200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Văn bản nghị luận - Luyện đề đọc hiể..

Đọc hiểu Đến cỏ dại còn đàng hoàng mà sống (Phạm Sỹ Thanh) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9


[1] Thực ra, hoàn cảnh là một bức tranh không màu, nó đen tối hay tươi sáng là do chỉnh bạn lựa chọn màu vẽ. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta luôn có nhiều hơn một sự lựa chọn!

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

[1] Thực ra, hoàn cảnh là một bức tranh không màu, nó đen tối hay tươi sáng là do chỉnh bạn lựa chọn màu vẽ. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta luôn có nhiều hơn một sự lựa chọn!

[2] Cuộc sống có thể cho bạn muối mặn, nhưng lựa chọn bỏ ngay vào miệng để nhận lấy sự đẳng chát hay bỏ vào chén canh nhạt để có món canh thơm ngon là do bạn. Con người có thể cho bạn sự trọng vọng hay khinh rẻ, bạn có thể lựa chọn đón nhận hay phớt lờ. Số phận ban cho cỏ dại sự chà đạp, xa lánh của con người, tuy nhiên, số phận cũng để cho cỏ dại lựa chọn nở hoa hay héo úa. Và bạn đã biết, cỏ dại lựa chọn điều gì. Rõ ràng, bạn luôn có quyền lựa chọn thải độ sống cho mình, chỉ là đôi khi, bạn lười biếng lựa chọn và để cho số phận kéo đi.

(Đến cỏ dại còn đàng hoàng mà sống..., Phạm Sỹ Thanh, NXB Thế giới, 2019, tr.46-47)

Câu 1

Chỉ ra một phép liên kết hình thức trong đoạn 1.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhớ lại các phép liên kết hình thức giữa các câu trong đoạn văn (phép lặp, phép thế, phép nối, phép liên tưởng). Quan sát các từ ngữ xuất hiện ở câu 1 và câu 2 của đoạn 1 để tìm dấu hiệu.

Lời giải chi tiết

Phép liên kết: phép lặp: hoàn cảnh, lựa chọn.

Giải thích:

Các từ “hoàn cảnh” xuất hiện ở cả câu 1 và câu 2 trong đoạn 1, giúp gắn kết chặt chẽ về mặt hình thức và duy trì mạch nội dung thống nhất giữa hai câu văn.

 

Mở rộng

- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.

- Các phép liên kết trong câu:

+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.

+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.

Một số link tham khảo:

Một số phương tiện và phép liên kết trong văn bản

Biện pháp liên kết là gì? Các biện pháp liên kết trong câu

Câu 2

Theo tác giả, trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta có bao nhiêu quyền lựa chọn?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ khóa “trong bất cứ hoàn cảnh nào”, “sự lựa chọn” ở đoạn 1 để trích xuất thông tin trực tiếp từ văn bản.

Lời giải chi tiết

Trong bất cứ hoàn cảnh nào chúng ta luôn có nhiều hơn một sự lựa chọn.

Giải thích:

Câu trả lời nằm trực tiếp ở câu văn thứ hai của đoạn 1: “Trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta luôn có nhiều hơn một sự lựa chọn!”.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.

- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.

- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.

- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận

Link tham khảo: Văn nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 3

Xác định và nêu tác dụng của một phép tu từ được sử dụng trong câu: “Cuộc sống có thể cho bạn muối mặn, nhưng lựa chọn bỏ ngay vào miệng để nhận lấy sự đắng chát hay bỏ vào chén canh nhạt để có món canh thơm ngon là do bạn.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ngữ nghĩa của các hình ảnh cụ thể để nhận diện biện pháp tu từ mang tính biểu trưng, chuyển đổi ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: ẩn dụ (muối mặn)

- Tác dụng:

+ Giúp cho câu văn diễn đạt hình ảnh, có chiều sâu hơn.

+ Nhấn mạnh đứng trước khó khăn cách lựa chọn của mỗi người sẽ quyết định đến kết quả mà bản thân nhận được.

Giải thích:

Bằng cách mượn những hình ảnh quen thuộc trong đời sống ẩm thực hàng ngày, tác giả đã tạo ra một ẩn dụ kép rất sâu sắc nhằm nhấn mạnh quyền tự chủ của mỗi người trước sóng gió cuộc đời.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Em có đồng ý với quan điểm: “hoàn cảnh là một bức tranh không màu, nó đen tối hay tươi sáng là do chính bạn lựa chọn màu vẽ”? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định rõ lập trường (Đồng ý / Không đồng ý / Đồng ý một phần).

- Đưa ra các lý lẽ logic và dẫn chứng thực tế để bảo vệ quan điểm cá nhân dựa trên mối quan hệ giữa hoàn cảnh khách quan và ý chí chủ quan của con người.

Lời giải chi tiết

- Đồng ý với quan điểm của tác giả.

- Vì: Cuộc đời mỗi người chính là một tờ giấy trắng, chúng ta là nhà họa sĩ tạo nên bức tranh ấy. Nếu chúng ta lựa chọn một bức tranh với gam màu tươi sáng, lạc quan thì cuộc đời của bạn cũng như vậy. Ngược lại nếu chúng ta luôn bi quan, chán nản thì cuộc đời của ta cũng tràn ngập u tối, chán chường.

Giải thích:

Cách ví von của tác giả khẳng định con người không phải là nô lệ của số phận. Hoàn cảnh chỉ là cái nền, còn người nghệ sĩ quyết định vẻ đẹp của bức tranh cuộc đời chính là bản thân mỗi chúng ta.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt