200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Văn bản nghị luận - Luyện đề đọc hiể..

Đọc hiểu Từ ngữ có thể chữa lành hoặc làm tổn thương (Nguyễn Anh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


(1) Từ ngữ là thứ nhẹ nhất trên đời nhưng lại có sức nặng nhất trong lòng người. Một câu nói có thể nâng ai đó đứng dậy, cũng có thể khiến họ suy sụp cả ngày. Một lời khen đúng lúc làm người ta tự tin hơn, một lời chê vô tình có thể khắc lại thành vết thương dài lâu. Người trẻ thường

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TỪ NGỮ CÓ THỂ CHỮA LÀNH HOẶC LÀM TỔN THƯƠNG

(1) Từ ngữ là thứ nhẹ nhất trên đời nhưng lại có sức nặng nhất trong lòng người. Một câu nói có thể nâng ai đó đứng dậy, cũng có thể khiến họ suy sụp cả ngày. Một lời khen đúng lúc làm người ta tự tin hơn, một lời chê vô tình có thể khắc lại thành vết thương dài lâu. Người trẻ thường không để ý sức mạnh của từ ngữ, bởi trong giao tiếp hằng ngày ta quen phản xạ nhanh, nói cho xong ý, nói để giải tỏa cảm xúc mà quên mất rằng người nghe đang đón nhận từng chữ bằng trái tim.

(2) Từ ngữ có thể chữa lành khi chúng mở ra sự an ủi, sự thông cảm, sự ghi nhận. Khi ta nói: "Mình hiểu bạn đã cố gắng nhiều lắm", ta trao cho họ cảm giác được nhìn thấy. Khi ta nói: "Không sao, ai cũng có ngày tệ cả", ta cho họ một nơi để dựa. Khi ta nói: "Mình ở đây nếu bạn cần", ta gieo vào lòng họ sự an toàn. Chỉ cần một vài câu nhẹ nhàng, không cần cao siêu, đã có thể giúp ai đó đứng vững hơn trong một ngày đầy thử thách.

(3) Nhưng từ ngữ cũng có thể làm tổn thương – đặc biệt là khi ta buột miệng nói trong lúc nóng giận, mệt mỏi hoặc chưa kịp suy nghĩ. Một câu vô tâm như "Có gì đâu mà làm quá vậy" có thể khiến người đang đau cảm thấy bị xem thường. Một câu "Bạn nhạy cảm quá" có thể khiến họ thu mình lại vì không được thấu hiểu. Một lời chỉ trích thẳng mà không tinh tế có thể khiến người ta nhớ mãi dù ta chỉ định nói cho nhanh.

(4) Điều đáng nói là: ta quên rất nhanh những câu mình nói, nhưng người khác có thể nhớ rất lâu – nhất là những câu chứa sự chê bai, phủ nhận hoặc đả kích. Từ ngữ không tan biến ngay khi ta thốt ra; chúng ở lại trong lòng người nghe, đôi khi rất lâu sau cuộc trò chuyện.

(5) Giao tiếp tử tế không có nghĩa là nói những lời ngọt ngào mọi lúc. Nó chỉ đơn giản yêu cầu rằng ta ý thức được sức mạnh của lời nói và chọn cách nói sao cho giữ được lòng người. Ta có thể nói thật, nói thẳng, nói rõ ràng – nhưng không nhất thiết phải nói theo cách làm người ta đau. Một câu được nói bằng sự tôn trọng và ý tốt sẽ đi vào lòng, còn một câu được nói bằng sự vội vàng sẽ đi vào vết thương.

(6) Khi ta hiểu rằng từ ngữ có sức mạnh như dao hay như thuốc, ta bắt đầu nói chậm lại một chút. Ta chọn từ cẩn thận hơn, không phải để làm đẹp lời nói, mà để làm nhẹ trái tim của cả người nói lẫn người nghe. Và khi giao tiếp trở thành một hành động tử tế, các mối quan hệ xung quanh ta trở nên mềm hơn, an toàn hơn và bền lâu hơn.

(7) Từ ngữ là cây cầu hoặc là bức tường – và ta là người quyết định nó sẽ trở thành gì.

(Nguyễn Anh biên soạn, Hiểu để yêu thương, NXB Tri Thức, 2026, trang 64,65)

Câu 1

Theo văn bản, từ ngữ có thể chữa lành khi nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn (2), xác định điều kiện hoặc hoàn cảnh khiến từ ngữ mang ý nghĩa chữa lành

Lời giải chi tiết

Theo văn bản, từ ngữ có thể chữa lành khi chúng mở ra sự an ủi, sự thông cảm và sự ghi nhận.

Giải thích:

Đáp án được lấy trực tiếp từ đoạn (2): “từ ngữ có thể chữa lành khi thể hiện sự an ủi, cảm thông và ghi nhận đối với người khác.”

Câu 2

Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Khi ta hiểu rằng từ ngữ có sức mạnh như dao hay như thuốc, ta bắt đầu nói chậm lại một chút.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc câu văn, tìm dấu hiệu của biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, nhân hóa…)

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ so sánh: So sánh sức mạnh của "từ ngữ" với "dao" "thuốc".

Giải thích:

Dấu hiệu nhận biết biện pháp tu từ so sánh: qua từ “như”. Tác giả so sánh sức mạnh của từ ngữ với "dao" và "thuốc" để nhấn mạnh hai mặt tác động của lời nói: có thể gây tổn thương hoặc chữa lành con người.

