200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Quê hương (Trúc Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


(1) Quê hương giản dị chẳng đâu xa Bãi mía vườn rau với ruộng cà Khóm trúc bờ đê chiều nhạt nắng Dập dờn sóng lúa chạy la đà

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

QUÊ HƯƠNG

(1) Quê hương giản dị chẳng đâu xa

Bãi mía vườn rau với ruộng cà

Khóm trúc bờ đê chiều nhạt nắng

Dập dờn sóng lúa chạy la đà

 

(2) Quê hương mộc mạc chẳng kiêu sa

Mái lá đơn sơ dưới nắng tà

Khói tỏa lam chiều thơm gạo mới

Du dương tiếng gió hát ngân nga

 

(3)Quê hương sách sử đã in ra

Một dải cong cong khảm ngọc ngà

Núi đá chênh vênh bên biển lớn

Rừng xanh suối mát trải muôn hoa

 

(4) Quê hương êm ả những lời ca

Điệu Bắc Nam ai thật mặn mà

Xứ Huế Trường Tiền thôn Vỹ Dạ

Ai nghe thấy tiếng cũng mơ ra

 

(5) Quê hương nhuộm đỏ bởi phù sa

Chín nhánh rồng bay tạo vóc ngà

Vựa lúa phì nhiêu xanh bát ngát

Đàn cò trắng lượn phía trời xa

 

(6) Quê hương mãi mãi ở trong ta

Dẫu có tha phương biệt mái nhà

Đất Tổ là gì ai cũng hiểu ...

Như là ... chỉ một Mẹ và Cha!

(Trúc Quỳnh)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ trên được viết theo thể thơ: Bảy chữ.

Giải thích:

Bài thơ được viết theo thể thơ bảy chữ vì mỗi dòng thơ đều có 7 tiếng.

Mở rộng

- Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.

- Thơ bảy chữ thường gieo vần chân hoặc vần cách

- Các dòng trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3, cũng có khi ngắt nhịp 3/4.

Link tham khảo: Thơ bảy chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bảy chữ

Câu 2

Nêu chủ đề của bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ bài thơ, xác định nội dung chính mà tác giả muốn thể hiện, dựa vào đó để xác định chủ đề.

Lời giải chi tiết

Nêu chủ đề của bài thơ: Tình yêu quê hương, đất nước

Giải thích:

Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp bình dị, mộc mạc của quê hương, đồng thời bày tỏ tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó sâu nặng của con người đối với quê hương, đất nước. Đây là nội dung xuyên suốt được thể hiện qua các khổ thơ. ⇒ chủ đề tình yêu quê hương, đất nước

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 3

Trong khổ thơ đầu, quê hương hiện lên qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi cho em suy nghĩ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các hình ảnh được nhắc đến trong khổ thơ đầu, sau đó nêu ý nghĩa và cảm nhận về những hình ảnh ấy.

Lời giải chi tiết

- Trong khổ thơ đầu, quê hương hiện lên qua những hình ảnh: Bãi mía, vườn rau, ruộng cà, khóm trúc, bờ đê, sóng lúa…

⇒ Đó là những hình ảnh thân thuộc, gần gũi, giản dị, mộc mạc, đơn sơ... Từ đó, thể hiện (bồi đắp) tình yêu quê hương đất nước; trân trọng, tự hào về vẻ đẹp của quê hương

Giải thích:

Trong khổ thơ đầu, quê hương hiện lên qua những hình ảnh quen thuộc như bãi mía, vườn rau, ruộng cà, khóm trúc, bờ đê, sóng lúa. Đây đều là những hình ảnh gắn bó với làng quê Việt Nam, gợi lên cuộc sống yên bình, giản dị và giàu sức sống.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ:

“Quê hương mãi mãi ở trong ta

Dẫu có tha phương biệt mái nhà

Đất Tổ là gì ai cũng hiểu ...

Như là ... chỉ một Mẹ và Cha!”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định 01 biện pháp tu từ trong khổ thơ, sau đó phân tích tác dụng đối với nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: Quê hương (Đất Tổ) - người mẹ, cha

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh tầm quan trọng của quê hương đối với mỗi con người; thể hiện tình cảm yêu mến, gắn bó sâu nặng giữa quê hương với con người.

+ Cho thấy tài năng sử dụng từ ngữ điêu luyện và trí tưởng tượng phong phú của tác giả.

Hoặc

- Biện pháp tu từ: Hoán dụ: “ biệt mái nhà”: chỉ mái ấm

- Tác dụng: Thể hiện tình cảm gắn bó với quê hương.

Giải thích:

Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ so sánh khi ví Đất Tổ như "Mẹ và Cha". Cách so sánh này khẳng định rằng quê hương là cội nguồn thiêng liêng, không thể thay thế, luôn gắn bó với mỗi con người dù đi đâu, ở đâu. Đồng thời, biện pháp này giúp lời thơ trở nên giàu cảm xúc, làm nổi bật tình yêu và sự gắn bó sâu nặng của con người đối với quê hương.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

- Hoán dụ là biện pháp tu từ dùng từ ngữ vốn chỉ sự vật, hiện tượng này để gọi tên sự vật, hiện tượng khác có mối quan hệ tương cận (gần nhau) nhằm tăng khả năng gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

- Có 4 loại hoán dụ:

+ Lấy một bộ phận thay thế cho toàn thể

+ Lấy vật chứa thay cho vật bị chứa

+ Lấy dấu hiệu thay cho vật mang dấu hiệu

+ Lấy cái cụ thể thay cho cái trừu tượng

Một số link tham khảo:

Hoán dụ là gì? Tác dụng của hoán dụ

Phân biệt ẩn dụ và hoán dụ

Bài tập trắc nghiệm Hoán dụ

Câu 5

Nêu những thông điệp mà em nhận được sau khi đọc xong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra những bài học, thông điệp từ nội dung của bài thơ.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Yêu vẻ đẹp bình dị, mộc mạc, đơn sơ của quê hương

- Trân trọng, tự hào về quê hương đất nước

- Hãy phát huy những vẻ đẹp của quê hương, làm giàu, đẹp cho quê hương…

Giải thích:

Những thông điệp trên được rút ra từ nội dung bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của quê hương và khẳng định quê hương luôn là cội nguồn thiêng liêng trong trái tim mỗi con người.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải