200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Áo biên thuỳ (Đỗ Tiến Thuỵ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Bố tôi mời họ hàng đến ăn liên hoan tiễn tôi ra trận. “Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi”…Suốt chục năm chiến tranh, đã có mấy chục trai làng tôi nằm lại biên cương phía Bắc. Rất có thể đây sẽ là bữa cơm tiễn biệt.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(Tóm tắt phần đầu: Vào những ngày cuối năm lạnh giá, người cha trong gia đình nghèo chuẩn bị mọi thứ chu đáo cho cái Tết, vì biết con trai – nhân vật “tôi” sắp nhập ngũ và có thẻ không còn dịp sum họp. Đêm khuya, ông lặn lội trong giá rét, đạp xe hơn 10 cây số chỉ để mua được hai nước mắm ngon cho bữa cơm ngày Tết).

Bố tôi mời họ hàng đến ăn liên hoan tiễn tôi ra trận. “Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi”… Suốt chục năm chiến tranh, đã có mấy chục trai làng tôi nằm lại biên cương phía Bắc. Rất có thể đây sẽ là bữa cơm tiễn biệt.

Những mâm cỗ thuần cá trắm ốc. Trắm ốc rán giòn, trắm ốc om riềng mẻ, trắm ốc nướng hơ, trắm ốc ninh xu hào… được bày giữa dưa hành vàng ươm, rau mùi xanh ngát và ớt chỉ thiên cay đỏ. Giữa mỗi mâm là một chiếc bát không. Phải đến lúc khai tiệc bố tôi mới lấy chai nước mắm ra nghiêng tay cẩn trọng rót những giọt đặc keo vào bát. Mùi nước mắm lập tức cuốn quện với mùi thức ăn trên mâm, cả căn nhà lập tức bừng lên hương vị cuốn hút khó tả.

(…) Sáng mùng 5 tôi dậy sớm chuẩn bị hành trang lên đường. Mẹ, các chị các em tôi sụt sịt nước mắt ngắn dài. Bố tôi ngồi ở tràng kỷ ôm chiếc giành tích ủ ấm chè xanh, không nói năng gì. Anh cả kể, khi anh nhập ngũ bố tôi cũng thế. Với ông, trai thời chiến đến tuổi nhập ngũ đánh giặc là đương nhiên.

Tôi chào cả nhà rồi ngồi lên phóc ba ga xe đạp cho thằng bạn thân chở lên huyện.

[…] Sau bài diễn văn tiễn đưa ngắn gọn của ông chủ tịch huyện, chúng tôi lên xe. Tôi lột đôi dép nhựa Tiền Phong quẳng xuống cho thằng bạn. Thằng bạn quẳng lại lên xe. Tôi quát: “Tao lên đơn vị được phát dép rọ rồi”. Thằng bạn cầm đôi dép trên tay, nhìn tôi trân trân.

Khi xe nổ máy, giữa một rừng người tiễn đưa nhạt nhòa nước mắt, tôi bỗng nhận ra bố. Bố hơ hoải đạp xe xộc thẳng tới chỗ tôi gọi to:

“Hượm đã!”

Bố quẳng chiếc xe đạp đánh xoạch trước đầu ô tô rồi lột vội chiếc áo len mặc quên từ tối 28 Tết.

“Thôi… bố để mà mặc”

“Không”

Bố vo tròn chiếc áo dứt khoát ném lên xe bắt tôi mặc ngay. Tôi ứa nước mắt nhìn bố rồi chui đầu qua áo. Chiếc áo đang ấm hơi người. Và tôi bỗng thoảng thấy mùi nước mắm. Một thứ mùi dân mộc mặn mà khiến tôi nghi hoặc. Khi xe chuyển bánh, nhìn dáng bố với chiếc áo mỏng phất phơ trong gió lạnh, tôi đã gào bạt gió:

“Con sẽ gửi áo về cho bố!”

Dù đã được phát quân trang với đủ đầy trấn thủ, áo bông nhưng những ngày sương muối mịt mờ nơi biên giới phía Bắc tôi vẫn mặc lót chiếc áo len bên trong. Và thật lúc nào tôi cũng thấy phong vị Tết quê hương ấm áp tỏa ra từ chiếc áo.

Mùa hè đến, tôi mang ra suối giặt tất cả trang phục dân sự gồm chiếc quần côn vải si sữa, chiếc áo ni lông kẻ carô Tiệp và chiếc áo len. Sau khi phơi khô, trong khi gấp tôi nhận thấy hình như cổ tay áo len có một vệt muối mờ mờ. Đưa lên mũi, tôi sững sờ nhận ra mùi nước mắm.

Trước khi đơn vị hành quân vào Tây Nguyên, tôi được tranh thủ về thăm nhà. Tôi trao chiếc áo len cho bố, nhưng ông bảo để đấy cho thằng Hưng.

Thằng Hưng là em trai út của tôi, năm đó mới 5 tuổi.

Mười hai năm sau, bố tôi đưa chiếc áo cho thằng Hưng đúng lúc nó cần quần áo đẹp đi cưa cẩm.

Rồi thằng Hưng cũng đi bộ đội, chiếc áo len giặt cất đáy hòm. Chục năm sau, bố tôi mất. Sau lễ tang, chúng tôi dọn dẹp đồ đạc thì thấy nó. Tôi kể cho thằng Hưng chuyện bố đã từng mặc chiếc áo len này đi mua nước mắm Tết Đinh Mão. Nó ngồi thần người rồi bất ngờ đưa chiếc áo len bưng mặt khóc rưng rức. Một hồi lâu, nó mở áo ra nhìn tôi bằng đôi mắt đỏ kè:

“Em cũng thấy có mùi nước mắm”.

(Trích Áo biên thuỳ, Đỗ Tiến Thuỵ, in trong Truyện ngắn đặc sắc 2024, NXB Văn học, 2024)

Câu 1

Nhân vật chính trong câu chuyện là ai

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, chú ý nhân vật xuất hiện xuyên suốt và được kể chủ yếu qua lời kể của người kể chuyện.

Lời giải chi tiết

Nhân vật chính: người con trai (nhân vật “tôi”)

Giải thích:

Toàn bộ câu chuyện được kể theo lời của nhân vật “tôi”, xoay quanh những kỉ niệm về ngày nhập ngũ và tình cảm với người cha.

Câu 2

Nêu tác dụng của việc lựa chọn ngôi kể trong câu chuyện

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định ngôi kể và phân tích tác dụng của ngôi kể đó trong việc thể hiện nội dung, cảm xúc của câu chuyện.

Lời giải chi tiết

Việc lựa chọn ngôi kể thứ nhất (nhân vật “tôi”) giúp câu chuyện trở nên chân thực, giàu cảm xúc, tạo sự gần gũi với người đọc. Qua lời kể trực tiếp của người con, tình cha con, nỗi xúc động và giá trị thiêng liêng của chiếc áo len, mùi nước mắm được thể hiện sâu sắc, tự nhiên và thấm thía hơn.

Giải thích:

Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất qua lời kể của nhân vật “tôi”. Nhờ kể theo ngôi thứ nhất, người đọc cảm nhận rõ nỗi xúc động, nhớ thương và tình cảm sâu nặng của người con dành cho cha.

Câu 3

Chuyển câu sau thành câu bị động: “Bố tôi mời họ hàng đến ăn liên hoan tiễn tôi ra trận.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định chủ thể thực hiện hành động và đối tượng chịu tác động của hành động trong câu chủ động.

- Đưa đối tượng chịu tác động của hành động lên làm chủ ngữ của câu.

- Thêm các từ “được” hoặc “bị” phù hợp với sắc thái ý nghĩa của câu và giữ nguyên nội dung của câu.

Lời giải chi tiết

Chuyển sang câu bị động: “Họ hàng được bố tôi mời đến ăn liên hoan tiễn tôi ra trận.”

Giải thích:

- Trong câu chủ động, “bố tôi” là chủ thể thực hiện hành động “mời”, còn “họ hàng” là đối tượng chịu tác động của hành động đó.

- Khi chuyển sang câu bị động, “họ hàng” được đưa lên làm chủ ngữ và thêm từ “được” để biểu thị quan hệ bị động.

- Nội dung sự việc không thay đổi, chỉ thay đổi cách diễn đạt nhằm nhấn mạnh đối tượng được mời là “họ hàng”.

Câu 4

Nhận xét về vẻ đẹp nhân vật người cha trong đoạn trích

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những hành động, lời nói và chi tiết miêu tả nhân vật người cha trong văn bản; từ đó nêu nhận xét của bản thân về những hành động, lời nói, chi tiết đó.

Lời giải chi tiết

sắc. Ông âm thầm hi sinh, chuẩn bị chu đáo cho con từ bữa cơm Tết đến chiếc áo len ấm áp. Đó còn là người cha kiên cường, coi việc con ra trận là lẽ đương nhiên của trai thời chiến, nhưng ẩn sâu bên trong là tình cảm bao la, bền bỉ và thầm lặng.

Giải thích:

Người cha hiện lên qua những hành động giản dị, giàu ý nghĩa như chuẩn bị bữa cơm tiễn con, mang áo len đến cho con trước lúc lên đường nhập ngũ. Những chi tiết ấy cho thấy ông là người cha giàu tình yêu thương, luôn âm thầm hi sinh, lo lắng cho con. Đồng thời, ông cũng là người kiên cường, giàu trách nhiệm khi coi việc con lên đường bảo vệ Tổ quốc là điều tất yếu của người trai thời chiến.

Câu 5

Từ chi tiết bữa cơm ngày Tết, mùi nước mắm xuất hiện trong chiếc áo len của người cha, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về vai trò của những giá trị truyền thống trong việc kết nối tình cảm gia đình.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ ý nghĩa của những chi tiết bữa cơm ngày Tết, mùi nước mắm xuất hiện trong chiếc áo len của người cha để nêu suy nghĩ của bản thân về vai trò của những giá trị truyền thống đối với vấn đề kết nối tình cảm gia đình.

Lời giải chi tiết

Chi tiết bữa cơm Tết và mùi nước mắm thấm trong chiếc áo len cho thấy những giá trị truyền thống giản dị nhưng có sức kết nối tình cảm gia đình bền chặt. Những giá trị truyền thống tạo cơ hội để các thành viên được sum họp, sẻ chia, quan tâm và thể hiện tình yêu thương với nhau. Đồng thời, những giá trị ấy còn lưu giữ kỉ niệm, vun đắp sự gắn bó giữa các thế hệ, giúp mỗi người luôn hướng về gia đình và cội nguồn. Những người con dù đi xa vẫn luôn nhớ về cội nguồn, gia đình, phần nào nhờ những vật dụng thân thương, quen thuộc mà cha mẹ, ông bà để lại cho họ. Trong cuộc sống hiện đại, việc gìn giữ truyền thống chính là cách nuôi dưỡng tình thân và làm giàu đời sống tinh thần mỗi người.

Giải thích:

Bữa cơm ngày Tết và mùi nước mắm trong chiếc áo len gợi nét đẹp truyền thống của gia đình Việt Nam,  đồng thời chứa đựng tình yêu thương, sự quan tâm và hi sinh của người cha dành cho con. Qua đó ta thấy những giá trị truyền thống tuy bình dị nhưng có khả năng gắn kết các thành viên, lưu giữ kỉ niệm và giúp con người luôn hướng về gia đình, cội nguồn.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...