200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Đồng đội tôi trên đảo Thuyền Chài (Trần Đăng Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Lều bạt chung chiêng giữa nước, giữa trời Đến một cái gai cũng không sống được Sớm mở mắt, năng lùa ngun ngút Đêm trong lều như trôi trong mây.....

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĐỒNG ĐỘI TÔI TRÊN ĐẢO THUYỀN CHÀI

Lều bạt chung chiêng giữa nước, giữa trời

Đến một cái gai cũng không sống được

Sớm mở mắt, năng lùa ngun ngút

Đêm trong lều như trôi trong mây.....

 

Những con chim kỳ quái thấy hơi người

Mừng rỡ quá cánh bay như bão thổi

Chỉ tiếng cánh chim bay quanh lều nghe đã cũng nhức óc

Sủi tăm dưới chân sàn, bóng mập lượn vòng quanh.

 

Đảo vẫn chìm trong màu nước lam xanh

Cái giọt máu thiêng dưới ngầu ngầu bọt sóng

Tổ quốc ơi! Tiếng chúng tôi kêu lên mà mắt chúng tôi nhìn xuống

Bóng chúng tôi trùm khắp đảo Thuyền Chài…

(Trần Đăng Khoa, Sông núi quê hương, NXB Thanh niên, 1997, tr. 233)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ mỗi dòng, cách ngắt nhịp, gieo vần

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ dài ngắn khác nhau: “Lều bạt chung chiêng giữa nước, giữa trời” (8 chữ), “Chỉ tiếng cánh chim bay quanh lều nghe đã cũng nhức óc” (12 chữ), không theo khuôn vần luật cố định => đây là thể thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Hình ảnh ẩn dụ “cái giọt máu thiêng” trong dòng thơ: “Cái giọt máu thiêng dưới ngầu ngầu bọt sóng” chỉ sự vật nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu thơ chứa hình ảnh ẩn dụ; dựa vào ngữ cảnh của đoạn thơ để xác định sự vật được tác giả gọi bằng tên gọi khác.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh ẩn dụ "cái giọt máu thiêng" chỉ đảo Thuyền Chài.

Giải thích:

Trong đoạn thơ, tác giả đang miêu tả đảo Thuyền Chài giữa biển khơi nên hình ảnh “cái giọt máu thiêng” được dùng để thay thế cho hòn đảo này. Từ “giọt máu” gợi hình ảnh nhỏ bé nhưng chứa đựng sự sống, còn từ “thiêng” nhấn mạnh giá trị thiêng liêng của đảo đối với Tổ quốc. Vì vậy, hình ảnh ẩn dụ trên nhằm khẳng định đảo Thuyền Chài là một phần máu thịt của đất nước, cần được gìn giữ và bảo vệ.

Mở rộng

Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

Biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong rất nhiều câu ca dao – tục ngữ hay trong thơ văn,…

Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức. Mỗi hình thức sẽ có những đặc điểm riêng.

- Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

- Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

- Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Tác dụng của ẩn dụ

Câu 3

Hãy cho biết tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong dòng thơ: “Đêm trong lều như trôi trong mây…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh được so sánh và hình ảnh dùng để so sánh; phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh đối với việc thể hiện nội dung văn bản và đối với việc làm tăng sự gợi hình cho câu thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ "Đêm trong lều như trôi trong mây..." có tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho hình ảnh thơ.

+ Gợi sự mênh mông, cô đơn của không gian sống trên đảo.

+ Diễn tả cảm giác chông chênh, phiêu bồng của người lính khi đêm về, như hòa vào thiên nhiên vô định.

Giải thích:

Tác giả so sánh cảm giác “đêm trong lều” với trạng thái “trôi trong mây”. Hình ảnh “trôi trong mây” gợi cảm giác bồng bềnh, nhẹ tênh, không có điểm tựa rõ ràng. Qua đó, người đọc cảm nhận được điều kiện sống đặc biệt của người lính nơi đảo xa giữa biển trời rộng lớn. Đồng thời, phép so sánh còn làm nổi bật vẻ đẹp thơ mộng của thiên nhiên biển đảo và tâm hồn lãng mạn, giàu cảm xúc của người lính dù đang đối mặt với nhiều gian khó.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

- Đối với biện pháp tu từ so sánh có hai kiểu so sánh là so sánh ngang bằng và so sánh không ngang bằng.

Link tham khảo: So sánh là gì? Tác dụng của so sánh

Câu 4

Nêu nội dung của hai dòng thơ:

“Tổ quốc ơi! Tiếng chúng tôi kêu lên mà mắt chúng tôi nhìn xuống

Bóng chúng tôi trùm khắp đảo Thuyền Chài…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ hai dòng thơ, xác định các từ ngữ, hình ảnh nổi bật: “Tổ quốc ơi!”, “mắt chúng tôi nhìn xuống”, “bóng chúng tôi trùm khắp đảo Thuyền Chài”; từ đó phân tích ý nghĩa biểu cảm của các từ ngữ, hình ảnh đó để khái quát nội dung của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

- Thể hiện tình yêu Tổ quốc tha thiết và ý thức trách nhiệm của người lính đảo. Họ vẫn luôn chăm chú quan sát, trông chừng từng con sóng, từng dấu hiệu trên biển, thể hiện tinh thần cảnh giác cao độ.

- Khẳng định sự hiện diện kiên cường của họ: bóng dáng người lính "trùm khắp đảo", như một phần không thể tách rời của quê hương.

Giải thích:

- Tiếng gọi “Tổ quốc ơi!” bộc lộ trực tiếp tình yêu sâu nặng, niềm tự hào và sự gắn bó thiêng liêng của người lính với đất nước.

- Hình ảnh “mắt chúng tôi nhìn xuống” cho thấy sự tập trung, cảnh giác, luôn chắc tay súng để bảo vệ chủ quyền biển đảo.

- Hình ảnh “Bóng chúng tôi trùm khắp đảo Thuyền Chài” nhấn mạnh sự hiện diện bền bỉ, kiên cường của người lính trên đảo, đồng thời khẳng định vai trò của họ trong việc canh giữ, bảo vệ từng tấc đất, vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.

⇒ Qua đó, tác giả ca ngợi tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và sự cống hiến thầm lặng của những người lính nơi đầu sóng ngọn gió.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Hình ảnh những người lính đảo Thuyền Chài được thể hiện trong bài thơ gợi cho em tình cảm gì đối với những người lính đảo?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để nhận xét về phẩm chất, vẻ đẹp của những người lính đảo được thể hiện trong bài thơ; từ đó liên hệ với cảm xúc, suy nghĩ của bản thân trước những phẩm chất đó.

Lời giải chi tiết

- Lòng biết ơn và cảm phục trước sự kiên cường, gian khổ mà những người lính đảo phải chịu đựng để bảo vệ chủ quyền Tổ quốc.

- Xúc động trước tình yêu Tổ quốc mãnh liệt của họ, dù sống trong điều kiện khắc nghiệt.

- Tự hào về những con người thầm lặng gìn giữ biển đảo quê hương.

Giải thích:

- Qua bài thơ, những người lính đảo hiện lên với tinh thần kiên cường, ý chí bền bỉ và trách nhiệm cao trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước. Dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thiếu thốn và sự cô đơn nơi đầu sóng ngọn gió, họ vẫn luôn vững vàng, lạc quan và dành trọn tình yêu cho Tổ quốc.

- Vì vậy, hình ảnh những người lính đảo gợi trong em niềm xúc động, sự kính trọng, biết ơn và tự hào sâu sắc.

Mở rộng

- Thông điệp của tác phẩm văn học là điều mà tác giả muốn gửi đến người đọc qua hình tượng nghệ thuật. Đó là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà văn bản văn học muốn truyền đến người đọc

- Tư tưởng của tác phẩm văn học: là nhận thức, quan niệm, thái độ, cách lí giải về các vấn đề đời sống và khát vọng của tác giả được thể hiện trong tác phẩm.

Link tham khảo: Thông điệp và tư tưởng của tác phẩm văn học, cách xác định thông điệp, tư tưởng của tác phẩm văn học


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải