200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Vườn xưa (Tế Hanh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Mảnh vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

VƯỜN XƯA

Mảnh vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh

Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc

Hai ta ở hai đầu công tác

Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?

 

Một ngày xuân em trở lại nhà

Nghe mẹ nói anh có về, anh hái ổi

Em nhìn lên vòm cây gió thổi,

Lá như môi thầm thì gọi anh về.

 

Hai ta như ngày nắng tránh ngày mưa,

Như mặt trăng mặt trời cách trở,

Như sao hôm sao mai không cùng ở,

Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?

 

Lần sau anh trở lại một ngày hè,

Nghe mẹ nói em có về, bên giếng giặt.

Anh nhìn giếng, giếng sâu trong vắt,

Nước như gương soi lẻ bóng hình anh...

 

Hai ta như sen mùa hạ, cúc mùa thu,

Như tháng mười hồng, tháng năm nhãn;

Em theo chim em đi về tháng tám,

Anh theo chim cùng với tháng ba qua.

 

Mành vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh,

Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc.

Hai ta ở hai đầu công tác,

Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?
(Tế Hanh, 1957, Trích Thơ Quê hương và những lời bình, NXB ĐHQG Hà Nội, 2007)

Câu 1

Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách tổ chức vần, nhịp để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: tự do

Giải thích:

Bài thơ có số tiếng ở các dòng không hoàn toàn cố định, cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Hình ảnh thời gian nào được nhắc đến trong bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định hình ảnh thời gian

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh thời gian được nhắc đến là: “mỗi ngày”, “một ngày xuân”, “một ngày hè”, “mùa hạ”, “mùa thu”, “tháng mười”, “tháng năm”, “tháng tám”, “tháng ba”.

Giải thích:

Các từ ngữ trên đều là những dấu hiệu chỉ ngày, mùa, tháng, cho thấy thời gian trong bài thơ không ngừng trôi qua.

Câu 3

Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:

"Hai ta như ngày nắng tránh ngày mưa,

Như mặt trăng mặt trời cách trở,

Như sao hôm sao mai không cùng ở,

Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng biện pháp tu từ so sánh

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh, thể hiện qua các hình ảnh: “Hai ta như ngày nắng tránh ngày mưa”, “Như mặt trăng mặt trời cách trở”, “Như sao hôm sao mai không cùng ở”.

- Tác dụng nghệ thuật: Biện pháp so sánh làm nổi bật sự xa cách, cách trở của hai nhân vật trữ tình. Những hình ảnh như “nắng - mưa”, “mặt trăng - mặt trời”, “sao hôm - sao mai” gợi lên sự đối lập, không thể hòa hợp, từ đó nhấn mạnh nỗi buồn chia xa và khát vọng sum họp. Qua đó, biện pháp tu từ giúp hình ảnh thơ thêm sinh động, hấp dẫn gợi hình, gợi cảm.

Giải thích:

Các hình ảnh so sánh đều nhấn vào đặc điểm không thể cùng hiện diện: ngày nắng không đi cùng ngày mưa, mặt trăng và mặt trời không cùng xuất hiện, sao hôm và sao mai không cùng ở một thời điểm. Đặt “hai ta” trong những mối quan hệ ấy, nhà thơ nhấn mạnh hoàn cảnh hai người luôn ở xa nhau, mỗi người trở về vườn xưa vào một thời điểm khác, từ đó làm nổi bật nỗi nhớ và sự khắc khoải về một lần được gặp nhau.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Chàng trai - chủ thể trữ tình thể hiện tình cảm gì trong hai câu thơ sau:

"Mành vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh

Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, từ ngữ để xác định tình cảm của chàng trai

Lời giải chi tiết

Chàng trai - chủ thể trữ tình đã thể hiện tình cảm yêu thương, xót xa và đầy hiếu thảo với người mẹ già. Câu thơ đối lập giữa “cây mỗi ngày mỗi xanh” và “tóc mỗi ngày mỗi bạc” vừa gợi ra hình ảnh cuộc sống và thiên nhiên đang sinh sôi tươi tốt, lại vừa nhấn mạnh sự tàn phai, già yếu theo thời gian của mẹ. Qua đó, chàng trai không chỉ cảm nhận được sự đổi thay của thời gian mà còn bày tỏ nỗi xúc động, thương mẹ sâu sắc khi nhận ra mẹ ngày một già đi, trong khi mọi thứ xung quanh vẫn không ngừng phát triển. Đây là một tình cảm chân thành, tha thiết, chất chứa sự lo lắng và biết ơn đối với mẹ.

Giải thích:

Hình ảnh “cây mỗi ngày mỗi xanh” gợi sự sống của khu vườn vẫn tươi tốt theo thời gian, trong khi “tóc mỗi ngày mỗi bạc” lại cho thấy mẹ đang ngày càng già đi. Sự đối lập ấy khiến chàng trai càng ý thức sâu sắc về sự trôi chảy của thời gian và tuổi già của mẹ. Vì vậy, câu thơ thể hiện nỗi thương mẹ, xót xa trước sự già yếu của mẹ và sự lo lắng, yêu thương và lòng hiếu thảo của người con khi xa mẹ.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Em cần làm gì trong việc giữ gìn những tình cảm tốt đẹp với người thân, gia đình, quê hương?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết

Em cần:

- Yêu thương, quan tâm và chăm sóc người thân, nhất là ông bà, cha mẹ.

- Giữ gìn các giá trị truyền thống, biết trân trọng ký ức và kỷ niệm với quê hương.

- Thường xuyên liên lạc, thăm hỏi khi xa nhà.

- Góp phần xây dựng gia đình hòa thuận, ấm no, hạnh phúc.

- Sống có trách nhiệm, học tập và rèn luyện tốt để không phụ lòng gia đình, quê hương.

Giải thích:

Bài thơ gợi lên nỗi nhớ thương và sự xót xa của người con khi xa cách người thân. Từ đó, bài thơ khuyên mỗi người cần biết trân trọng tình thân, không để sự xa cách hay bận rộn khiến mình quên đi những người yêu thương. 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải