200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ lục bát - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Viết cho mình tháng tư (Tạ Bá Hương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: VIẾT CHO MÌNH THÁNG TƯ (Tạ Bá Hương) Từ nơi đồng đất quê nhà mẹ sinh con trong vỡ oà niềm vui tháng tư hoa gạo đỏ trời mà vuông bếp mẹ than cời nguội ngơ

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

VIẾT CHO MÌNH THÁNG TƯ

(Tạ Bá Hương)

Từ nơi đồng đất quê nhà

mẹ sinh con trong vỡ oà niềm vui

tháng tư hoa gạo đỏ trời

mà vuông bếp mẹ than cời nguội ngơ

con như cánh mạ lơ phơ

bay lên cùng những giấc mơ mùa màng

cầm theo dăm hạt thóc vàng

con cầm cả mảnh hồn làng trên tay

mẹ mang con đến cõi này

có niềm vui của tháng ngày nở hoa

mẹ nâng câu hát chưa già

chở che dẫn lối cho ta trở về

thương mình lỡ bước đam mê

lại thương mẹ với thương quê ngậm ngùi.

(baovannghe.vn, 14/5/2025)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Nêu căn cứ để xác định thể thơ đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

- Thể thơ lục bát

- Dấu hiệu:

+ Những cặp câu lục bát (6-8 tiếng) xen kẽ nhau

+ Gieo vần: Tiếng thứ 6 của câu 6 vần với tiếng thứ 6 của câu 8 (trời – cời, phơ – mơ,…)

Tiếng thứ 8 của câu 8 vần với tiếng thứ 6 của câu 6 của cặp tiếp theo (ngơ – phơ, tay – này,…)

Giải thích:

Bài thơ có sự kết hợp giữa câu 6 tiếng và câu 8 tiếng.

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Theo em, “mình” trong nhan đề Viết cho mình tháng tư ứng với người con hay người mẹ ở phần nội dung bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản và ý nghĩa nhan đề

Lời giải chi tiết

"mình" trong nhan đề "Viết cho mình tháng tư" ứng với người con

Giải thích:

Toàn bài được triển khai từ góc nhìn của người con hồi tưởng về mẹ và quê hương. Đại từ “con” xuất hiện nhiều lần cho thấy người nói trong bài thơ là người con. Vì vậy, “mình” trong nhan đề có thể hiểu là người con.

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học

Câu 3

Nêu tác dụng của phép tu từ so sánh trong hai dòng thơ sau:

“con như cánh mạ lơ phơ

bay lên cùng những giấc mơ mùa màng”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp so sánh

Lời giải chi tiết

- Phép so sánh: “con như cánh mạ lơ phơ”

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm

+ Nhấn mạnh mong manh, non nớt của người con khi rời xa quê mẹ, đồng thời thể hiện ước mơ và khát vọng vươn lên hướng tới tương lai tốt đẹp.

Giải thích:

“Cánh mạ” là hình ảnh non tơ, nhỏ bé, mềm mại của đồng quê. Khi so sánh “con” với “cánh mạ lơ phơ”, tác giả vừa gợi hình dáng, trạng thái non nớt, mong manh của người con, vừa đặt người con trong không gian quen thuộc của quê hương. Cụm từ “bay lên cùng những giấc mơ mùa màng” thể hiện ý nghĩa: từ cánh mạ bé nhỏ, người con mang theo những ước mơ và khát vọng về cuộc sống. Nhờ vậy, hình ảnh người con hiện lên vừa gắn bó với quê hương, mùa màng, vừa có khát vọng vươn lên.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của từ “trở về” trong hai dòng thơ sau:

"mẹ nâng câu hát chưa già

chở che dẫn lối cho ta trở về"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh để xác định ý nghĩa của từ

Lời giải chi tiết

Nghĩa của từ “trở về” trong hai câu thơ là sự trở về trong tâm hồn - trở về với cội nguồn, tình mẹ, những giá trị truyền thống và ký ức ấu thơ. Đó là hành trình đầy yêu thương, được mẹ và những câu hát ru năm xưa nâng đỡ, chở che, nhắc nhở con người luôn nhớ về nơi mình đã sinh ra và lớn lên.

Giải thích:

Trong bài thơ, mẹ gắn liền với “câu hát”, với sự “chở che” và “dẫn lối”. Vì vậy, “trở về” trước hết có thể gợi việc người con trở lại quê hương, trở lại bên mẹ; sâu hơn, đó là hành trình trở về với nguồn cội tinh thần của mình. Dù con có “lỡ bước”, có đi xa hay theo đuổi những đam mê riêng, tình mẹ và quê hương vẫn là điểm tựa giúp con tìm lại bản thân. 

Câu 5

Bài thơ trên khơi gợi trong em tình cảm gì đối với gia đình và quê hương?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết

- Cảm xúc xúc động, biết ơn và yêu thương sâu sắc đối với mẹ và quê hương

- Trân trọng những giá trị truyền thống, giữ gìn tình cảm gia đình và luôn hướng về cội nguồn.

Giải thích:

Hình ảnh người mẹ hiện lên xuyên suốt bài thơ với những hành động sinh thành, chở che, nâng câu hát, dẫn lối. Người con cũng mang theo “mảnh hồn làng” trên tay, cho thấy quê hương đã trở thành một phần không thể tách rời trong tâm hồn. Vì vậy, bài thơ tự nhiên khơi dậy ở người đọc lòng biết ơn mẹ, tình yêu gia đình và sự gắn bó với quê hương, nguồn cội.


Bình chọn:
3.5 trên 6 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải