200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Nhớ ngoại (Bảo Ngọc) - Đề 1 | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi NHỚ NGOẠI Con về quê cũ trời thưa vắng Ngõ cúc buồn tênh dậu cúc già Bên thềm trầu úa không người hái Cau đã mấy mùa quên trổ hoa.

Câu hỏi

Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi

NHỚ NGOẠI

Con về quê cũ trời thưa vắng
Ngõ cúc buồn tênh dậu cúc già
Bên thềm trầu úa không người hái
Cau đã mấy mùa quên trổ hoa.

 

Nhớ xưa bóng ngoại nghiêng chiều nắng
Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời
Xòe tay ngoại đếm từng thu cuối
Con nào hay biết mỗi thu vơi.

 

Con đi mỗi bước xa, xa mãi
Dáng ngoại bên hiên. Nắng tắt dần
Lá nghiêng về cội con tìm ngoại 
Tê tái chiều buông tím góc sân.

 (Nhớ ngoại, Bảo Ngọc, Giữ lửa, NXB Hội nhà văn 2015, trang 62)

Câu 1

Bài thơ trên thuộc thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ (7 tiếng/dòng) kết hợp cách gieo nhịp, xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 7 chữ (Thơ thất ngôn)

Giải thích:

Các dòng thơ đều có 7 chữ, nhịp điệu đều: đặc trưng thể thơ 7 chữ

Câu 2

Tìm những chi tiết miêu tả hình ảnh ngoại.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ và xác định các từ ngữ, chi tiết miêu tả hình ảnh (ngoại hình, hành động) của bà ngoại

Lời giải chi tiết

Hình ảnh ngoại hiện lên qua những chi tiết: “Bóng ngoại nghiêng chiều nắng, tóc trắng, xòe tay…”

Giải thích:

Hình ảnh ngoại hiện lên qua “bóng ngoại nghiêng chiều nắng”, “tóc trắng”, “xòe tay…

Câu 3

Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ sau: 

Con về quê cũ trời thưa vắng
Ngõ cúc buồn tênh dậu cúc già
Bên thềm trầu úa không người hái
Cau đã mấy mùa quên trổ hoa.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý các từ ngữ gán đặc điểm con người cho sự vật (khổ 1)

Xác định nhân hóa và nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nhân hóa: “Ngõ cúc - buồn tênh”; “dậu cúc - già”; “cau - quên trổ hoa”

- Tác dụng: 

+Biện pháp nghệ thuật trên khắc họa nỗi buồn nhớ khôn nguôi về ngoại khi trở về ngôi nhà xưa nhưng ngoại không còn nữa. Nỗi buồn ấy như lan truyền, bao trùm lên cảnh vật.

+ Làm cho hình ảnh thơ trở nên gần gũi, sinh động.

+ Tình yêu, nỗi nhớ bà sâu sắc của thi sĩ.

Giải thích:

Các hình ảnh “ngõ cúc buồn tênh”, “dậu cúc già”, “cau quên trổ hoa” là nhân hóa, làm cảnh vật mang tâm trạng, qua đó thể hiện nỗi buồn, sự trống vắng khi ngoại không còn

Câu 4

Nêu chủ đề và căn cứ đề xác định chủ đề của bài thơ trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung toàn bài, dựa vào hình ảnh, cảm xúc lặp lại để xác định chủ đề và căn cứ.

Lời giải chi tiết

- Chủ đề: Bài thơ thể hiện nỗi nhớ thương da diết và lòng biết ơn sâu nặng của người cháu dành cho người bà (ngoại), cùng với sự nuối tiếc vì những tháng năm không thể ở bên chăm sóc bà.

- Căn cứ xác định:

+ Các hình ảnh về không gian vườn cũ, dậu cúc, hàng cau, thềm trầu đều gắn với kỷ niệm về ngoại.

+ Những câu thơ nói về sự thay đổi, hoang vắng nơi xưa phản ánh sự mất mát, vắng bóng người thân.

Giải thích:

Bài thơ thể hiện nỗi nhớ thương và lòng biết ơn ngoại; căn cứ ở các hình ảnh gợi kỉ niệm và không gian vắng lặng cho thấy sự mất mát, thiếu vắng người thân.

Câu 5

Đoạn thơ đánh thức trong anh/ chị tình cảm gì? 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung bài thơ, liên hệ cảm xúc cá nhân về tình cảm gia đình.

Lời giải chi tiết

Bài thơ đánh thức trong em tình cảm: Tình yêu, lòng biết ơn, trân trọng bà…

Giải thích:

Đoạn thơ gợi lên tình yêu thương, sự biết ơn và trân trọng đối với bà, đồng thời nhắc nhở phải quan tâm người thân khi còn có thể.

Câu 6

Chỉ ra sự việc khơi nguồn cảm hứng trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ khổ thơ đầu, tìm chi tiết nói về hoàn cảnh không gian, thời gian hoặc hành động cụ thể của nhân vật trữ tình làm nảy sinh tâm trạng hoài niệm. 

Lời giải chi tiết

Sự việc khơi nguồn cảm hứng: nhân vật trữ tình con trở về quê cũ.

Giải thích:

Khi đặt chân lên mảnh đất quen thuộc nhưng không còn bóng dáng người thân, sự đối lập giữa cảnh cũ và sự vắng bóng của ngoại đã trực tiếp đánh thức dòng cảm xúc hoài niệm, đau xót và nhớ thương. 

Câu 7

Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào đại từ nhân xưng và cái "tôi" phát ngôn, bộc lộ tình cảm, cảm xúc xuyên suốt toàn bộ tác phẩm để định danh nhân vật trữ tình. 

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: người cháu, xưng con, đã lớn, trưởng thành đi xa và nay trở về quê cũ.

Giải thích:

Việc gọi ngoại và xưng "con" thể hiện mối quan hệ ruột thịt gần gũi, sự gắn bó và kính trọng tuyệt đối của người cháu dành cho ngoại. 

Câu 8

Những loài cây nào được miêu tả trong không gian nhà ngoại?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc quét khổ thơ thứ nhất và liệt kê chính xác tên các loài hoa, loài cây xuất hiện trong không gian sân vườn nhà ngoại. 

Lời giải chi tiết

Những loài cây được miêu tả trong không gian nhà ngoại: dậu cúc, trầu, cau

Giải thích:

Đây là những loài cây, loài hoa vô cùng quen thuộc và mang tính biểu tượng ở các làng quê Việt Nam 

Câu 9

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ

                        “Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại nhằm mục đích nghệ thuật và hình ảnh mang tính tương đồng, từ đó phân tích hiệu quả biểu cảm và nội dung. 

Lời giải chi tiết

Cách giải: 

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: tóc trắng, mây trắng 

- Tác dụng:

+ Tăng tính sinh động, gợi hình, gợi cảm.

+ Làm rõ nỗi vất vả của bà trong cuộc sống, nhấn mạnh dấu hiệu thời gian trên mái tóc bà. Đồng thời nhấn mạnh vẻ đẹp thanh thản, nhẹ nhàng của bà

+ Từ đó NVTT bộc lộ niềm thương cảm, ân hận, nuối tiếc cũng như tình yêu thương vô bờ với bà.

Giải thích:

Ngoại hòa mình vào thiên nhiên, nhẹ nhàng và hiển hiện như mây trời. 

Câu 10

Chỉ ra nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn các dòng thơ sau: 

                         “Bên thềm trầu úa không người hái

                         Cau đã mấy mùa quên trổ hoa.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân định rõ tầng nghĩa bề mặt dựa trên câu chữ (tường minh) và tầng nghĩa sâu kín, kín đáo được gợi ra từ hiện thực đó (hàm ẩn). 

Lời giải chi tiết

- Nghĩa tường minh: NVTT về lại nhà bà, nhưng chỉ thấy cây cau, dây trầu không có người chăm sóc.

- Nghĩa hàm ẩn: NVTT về lại nhà bà, nỗi buồn, sự mất mát khi không còn bà khiến nhân vật trữ tình cảm nhận nỗi buồn, sự mất mát đó như bao trùm không gian, cảnh vật. Bà không còn nữa, những loài cây gắn bó với bà cũng như héo úa, thiếu sức sống, như mất mát…

Giải thích:

Nhà thơ mượn sự tàn tạ của hai loài cây tri kỷ với người già để nói giảm nói tránh về sự ra đi của ngoại, khiến nỗi đau trở nên trầm lắng nhưng thấm sâu. 

Câu 11

Từ nỗi nuối tiếc, ân hận của người người cháu, anh chị suy nghĩ gì về cách yêu thương ông bà, cha mẹ (Trả lời trong từ 3 - 5 câu).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra bài học từ sự thức tỉnh muộn màng của nhân vật trữ tình

Lời giải chi tiết

- Nối nuối tiếc, ân hận: nuối tiếc vì đã không hiểu được thời gian qua mau, bà đã già nên không trân trọng khi ở bên bà; ân hận vì khi trưởng thành đã không còn bà nữa

- Cách yêu thương:

+ Trân trọng những ngày tháng ở bên ông bà, cha mẹ.

+ Luôn lắng nghe lời dạy bảo của ông bà, cha mẹ.

+ Quan tâm, yêu thương ông bà, cha mẹ bằng hành động, lời nói cụ thể: nói năng lễ phép, chăm sóc…

+…

Giải thích:

Học sinh có thể tùy biến lập luận, đảm bảo cấu trúc ngắn gọn và chân thành 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...