200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Quê hương (Nguyễn Bá Chung) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Ba mươi năm xa cách quê hương Bảy lần về thôi cũng là tạm đủ Nhớ lần đầu - tóc tang trời ủ rủ Đến bây giờ ánh sáng đã bừng lên

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Ba mươi năm xa cách quê hương

Bảy lần về thôi cũng là tạm đủ

Nhớ lần đầu - tóc tang trời ủ rủ

Đến bây giờ ánh sáng đã bừng lên

Có cái gì là lạ không thể quên

Như nỗi nhớ không biết tên mà gọi

Như nỗi đau không thể làm dịu vợi

Như ngôi nhà vẫn mãi mãi đi tìm

Như bầu trời nửa xám nửa không quen

Mảnh đất vỡ bồi máu xương ta đó

Đỉnh Yên Tử hoa đại còn vết đỏ

Những người xưa vì nước xả thân mình

Con đường quê vẫn mãi mãi gập ghềnh

Bao năm tháng những người làng chịu đói

Năm Ất Dậu tất cả làng tụ lại

Ăn cháo hoa suốt cả mấy tháng trời

Bát cháo hoa mà ngọt cả một đời

Quý hơn cả bao ngọc vàng cộng lại

Xa ngàn dặm để mà còn nhớ mãi

Vết thương đau chưa chôn đủ tháng ngày

Để về đây nhận lại mặt người

Để mình biết mình vẫn là mình cũ

Bao đổi thay thăng trầm bong lớp vỏ

Nhìn quê hương để lại nhận ra mình

(Quê hương, Nguyễn Bá Chung, 100 bài thơ Việt Nam hay nhất thế kỷ XX, NXB Giáo Dục, 2007)

Câu 1

Xác định nhân vât trữ tình trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào điểm nhìn, giọng điệu và các đại từ xưng hô trong văn bản như "xa cách quê hương", "máu xương ta đó", "để mình biết mình vẫn là mình cũ".

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: người con xa xứ

Giải thích:

Nhân vật trữ tình xuất hiện trực tiếp qua mạch tự sự và dòng hoài niệm về hành trình dài rộng của cuộc đời ("Ba mươi năm xa cách", "Bảy lần về"), bộc lộ những rung cảm sâu kín nhất khi chứng kiến sự thay đổi của cảnh và người.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Tìm 01 từ láy có trong khổ thơ thứ hai của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rà soát kỹ các từ ngữ trong khổ thơ thứ hai

Lời giải chi tiết

Từ láy trong khổ 2: mãi mãi

Giải thích:

Mãi mãi" là từ láy toàn bộ, diễn tả sự tiếp diễn vô hạn của thời gian, hành trình tìm kiếm không ngừng nghỉ.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp điệp từ trong những dòng thơ sau:

“Có cái gì là lạ không thể quên

Như nỗi nhớ không biết tên mà gọi

Như nỗi đau không thể làm dịu vợi

Như ngôi nhà vẫn mãi mãi đi tìm”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chỉ ra từ ngữ được lặp lại

Phân tích tác dụng về mặt nội dung và nghệ

Lời giải chi tiết

- Điệp từ “như”

- Tác dụng:

+ Điệp từ “như” nhấn mạnh nỗi nhớ day dứt, dai dẳng, khắc khoải, một cảm giác

bâng khuâng khó tả của những người con xa xứ. Nó không đơn thuần là một ký ức,

mà còn là một phần máu thịt, là sự trăn trở khôn nguôi về nguồn cội.

+ Việc lặp điệp từ “như” tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, da diết cho lời thơ.

Giải thích:

Điệp từ này giúp người đọc hình dung nỗi lòng của tác giả không phải là một cảm xúc nhất thời, mà là một khối tình cảm tích tụ qua năm tháng, cứ chạm vào quê hương là tuôn chảy.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nêu cách hiểu của em về hình ảnh “bát cháo hoa” được nhắc đến trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đặt hình ảnh trong ngữ cảnh lịch sử được nhà thơ nhắc tới

Phân tích ý nghĩa tả thực và ý nghĩa biểu tượng của chi tiết này.

Lời giải chi tiết

- "Bát cháo hoa" gợi lên những năm tháng gian khổ, nạn đói năm Ất Dậu (1945), khi cả làng phải sống trong cảnh thiếu thốn, ăn cháo hoa cầm cự qua ngày. Hình ảnh này gợi nhắc về thời kì sự cơ cực, thiếu thốn của người dân quê hương trong quá khứ, đồng thời nhấn mạnh nỗi đau và ký ức khó quên về một thời đói khổ.

- Hình ảnh “bát cháo hoa” còn là biểu tượng của tình làng nghĩa xóm, sự sẻ chia và sức mạnh tình đoàn kết. “Ngọt cả một đời” – sự ngọt ngào ấy không chỉ đến từ hương vị, mà còn là tình cảm sẻ chia, sự đồng cam cộng khổ, là thứ dư vị ấm áp của tình quê hương mà dù có đi xa, tác giả vẫn không thể nào quên.

Giải thích:

Nhà thơ chọn một hình ảnh rất giản dị, đơn sơ là "bát cháo hoa", cho thấy tình nghĩa con người trong gian khó vượt lên trên mọi giá trị vật chất xa hoa, giải thích lý do vì sao dù xa xôi ngàn dặm tác giả vẫn "nhớ mãi".

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Từ suy ngẫm của tác giả “Bao đổi thay thăng trầm bong lớp vỏ/Nhìn quê hương để lại nhận ra mình”, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về việc giữ gìn bản thân trước những thăng trầm và đổi thay của cuộc sống.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ngắn gọn ý nghĩa câu thơ

Bàn luận về ý thức giữ gìn bản lĩnh, nhân cách, nguồn cội của mỗi cá nhân trước những biến động của cuộc đời.

Lời giải chi tiết

- Hai câu thơ của Nguyễn Bá Chung:"Bao đổi thay thăng trầm bong lớp vỏ/Nhìn quê hương để lại nhận ra mình" không chỉ là lời tự sự về hành trình trở về cội nguồn, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về ý nghĩa của việc giữ gìn bản thân trước những thăm trầm của cuộc sống.

- Giữa những thăng trầm, giữ gìn bản thân chính là cách để ta sống thật với chính mình, bảo tồn, giữ gìn những gốc rễ, nét đẹp của bản thân. Như một cội cây, gốc rễ sâu bền là điều kiện để vươn lên mạnh mẽ giữa bão tố, bản sắc cá nhân là sức mạnh giúp ta đứng vững trước những đổi thay.

- Việc giữ gìn bản thân cũng là cách chúng ta khẳng định giá trị riêng trong cộng đồng. Trong một thế giới phẳng, nơi những ảnh hưởng đa chiều dễ khiến ta mờ nhạt, bản sắc cá nhân chính là sức mạnh giúp mỗi người tạo nên dấu ấn độc đáo của mình. Nó giúp ta tồn tại không chỉ như một phần nhỏ bé của đám đông, mà còn như một hực thể có ý nghĩa, có giá trị riêng biệt.

Giải thích:

Con người khi bôn ba hải ngoại hay nếm trải đủ thăng trầm thường dễ bị biến đổi bởi hoàn cảnh. Chỉ khi quay về, đứng trước mảnh đất quê hương mộc mạc, đối diện với những gì nguyên bản nhất, ta mới giật mình trút bỏ được những mặt nạ xa hoa để sống thật với chính mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải