200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Bàn tay mẹ (Sen Nguyễn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Bàn tay mẹ ngày đêm vất vả Gánh nhọc nhằn gánh cả tuổi xuân Hy sinh cuộc sống nào ngừng Miệt mài năm tháng chưa từng nghỉ ngơi

Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau:

BÀN TAY MẸ

(Sen Nguyễn)

Bàn tay mẹ ngày đêm vất vả

Gánh nhọc nhằn gánh cả tuổi xuân

Hy sinh cuộc sống nào ngừng

Miệt mài năm tháng chưa từng nghỉ ngơi

Bàn tay mẹ nào vơi sự sống

Lúc trở trời gió bổng mùa sang

Ấm lòng con trẻ lúc hàn

Đêm về giấc ngủ tay đan vỗ về

Trời sang hạ tay vê cánh quạt

Mang gió lành làm mát lòng con

Cơm ngon canh ngọt no tròn

Cho con no đủ héo hon tay gầy

Tuổi xuân trẻ đôi tay mẹ tuyệt

Da mượt mà ngòi viết búp măng

Hoa tay mười ngón thiên thần

Dệt thành cuộc sống như vầng mây xanh

Rồi năm tháng tay thành gân guốc

Chai sạm đi cả suốt cuộc đời

Hy sinh tất cả nào vơi

Vì đôi tay mẹ không rời gian lao.

(Nguồn: https://thuvientho.com)

Câu 1

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra dấu hiệu của thể thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng ở mỗi dòng và cách sắp xếp các câu thơ để nhận diện thể thơ. 

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Song thất lục bát

- Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích: Các khổ thơ kết hợp đan xen từng cặp câu 7 tiếng (song thất) với từng cặp câu 6 và 8 tiếng (lục bát) là dấu hiệu để xác định thể thơ song thất lục bát của đoạn trích.

Giải thích:

Các câu thơ được sắp xếp theo nhóm hai câu 7 tiếng, tiếp đến một câu 6 tiếng và một câu 8 tiếng,

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát 

Câu 2

Xác định nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung, cách xưng hô và cảm xúc được thể hiện trong bài thơ để xác định người bộc lộ tình cảm và đối tượng được hướng tới. 

Lời giải chi tiết

- Nhân vật trữ tình: người con 

- Đối tượng trữ tình: Mẹ (Bàn tay mẹ)

Giải thích:

Bài thơ tập trung khắc họa đôi bàn tay mẹ và những việc làm, hi sinh của mẹ dành cho con => người bộc lộ cảm xúc là người con, còn đối tượng được hướng tới là mẹ. 

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc, tâm tư, nỗi nhớ hoặc suy ngẫm.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình 

Câu 3

Hình ảnh bàn tay được nhắc đến bao nhiêu lần trong bài? Chỉ ra những hành động, việc làm của đôi bàn tay mẹ được nhà thơ miêu tả trong bài thơ. Từ đó, nêu lên ý nghĩa tượng trưng của đôi bàn tay mẹ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ toàn bài, thống kê số lần hình ảnh “bàn tay” xuất hiện và các hành động gắn với hình ảnh ấy; từ đó khái quát ý nghĩa biểu tượng. 

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh “bàn tay” được nhắc lại: 7 lần

- Hành động, việc làm cụ thể của đôi bàn tay mẹ: tay đan vỗ về; tay vê cánh quạt

- Ý nghĩa tượng trưng: Đôi bàn tay mẹ tượng trưng cho sự hi sinh, vất vả, tảo tần của mẹ và cả tình yêu mẹ dành cho con.

Giải thích:

Hình ảnh “bàn tay” được lặp lại nhiều lần, gắn với những công việc chăm sóc, vun vén cho gia đình như vỗ về, quạt mát, lo cơm nước 

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình 

Câu 4

Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của một trong những biện pháp tu từ ở các câu thơ sau:

Hoa tay mười ngón thiên thần

Dệt thành cuộc sống như vầng mây xanh

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ, xác định hình ảnh hoặc từ ngữ đặc biệt trong câu thơ và phân tích ý nghĩa của chúng trong ngữ cảnh. 

Lời giải chi tiết

- Một số BPTT:

+ BPTT đảo ngữ “Hoa tay mười ngón”

+ BPTT ẩn dụ “dệt thành cuộc sống”

+ BPTT so sánh “Dệt thành cuộc sống như vầng mây xanh”

- Tác dụng:

+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho diễn đạt

+ Hình dung về vẻ đẹp của bàn tay /Thể hiện vẻ đẹp và điều diệu kỳ từ đôi bàn tay mẹ, đôi bàn tay mẹ đã tạo ra cuộc sống đẹp đẽ, êm dịu ... như vầng mây xanh

+ Thể hiện tình yêu thương của con đối với mẹ 

Giải thích:

Hình ảnh “dệt thành cuộc sống như vầng mây xanh” sử dụng phép so sánh, ví cuộc sống do đôi tay mẹ vun đắp với “vầng mây xanh”. 

Mở rộng

- Đảo ngữ là biện pháp tu từ được tạo ra bằng cách thay đổi vị trí thông thường của các từ ngữ trong câu nhằm nhấn mạnh đặc điểm (màu sắc, đường nét,…), hoạt động, trạng thái của sự vật, hiện tượng, gợi ấn tượng rõ hơn hoặc bộc lộ cảm xúc của người viết (người nói)

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

Một số link tham khảo:

Đảo ngữ là gì? Tác dụng của đảo ngữ 

Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Biện pháp So sánh 

Câu 5

Trong suốt cuộc đời của mỗi chúng ta, đã bao lần mẹ phải hi sinh cho chúng ta có bữa ăn no đủ, có giấc ngủ ấm êm. Nhưng cũng không ít lần chúng ta đã làm mẹ buồn. Em hãy nói lên suy nghĩ của mình trong một lần làm mẹ buồn như vậy.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chọn một kỉ niệm cụ thể khiến mẹ buồn, kể lại ngắn gọn sự việc, kết hợp thể hiện cảm xúc và bài học mà bản thân rút ra.  

Lời giải chi tiết

Có lần em mải chơi cùng bạn bè mà quên làm việc nhà như mẹ đã dặn. Khi về, thấy mẹ lặng lẽ tự làm hết mọi việc, em nhận ra mẹ buồn và thất vọng. Lúc ấy em cảm thấy hối hận, tự trách bản thân vì đã vô tâm, chưa biết chia sẻ cùng mẹ. Em hiểu rằng mẹ đã hi sinh rất nhiều để em có cuộc sống đủ đầy, vậy mà em lại khiến mẹ buồn lòng. Từ đó, em tự nhắc nhở mình phải ngoan ngoãn, chăm chỉ và biết quan tâm hơn để mẹ luôn được vui vẻ và hạnh phúc.

Giải thích:

Lời giải chọn tình huống mải chơi nên quên lời mẹ dặn vì đây là một lỗi mà học sinh có thể mắc phải trong cuộc sống. Khi thấy mẹ phải tự làm hết mọi việc, người con nhận ra mình đã làm mẹ buồn nên cảm thấy hối hận và tự trách. Từ đó, người con hiểu rằng cần biết nghe lời, quan tâm và chia sẻ công việc với mẹ để không làm mẹ buồn nữa. 

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải