200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Mẹ (Bằng Việt) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Con bị thương, nằm lại một mùa mưa Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ Nhà yên ắng, tiếng chân đi rất nhẹ, Gió từng hồi trên mái lá ùa qua.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

MẸ

(Trích)

Con bị thương, nằm lại một mùa mưa

Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ

Nhà yên ắng, tiếng chân đi rất nhẹ,

Gió từng hồi trên mái lá ùa qua.

Nhớ vườn cây che bóng kín sau nhà

Trái chín rụng suốt mùa thu lộp độp

Những dãy bưởi sai, những hàng khế ngọt,

Nhãn đầu mùa, chim đến bói lao xao...

Con xót lòng, mẹ hái trái bưởi đào

Con nhạt miệng, có canh tôm nấu khế

Khoai nướng, ngô bung, ngọt lòng đến thế

Mỗi ban mai toả khói ấm trong nhà.

Ba con đầu đi chiến đấu nơi xa

Tình máu mủ mẹ dồn con hết cả,

Con nói mớ những núi rừng xa lạ

Tỉnh ra rồi, có mẹ, hoá thành quê!

(Trích “Mẹ”, Bằng Việt, Tác phẩm chọn lọc, NXB Hội Nhà Văn, tr.124)

𝑪𝒉𝒖́ 𝒕𝒉𝒊́𝒄𝒉:

- Bằng Việt tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng, ông sinh năm 1941, quê ở huyện Thạch Thất, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Bằng Việt làm thơ từ những năm 60 và thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành từ thời chống Mĩ. Thơ Bằng Việt đến với người đọc một cách tự nhiên, tình cảm sâu lắng và da diết.

- Bài thơ Mẹ được Bằng Việt sáng tác vào năm 1972, vào thời điểm ông tham gia công tác ở chiến trường Bình Trị Thiên, với tư cách là một phóng viên chiến trường. Bài thơ xuất phát từ một chuyện có thật của tác giả. Khi hành quân ở phía tây Quảng Trị, ông đã bị một trận sốt rừng quật ngã. Không thể đi tiếp, nhưng không có binh trạm hoặc Quân y gần đó, đồng chí lái xe đã gửi ông vào nhà một bà mẹ Vân Kiều. Người mẹ Vân Kiều có ba người con trai cũng là quân giải phóng chiến đầu nơi xa, mẹ sống với đứa con gái út vì chồng mẹ đã qua đời từ lâu. Bà mẹ Vân Kiều ít nói, suốt ngày lặng lẽ chăm sóc ông, để một tháng sau, ông lành bệnh và tiếp tục hành quân tiếp vào phía Nam. Cảm động trước tình cảm ấy, ông đã sáng tác bài thơ “Mẹ” như một lời tri ân sâu sắc đến người “Mẹ” đặc biệt này. (Xuất phát từ chuyện có thực của mình, nhưng “nhân vật” trong bài thơ đã có phần khác với nguyện mẫu, đó là người lính bị thương chứ không phải là nhà báo bị sốt rét). Đoạn trích là bốn khổ thơ đầu của bài thơ “Mẹ”.

- “Nói mớ”: nói trong lúc đang ngủ, mà người nói không ý thức được mình đang nói gì.

Câu 1

 Xác định thể thơ của đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số chữ (tiếng) trong các dòng thơ để nhận diện

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 8 chữ

Giải thích:

Khi quan sát toàn bộ đoạn trích, tất cả các câu thơ đều có đúng 8 tiếng

 

 

Câu 2

 Tìm trong đoạn thơ những hình ảnh người con đã nhớ đến khi bị thương nằm lại mùa mưa.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc quét nội dung 3 khổ thơ đầu để trích xuất đầy đủ các chi tiết, từ ngữ đặc tả không gian hoài niệm của người con.

Lời giải chi tiết

Khi bị thương nằm lại mùa mưa, người con đã nhớ đến những hình ảnh: dáng mẹ ân cần, nhà yên ắng, tiếng chân đi rất nhẹ, gió từng hồi trên mái nhà, vườn cây che bóng kín sau nhà, trái chín rụng mùa thu, những dãy bưởi sai, những hàng khế ngọt, nhãn đầu mùa, chim đến bói, mẹ hái bưởi, nấu canh tôm khế, khoai nướng, ngô bung, mỗi ban mai tỏa khói ấm trong nhà.

Giải thích:

Các hình ảnh hoài niệm được sắp xếp theo trình tự từ xa đến gần, từ không gian vườn tược tràn đầy sức sống vào đến không gian sinh hoạt ấm áp, ấm cúng trong căn nhà nhỏ bên người mẹ.

 

 

Câu 3

 Nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng ở khổ thơ thứ hai trong đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định chuỗi các đối tượng được liệt kê ở khổ 2 và phân tích hiệu quả nghệ thuật dựa trên ngữ cảnh của bài thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp liệt kê trong khổ thơ hai: vườn cây, trái chín rụng, dãy bưởi sai, hàng khế ngọt, nhãn đầu mùa, chim đến bói...

- Tác dụng:

+ Tăng nhạc tính, tạo nhịp điệu êm dịu, trầm lắng, góp phần khắc họa cảm xúc tha thiết, chan chứa tình yêu thương.

+ Gợi ra không gian khu vườn quê nhà thân thuộc, trù phú, yên bình - nơi gắn với hình ảnh người mẹ.

+ Làm nổi bật nỗi nhớ da diết, sâu nặng của người lính với mẹ và quê hương trong những ngày nằm lại giữa chiến trường.

Giải thích:

Phép liệt kê giúp tác giả không bỏ sót những mảnh ghép tinh tế của kỷ niệm. Việc gọi tên liên tiếp các sản vật chứng tỏ những hình ảnh này đã găm sâu vào tâm khảm, trở thành một phần máu thịt trong thế giới tinh thần của người con.

 

 

Câu 4

 Em hãy nêu ý nghĩa ý nghĩa của hai câu thơ:

Con nói mớ những núi rừng xa lạ

Tỉnh ra rồi, có mẹ, hoá thành quê!

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích sự chuyển hóa cảm xúc từ trạng thái mê man (nói mớ về nơi xa lạ) sang thực tại (bình yên bên lòng mẹ).

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh người lính trong cơn mê man vẫn bị ám ảnh bởi những vùng núi rừng xa lạ nơi chiến trường gian khổ.

- Khi tỉnh dậy, hình ảnh người mẹ dịu dàng, chăm sóc bên cạnh đã làm tan biến mọi xa lạ, hiểm nguy. “có mẹ, hóa thành quê” chính tình thương yêu mà mẹ dành cho người chiến sĩ đã khiến cho mảnh đất xa lạ trở nên gắn bó, thân thuộc như chính quê hương mình.

=> Hai câu thơ mang ý nghĩa khái quát sâu sắc, vừa mang tính cá nhân, vừa có ý nghĩa biểu tượng lớn: Mẹ chính là đại diện cho bao bà mẹ hậu phương khác hết lòng thương yêu chiến sỹ như con đẻ; mẹ không chỉ là nơi chốn, mà là cội nguồn, là điểm tựa tinh thần, là hiện thân của quê hương, của tình đất nước bao dung, dịu dàng, che chở...

Giải thích:

Nơi nào có tình yêu thương vô điều kiện của người mẹ, nơi đó chính là quê hương.

 

 

Câu 5

 Em hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với người mẹ được thể hiện trong đoạn trích. Từ đó rút ra một thông điệp có ý nghĩa nhất với em sau khi đọc đoạn thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát thái độ, cảm xúc của người viết và tự rút ra bài học nhận thức/hành động tâm đắc nhất.

Lời giải chi tiết

- Tình cảm của tác giả đối với người mẹ được thể hiện trong đoạn trích: Trân trọng, biết ơn và ghi nhớ suốt đời mình những tình cảm sâu đậm và thiêng liêng mà người mẹ hậu phương đã dành cho mình.

- Thông điệp có ý nghĩa nhất: HS nêu một thông điệp ý nghĩa rút ra từ đoạn thơ. Ví dụ:

+ Ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử

+ Tình cảm quân dân thiêng liêng như tình máu mủ...

Giải thích:

Nhà thơ thấu hiểu sâu sắc sự hy sinh của mẹ nên lời thơ mang sức nặng của một món nợ ân tình tri ân suốt đời.

 

 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store