Câu 3

Lí giải về vai trò của lí lẽ và bằng chứng trong việc làm sáng tỏ luận điểm ở đoạn (3) và đoạn (4).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định luận điểm của hai đoạn, sau đó chỉ ra lí lẽ (giải thích, nhận định) và bằng chứng (ví dụ cụ thể) đã giúp làm sáng tỏ luận điểm như thế nào.

Lời giải chi tiết

- Luận điểm: Từ ngữ có thể làm tổn thương người khác và để lại vết thương lâu dài.

- Lí lẽ: Từ ngữ có thể làm tổn thương người khác, đặc biệt khi được nói ra trong lúc nóng giận, thiếu suy nghĩ; người nói thì quên nhanh nhưng người nghe thì nhớ mãi.

- Bằng chứng: Các câu nói dẫn chứng rất thực tế như "Có gì đâu mà làm quá vậy", "Bạn nhạy cảm quá"….

- Tác dụng:

+ Lí lẽ tạo nên tính logic, giúp người đọc nhận ra sự vô tâm mang tính phổ biến trong đời sống.

+ Bằng chứng mang tính cụ thể giúp người đọc soi chiếu vào chính mình, tăng sức thuyết phục.

=> Sự kết hợp giữa lí lẽ và bằng chứng giúp lập luận trở nên cụ thể, sinh động, thuyết phục và dễ tạo sự đồng cảm nơi người đọc.

Giải thích:

Hai đoạn văn tập trung làm rõ luận điểm: từ ngữ có thể gây tổn thương sâu sắc cho người khác. Lí lẽ giúp người đọc hiểu nguyên nhân và hậu quả của những lời nói thiếu suy nghĩ, còn các dẫn chứng cụ thể khiến vấn đề trở nên gần gũi, chân thực. Nhờ đó, lập luận vừa chặt chẽ vừa giàu sức thuyết phục.

Câu 4

Em nhận xét như thế nào về ý kiến của tác giả: “Giao tiếp tử tế không có nghĩa là nói những lời ngọt ngào mọi lúc”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu quan điểm đồng tình/không đồng tình (thường là đồng tình), giải thích ý kiến: giao tiếp tử tế là nói chân thành, tôn trọng, phù hợp chứ không phải chỉ nói lời dễ nghe

Lời giải chi tiết

Em đồng tình với ý kiến. Bởi lẽ, giao tiếp tử tế không phải là nói những điều dễ nghe để làm hài lòng người khác, mà là biết lựa chọn cách diễn đạt phù hợp, chân thành và tôn trọng đối phương. Trong nhiều trường hợp, chúng ta vẫn cần góp ý, phê bình hoặc nói lên sự thật, nhưng cần thể hiện bằng thái độ lịch sự, thiện chí. Điều đó vừa giúp người nghe tiếp nhận vấn đề tích cực hơn, vừa góp phần xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp.

Giải thích:

Ý kiến của tác giả hoàn toàn đúng vì giao tiếp tử tế không đồng nghĩa với việc chỉ nói những lời khen ngợi hay làm vừa lòng người khác. Điều quan trọng là sự chân thành, tôn trọng và biết lựa chọn cách diễn đạt phù hợp. Khi góp ý hoặc phê bình, nếu dùng lời lẽ khéo léo và thiện chí, người nghe sẽ dễ tiếp nhận hơn và mối quan hệ cũng được giữ gìn.

Câu 5

Điểm gặp gỡ của hai ngữ liệu sau đã định hướng cho em lựa chọn từ ngữ trong giao tiếp như thế nào?

“Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”

(Ca dao Việt Nam)

- Từ ngữ là cây cầu hoặc là bức tường - và ta là người quyết định nó sẽ trở thành gì.

(Hiểu để yêu thương – Nguyễn Anh biên soạn)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chỉ ra điểm chung của hai ngữ liệu: đều nhấn mạnh sức mạnh của lời nói và sự cần thiết của việc lựa chọn từ ngữ phù hợp.

Lời giải chi tiết

- Điểm gặp gỡ của hai ngữ liệu: Cả hai ngữ liệu đều gặp nhau ở việc khẳng định vai trò quan trọng của lời nói trong giao tiếp và nhắc nhở con người phải biết lựa chọn từ ngữ phù hợp.

- Định hướng lựa chọn từ ngữ trong giao tiếp cho bản thân:

+ Ý thức trước khi nói: Nhận thức rõ lời nói ra, cần suy nghĩ kỹ trước khi nói. Luôn hướng tới mục đích kết nối, thấu hiểu thay vì chia rẽ.

+ Chọn lọc từ ngữ phù hợp với ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp.

+ Nói lời thẳng thắn nhưng đi kèm sự thấu cảm; không dùng lời hoa mỹ giả tạo nhưng cũng không dùng sự "thẳng tính" làm cái cớ để làm đau người khác.

Giải thích:

Hai ngữ liệu đều khẳng định sức mạnh to lớn của lời nói đối với các mối quan hệ giữa con người. Vì vậy, mỗi người cần suy nghĩ cẩn trọng trước khi phát ngôn, lựa chọn từ ngữ lịch sự, phù hợp và giàu sự thấu cảm. Lời nói chân thành, tôn trọng sẽ giúp kết nối con người, trong khi lời nói thiếu suy nghĩ có thể tạo ra khoảng cách và tổn thương.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store