Đọc hiểu Than đỏ dưới tro tàn (Đỗ Bích Thúy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Biện pháp tu từ được sử dụng

– Điệp cấu trúc: Ai rồi cũng phải…

– Liệt kê: gánh những gánh trĩu nặng trên vai, đi qua những đoạn dài lầy lội, khúc khuỷu, cất lên những khúc mỏi mệt rời rã trước bao câu hỏi của kiếp người.

– Ẩn dụ: những gánh trĩu nặng trên vai; những đoạn dài lầy lội khúc khuỷu chỉ những khó khăn, trở ngại mà con người phải đối diện trên hành trình cuộc đời của mình

Giải thích:

Việc lặp lại cấu trúc “Ai rồi cũng phải…” giúp nhấn mạnh rằng khó khăn, thử thách là điều không ai có thể tránh khỏi trong cuộc đời. Biện pháp liệt kê làm nổi bật hàng loạt gian nan mà con người phải đối diện. Hình ảnh ẩn dụ giúp những khó khăn của cuộc sống trở nên cụ thể, giàu sức gợi hơn, khiến người đọc dễ đồng cảm với những nhọc nhằn của con người.

Mở rộng:

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
Là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê
Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ
Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

– Yếu tố tự sự: kể lại kí ức tuổi thơ vào buổi sáng bình mình đầy sương sớm của tác giả.

– Tác dụng: Yếu tố tự sự giúp đoạn trích hấp dẫn, sinh động, chân thật; giúp thể hiện tâm trạng thích thú, những chiêm nghiệm, suy tư sâu sắc của người viết về thiên nhiên và cuộc sống.

Giải thích:

Những chi tiết như mở cửa để sương không tràn vào nhà, nhóm bếp lửa, ăn sáng trước khi đi học, nghe tiếng lá khô bị gió cuốn… đã tái hiện một cách chân thực và sinh động cuộc sống tuổi thơ giản dị của nhân vật “tôi”. Yếu tố tự sự giúp đoạn văn trở nên gần gũi, giàu hình ảnh và cảm xúc hơn. Qua việc kể lại những kỉ niệm ấy, tác giả bộc lộ tình yêu tha thiết với thiên nhiên, quê hương và những phút giây bình yên của cuộc sống.

Mở rộng:

- Yếu tố tự sự là yếu tố dùng để trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này nối tiếp sự việc kia để cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa. Trong văn học, tự sự là cách kể chuyện, giúp kết nối các ý tưởng, khái niệm hoặc sự kiện để trình bày cho người đọc hoặc người nghe bằng một chuỗi những câu viết hoặc nói.
- Đặc điểm của yếu tố tự sự:
+ Trình bày sự kiện: Các sự kiện được sắp xếp theo trình tự thời gian hoặc logic, dẫn dắt người đọc từ sự kiện này đến sự kiện khác.
+ Nhân vật: Thường có sự xuất hiện của các nhân vật, và câu chuyện xoay quanh hành động, suy nghĩ và cảm xúc của họ.
+ Cốt truyện: Một chuỗi các sự kiện liên kết với nhau tạo thành cốt truyện, có mở đầu, diễn biến và kết thúc.
+ Ý nghĩa: Cuối cùng, câu chuyện thường mang một ý nghĩa hoặc thông điệp nhất định.

– Nhân vật tôi luôn trong đoạn văn luôn yêu thích bình minh vì đó là khởi đầu của một ngày mới với những ước muốn cho hiện tại và tương lai.

– Nhân vật tôi là một người có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm; yêu đời và luôn lạc quan, tin tưởng vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Giải thích:

Việc yêu thích bình minh cho thấy nhân vật “tôi” rất nhạy cảm trước vẻ đẹp của thiên nhiên. Bình minh trong cảm nhận của nhân vật không chỉ là thời điểm bắt đầu một ngày mới mà còn là biểu tượng của hi vọng, ước mơ và niềm tin vào tương lai. Điều đó cho thấy “tôi” là người sống lạc quan, biết trân trọng những điều giản dị và luôn nuôi dưỡng những khát vọng đẹp đẽ trong tâm hồn.

– Suy ngẫm của tác giả về những khu vườn ở vùng Chernobyl sau thảm hoạ hạt nhân: thiên nhiên có sức mạnh kì diệu.

– HS bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm của con người với thế giới tự nhiên: (có thể theo hướng)

Việc tôn trọng và bảo vệ thế giới tự nhiên là cách thể hiện trách nhiệm của con người và có thể được thể hiện qua những hành động cụ thể như bảo vệ môi trường, tuyên truyền, phê phán những hành vi làm tổn hại thiên nhiên…

Giải thích:

Thiên nhiên là nguồn sống của con người. Bảo vệ thiên nhiên không chỉ là trách nhiệm mà còn là điều kiện để con người có một cuộc sống bền vững và tốt đẹp hơn.