200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện thơ Nôm - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Chị em Thúy Kiều (Nguyễn Du) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đầu lòng hai ả tố nga (1), Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân. Mai cốt cách tuyết tinh thần, (2) Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHỊ EM THÚY KIỀU

(Trích Truyện Kiều)

Đầu lòng hai ả tố nga (1),

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.

Mai cốt cách tuyết tinh thần, (2)

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang (3)

Hoa cười ngọc thốt đoan trang(4),

Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thủy nét xuân sơn (5)

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Một hai nghiêng nước nghiêng thành(6)

Sắc đành đòi một tài đành họa hai (7)

Thông minh vốn sẵn tính trời,

Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.

Cung thương làu bậc ngũ âm (8),

Nghề riêng ăn đứt hồ cầm(9) một trương (10)

Khúc nhà tay lựa nên chương (11)

Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân (12)

Phong lưu rất mực hồng quần (13),

Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.

Êm đềm trướng rủ màn che,

Tường đông ong bướm(14) đi về mặc ai.

 

(Nguyễn Du, Truyện Kiều, trong Đào Duy Anh, Từ điển Truyện Kiều)

Chú thích

- Vị trí đoạn trích: Đoạn trích nằm ở phần mở đầu tác phẩm, giới thiệu gia cảnh của Kiều. Khi giới thiệu những người trong gia đình Kiều, tác giả tập trung tả tài sắc Thúy Vân và Thúy Kiều.

(1) Tố nga : chỉ người con gái đẹp.

(2) Mai cốt cách: cốt cách của cây mai mảnh dẻ, thanh tao. Tuyết tinh thần: tinh thần của tuyết trắng và trong sạch. Câu này ý nói cả hai chị em đều duyên dáng, thanh cao, trong trắng.

(3) Khuôn trăng đầy đặn : gương mặt đầy đặn như mặt trăng tròn; nét ngài nở nang (nét ngài: nét lông mày) : ý nói lông mày hơi đậm, cốt tả đôi mắt đẹp. Cả câu thơ nhằm gợi tả vẻ đẹp phúc hậu của Thúy Vân. Thành ngữ Việt có câu "mắt phượng mày ngài".

(4) Đoan trang: nghiêm trang, đứng đắn (chỉ nói về người phụ nữ).

(5) Làn thu thủy: làn nước mùa thu; nét xuân sơn: nét núi mùa xuân. Cả câu thơ ý nói mắt đẹp, trong sáng như nước mùa thu, lông mày đẹp, thanh thoát như nét núi mùa xuân.

(6) Nghiêng nước nghiêng thành: lấy ý ở một câu chữ Hán, có nghĩa là : ngoảnh lại nhìn một cái thì thành người ta bị xiêu, ngoảnh lại nhìn cái nữa thì nước người ta bị nghiêng ngả. Ý nói sắc đẹp tuyệt vời của người phụ nữ có thể làm cho người ta say mê đến nỗi mất thành, mất nước.

(7) Ý cả câu: về sắc thì chỉ có một mình Kiều là nhất, về tài thì may ra có người thứ hai.

(8) Làu bậc: thuộc lòng các cung bậc. Ngũ âm: năm nốt trong âm giai của nhạc cổ (cung, thương, dốc, chuỷ, vũ).

(9) Hồ cầm: đàn của người Hồ, một thứ đàn giống đàn nhị của Việt Nam, người Trung Quốc thấy xuất hiện ở phương Bắc nên gọi là đàn của người Hồ. Ở ta thường hiểu hồ cầm là đàn tỳ bà.

(10) Một trương: một cây. Sách có câu: "Cầm nhất trương, kỳ nhất cục" (Đàn một cây, cờ một cuộc).

(11) Nên chương: thành bài.

(12) Một thiên Bạc mệnh: một bản nhạc có tên là Bạc mệnh (bạc mệnh: phận mỏng, ý nói xấu số); não nhân : làm cho lòng người sầu não, đau khổ.

(13) Hồng quần : quần đỏ, chỉ phụ nữ (ngày xưa phụ nữ nhà quyền quý ở Trung Quốc thường mặc quần đỏ).

(14) Ong bướm : chỉ tình yêu nhưng có phần không đứng đắn.

Câu 1

Người kể chuyện trong đoạn thơ trên thuộc ngôi thứ mấy ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn trích, xác định người kể chuyện dựa vào cách xưng hô và cách kể sự việc.

Lời giải chi tiết

Người kể chuyện trong đoạn thơ trên thuộc ngôi thứ ba.

Giải thích:

Người kể chuyện không trực tiếp xưng "tôi" hay tham gia vào câu chuyện mà gọi tên các nhân vật như "Thúy Kiều", "Thúy Vân", đồng thời kể và miêu tả khách quan về ngoại hình, tài năng của họ. Vì vậy, đoạn thơ được kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2

Trong đoạn thơ, tác giả đã sử dụng bút pháp ước lệ, lấy vẻ đẹp của thiên nhiên để gợi tả vẻ đẹp của con người, hãy liệt kê những hình ảnh thiên nhiên có trong đoạn thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn thơ, chú ý những hình ảnh thuộc thiên nhiên được dùng để so sánh, ước lệ nhằm miêu tả vẻ đẹp con người.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh thiên nhiên có trong đoạn thơ là: khuôn trăng, ngài, hoa, mây, tuyết, thu thủy, xuân sơn, liễu.

Giải thích:

Tác giả đã sử dụng các hình ảnh thiên nhiên: mai, tuyết, trăng, hoa, mây, nước mùa thu, núi mùa xuân, liễu... để gợi tả vẻ đẹp thanh cao, trong sáng và hoàn mĩ của hai chị em Thúy Kiều. Đây là đặc điểm tiêu biểu của bút pháp ước lệ tượng trưng trong văn học trung đại.

Câu 3

Hãy chỉ ra luật bằng trắc và cách gieo vần của bốn câu thơ sau :

“Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.

Mai cốt cách tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định thanh bằng (B), thanh trắc (T) ở các tiếng theo quy luật thơ lục bát, sau đó tìm những tiếng được gieo vần.

Lời giải chi tiết

Đầu lòng (B) hai (T) tố nga (B),

Thúy Kiều (B) là chị (T) em (B) Thúy Vân.

Mai cốt (T) cách tuyết (T) tinh thần (B),

Mỗi người (B) một vẻ (T) mười phân (B) vẹn mười.

(Hoặc hs có thể trình bày như sau : Thanh bằng ở các tiếng thứ 2,4,6,8; thanh trắc ở tiếng thứ 4; riêng câu thứ 3 thì tiếng thứ 2 lại mang thanh trắc kéo theo cách ngắt nhịp cũng thay đổi so với quy luật, đó là ngắt nhịp 3/3)

- Gieo vần : nga - là; Vân - thần; thần - phân.

Giải thích:

Bốn câu thơ được viết theo thể thơ lục bát nên tuân theo quy luật phối hợp thanh bằng - trắc và cách gieo vần đặc trưng của thể thơ này.

Câu 4

Bên cạnh vẻ đẹp về hình thức, tác giả còn nhấn mạnh những vẻ đẹp nào ở Thúy Kiều ? Những vẻ đẹp ấy cho thấy Thúy Kiều là người như thế nào ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ những câu thơ giới thiệu về Thúy Kiều, xác định những chi tiết nói về tài năng, phẩm chất để rút ra nhận xét về nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Bên cạnh vẻ đẹp về hình thức, tác giả còn nhấn mạnh những vẻ đẹp khác ở Thúy Kiều, đó là: thông minh, có tài làm thơ, đánh đàn, vẽ tranh; là người sống mực thước, con nhà gia giáo.

- Những vẻ đẹp ấy cho thấy Thúy Kiều là người tài sắc vẹn toàn, đẹp từ hình thức bên ngoài đến phẩm chất bên trong.

Giải thích:

Qua các câu thơ: "Thông minh vốn sẵn tính trời", "Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm", "Cung thương làu bậc ngũ âm"..., Nguyễn Du đã khẳng định Thúy Kiều không chỉ đẹp mà còn rất tài năng. Đây là hình tượng người phụ nữ lí tưởng với vẻ đẹp toàn diện cả hình thức lẫn tâm hồn.

Câu 5

Từ sự hiểu biết về Truyện Kiều và nhân vật Thúy Kiều, kết hợp với nội dung đoạn trích, em hãy nêu suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Kết hợp hiểu biết về nhân vật Thúy Kiều với nội dung đoạn trích để đưa ra nhận xét, đánh giá về thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Lời giải chi tiết

- Dưới chế độ phong kiến trọng nam khinh nữ, người phụ nữ dù có nhan sắc tuyệt trần, có tài năng, đức độ nhưng vẫn không có vị trí trong xã hội, gia đình. Thân phận của họ bị phụ thuộc vào tam tòng, bị ràng buộc bởi tứ đức, bị xã hội coi thường.

- Số phận của họ thật đáng thương.

-...

Giải thích:

Đoạn văn cần làm rõ thân phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến: tuy có tài sắc và phẩm chất tốt đẹp nhưng vẫn chịu nhiều bất công.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...