấc, món ăn mang đậm tình yêu thương, sự gắn kết giữa các thế hệ và sự tôn trọng truyền thống trong gia đình.

- Đề tài: Tình cảm gia đình

Giải thích:

Câu chuyện xoay quanh việc cả gia đình cùng gói bánh chưng gấc để làm bà nội vui lòng. Qua đó, tác giả làm nổi bật tình cảm gắn bó, yêu thương giữa các thế hệ và vẻ đẹp của truyền thống ngày Tết.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề 

Câu 3

Vì sao bà rưng rưng xúc động khi nếm thử món bánh chưng gấc trong ngày Tết?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các chi tiết miêu tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật bà nội và liên hệ với hoàn cảnh trong câu chuyện để lí giải nguyên nhân.

Lời giải chi tiết

Bà rưng rưng xúc động khi nếm thử món bánh chưng gấc trong ngày Tết vì:

- Món ăn gợi lại ký ức, kỷ niệm thời xa xưa của bà.

- Bánh chưng gấc được gói bằng tình yêu thương, sự quan tâm của con cháu, thể hiện tình cảm gia đình đong đầy.

Giải thích:

Trước đó bà từng tiếc nuối vì “ngoài chợ giờ không thấy bán” bánh chưng gấc nữa. Vì muốn bà vui, cả gia đình đã cùng nhau chuẩn bị nguyên liệu, gói bánh, nấu bánh. Chính sự quan tâm chân thành ấy khiến bà cảm động.

Mở rộng

Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật hiện lên sinh động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, khối lượng, màu sắc, âm thanh... như nó vốn có trong cuộc sống để người đọc (người nghe) như được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy... đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động.

Câu 4

Phân tích tác dụng của phép tu từ so sánh trong câu văn sau: Mẹ bóc một chiếc ra đĩa sứ trắng, đặt giữa mâm cỗ cúng giao thừa, mâm cỗ thoắt biến thành bông hoa nhụy đỏ như son.?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn, sau đó phân tích giá trị gợi hình, gợi cảm và ý nghĩa biểu đạt của biện pháp ấy.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh (“mâm cỗ thoắt biến thành bông hoa nhụy đỏ như son”).

- Tác dụng:

+ Tạo hình ảnh sinh động, gợi cảm, giúp người đọc dễ dàng hình dung vẻ đẹp của mâm cỗ ngày Tết.

+ Nhấn mạnh giá trị truyền thống và sự ấm áp, vui tươi của ngày Tết.

+ Thể hiện thái độ trân trọng nét văn hóa cổ truyền và tình cảm gia đình trong mâm cỗ ngày Tết.

Giải thích:

Hình ảnh “bông hoa nhụy đỏ như son” khiến mâm cỗ trở nên sinh động, giàu màu sắc và mang vẻ đẹp đậm chất ngày Tết cổ truyền.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh 

Câu 5

Những thông điệp cuộc sống mà tác giả gửi gắm qua văn bản trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung câu chuyện, hành động và tình cảm của các nhân vật để rút ra thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Lời giải chi tiết

Những thông điệp cuộc sống:

- Nhận thức và trân trọng giá trị của các nét đẹp văn hóa truyền thống trong ngày Tết.

- Vai trò quan trọng của tình cảm gia đình trong cuộc đời mỗi người.

- Khuyến khích mọi người giữ gìn, vun đắp hạnh phúc gia đình, trân trọng những khoảnh khắc sum vầy.

- Lên án sự thờ ơ với truyền thống và tình cảm gia đình.

Giải thích:

Món bánh chưng gấc tuy giản dị nhưng chứa đựng công sức, tình yêu thương và sự kính trọng của con cháu dành cho bà nội, vì thế nó trở thành món ăn “ngon nhất” trong ngày Tết.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào đặc điểm hình thức và nội dung của văn bản.

Lời giải chi tiết

Thể loại truyện ngắn.

Giải thích:

Văn bản có cốt truyện, nhân vật (bà nội, bố, mẹ, anh em bé Trân), sự việc diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn và gửi gắm ý nghĩa về tình cảm gia đình, nét đẹp truyền thống ngày Tết.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.

- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý

- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…

Link tham khảo:

Truyện ngắn là gì? Đặc điểm của truyện ngắn

Đặc điểm nhân vật, lời của người kể trong truyện ngắn


Bình chọn:
3.8 trên 4 phiếu
  • Đọc hiểu Đá trổ bông (Nguyễn Ngọc Tư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: (Lược trích: Khờ vẫn là một đứa trẻ. Năm Khét chín tuổi, mẹ đất nó lên ngọn núi Trời này, bảo ngồi đó đại đã trổ bông mẹ lên đón. Rồi bà mẹ trẻ xuống núi, biệt dạng. Khở dần lớn lên nhờ chén cơm của cư dân trên suôn núi, cậu sẵn sàng làm bất cứ việc gì để giúp đỡ mọi người với lòng tốt vô tư.)

  • Đọc hiểu Sói và bóng sói (Ê-dốp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi: SÓI VÀ BÓNG SÓI Sói chạy ngang qua cánh đồng đúng lúc vầng mặt trời cuối ngày đang khuất dần trên bầu trời. Trên đường chạy, nó để ý thấy cái bóng của nó đang phi trên mặt đất bên cạnh. Cái bóng mới dài làm sao, mới to lớn làm sao chứ!

  • Đọc hiểu Hạ đỏ (Nguyễn Nhật Ánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: Mùa hè năm đó là mùa hè quê ngoại. Cuối năm lớp chín, tôi học bù đầu, người xanh như tàu lá.

  • Đọc hiểu Tặng một vầng trăng sáng (Lâm Thanh Huyền) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc và thực hiện theo yêu cầu: TẶNG MỘT VẦNG TRĂNG SÁNG Một vị thiền sư ẩn tu trong am tranh trên núi, một hôm nhân buổi tối đi dạo trong rừng, dưới ánh trăng vằng vặc, đột nhiên ngài ngộ ra trí tuệ của mình.

  • Đọc hiểu Xin hãy nhớ sinh nhật mẹ tôi (Đàm Hải Phong) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi: XIN HÃY NHỚ SINH NHẬT MẸ TÔI Hắn nằm bất động trên giường, ánh mắt thống thiết nhìn lên bức tranh trước mặt. Toàn thân nhức nhối, hắn không còn chút sức lực nào cử động được nữa. Năm 2008, hắn bị chẩn đoán bị mắc bệnh ung thư cột sống. Năm 2009, bệnh đã biến hóa ác tính.

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải