200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ thất ngôn bát cú - Luyện đề đọc ..

Đọc hiểu Ngôn chí (Nguyễn Trãi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


: Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: NGÔN CHÍ Am trúc hiên mai ngày tháng qua, Thị phi nào đến cõi yên hà. Bữa ăn dầu có dưa muối, Áo mặc nài chi gấm là.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NGÔN CHÍ

Am trúc hiên mai ngày tháng qua,

Thị phi nào đến cõi yên hà.

Bữa ăn dầu có dưa muối,

Áo mặc nài chi gấm là.

Nước dưỡng cho thanh trì thưởng nguyệt,

Đất cày ngõ ải lảnh ương hoa.

Trong khi hứng động vừa đêm tuyết,

Ngâm được câu thần dặng dặng ca.

(Nguyễn Trãi – Toàn tập, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1976, tr. 396)

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ (7 chữ).

- Đếm số dòng của bài thơ (8 dòng).

- Đối chiếu với đặc trưng các thể thơ trung đại.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: thất ngôn bát cú

Giải thích:

– Bài thơ có 8 câu, mỗi câu 7 chữ

– Bố cục, niêm, luật, vần tuân thủ quy định của thơ Đường luật

Mở rộng

- Thơ thất ngôn bát cú là một thể thơ Đường luật, gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ. Đây là một thể thơ phổ biến trong văn học Việt Nam thời trung đại, có nguồn gốc từ Trung Quốc.

- Luật thơ là cách sắp đặt tiếng bằng, tiếng trắc trong các câu của một bài thơ.

- Thường được tóm tắt bằng câu: “nhất – tam – ngũ bất luận, nhị – tứ – lục phân minh”, tức là:

+ Các tiếng (âm tiết) thứ nhất, thứ ba, thứ năm trong câu không cần sắp xếp theo đúng luật bằng trắc

+ Các tiếng thứ hai, thứ tư, thứ sáu trong câu cần tuân theo luật bằng/ trắc rõ ràng.

- Nếu tiếng thứ hai của câu một là tiếng thanh bằng (thanh ngang hoặc thanh huyền) thì bài thơ làm theo luật bằng.

- Bố cục thường được chia theo các cặp câu:

+ Đề (câu 1,2: mở đầu và bắt đầu phát triển ý của bài thơ)

+ Thực (câu 3,4: triển khai ý cuẩ đề tài, miêu tả cụ thể về tình cảm, sự việc)

+ Luận (câu 7,8: thâu tóm ý nghĩa cả bài và kết ý).

- Tuy vậy, bố cục cũng có thể chia theo những cách khác như:

+ Bốn câu đầu – bốn câu cuối

+ Sáu câu đầu – hai câu cuối…

Link tham khảo:

Thể thơ Thất ngôn bát cú

Luật, niêm, đối trong thơ thất ngôn bát cú

Câu 2

Chỉ ra những từ ngữ diễn tả đời sống giản dị của tác giả ở thôn quê trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định các từ ngữ diễn tả đời sống giản dị của tác giả ở thông quê

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ diễn tả đời sống giản dị của tác giả ở thôn quê trong văn bản trên:

- “Am trúc hiên mai.”

- “Ăn dưa muối.”

- “Nài chi gấm là.”

- “Thưởng nguyệt.”

- “Đất cày ngõ ải.”

Giải thích:

- “Am trúc hiên mai.” → nơi ở nhỏ, gần gũi thiên nhiên, không xa hoa.

- “Ăn dưa muối.” → bữa ăn đạm bạc, dân dã.

- “Nài chi gấm là.”→ không cần quần áo lụa là, sang trọng.

- “Thưởng nguyệt.” → niềm vui tinh thần thanh cao, giản đơn.

- “Đất cày ngõ ải.” → lao động nông nghiệp quen thuộc nơi thôn quê.

=> Những chi tiết này đều cho thấy cuộc sống thanh đạm, giản dị, xa lánh vật chất.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.

- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 3

Em hiểu như thế nào về nội dung hai câu thơ:

Am trúc hiên mai ngày tháng qua

Thị phi nào đến cõi yên hà

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh chính trong hai câu thơ.

Chú ý các từ thể hiện thái độ sống (yên, thị phi).

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ có ý nghĩa nhấn mạnh lối sống giản dị, tránh xa thị phi để có cuộc sống an nhiên, an tĩnh.

Mở rộng

Hai câu thơ có ý nghĩa nhấn mạnh lối sống giản dị, tránh xa thị phi để có cuộc sống an nhiên, an tĩnh.

Giải thích:

“Am trúc hiên mai” gợi không gian yên tĩnh, thanh sạch.

“Thị phi nào đến cõi yên hà” cho thấy tác giả chủ động tránh xa chuyện hơn thua, tranh chấp.

=> Hai câu thơ khẳng định quan niệm sống an nhàn, giữ tâm hồn trong sạch, không bị đời nhiễu loạn.

Câu 4

Theo anh/chị nhà thơ muốn bộc lộ, giãi bày tâm trạng, tình cảm gì qua sự miêu tả cuộc sống nơi thôn quê?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài để nắm bức tranh đời sống thôn quê.

Tìm những chi tiết thể hiện lựa chọn lối sống của tác giả

Rút ra tâm trạng, tình cảm chủ đạo.

Lời giải chi tiết

Theo em, nhà thơ muốn bộc lộ sự giản dị và tình thương yêu với quê hương.

Giải thích:

Nhà thơ miêu tả cụ thể sinh hoạt, ăn ở, lao động nơi thôn quê với thái độ trân trọng, không có lời than vãn mà toát lên sự thỏa mãn, bình thản.

=> Điều đó cho thấy tình cảm gắn bó với quê hương và sự lựa chọn lối sống giản dị, thanh cao.

Câu 5

Hãy nêu bài học ý nghĩa nhất đối với anh/chị rút ra từ văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định tư tưởng, lối sống được thể hiện trong bài thơ.

Liên hệ với bản thân và cuộc sống hiện nay.

Lời giải chi tiết

Bài học ý nghĩa nhất đối với em là sự giản dị trong lối sống. Sự giản dị đó sẽ giúp ta có cuộc sống tốt đẹp hơn, giúp ta thanh lọc tâm hồn, nuôi dưỡng tinh thần.

Giải thích:

Toàn bài thơ ca ngợi cuộc sống ít vật chất nhưng giàu đời sống tinh thần


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải