200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Khúc ru cánh đồng (Trần Thị Ngọc Mai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


À ơi.. cánh đồng mùa cấy Con cò lầm lũi thấp- cao Tay mẹ nhịp nhàng khâu đất Nắng xiên lá mạ, mưa rào... À ơi...cánh đồng mùa gặt

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

KHÚC RU CÁNH ĐỒNG 

À ơi.. cánh đồng mùa cấy 

Con cò lầm lũi thấp- cao 

Tay mẹ nhịp nhàng khâu đất 

Nắng xiên lá mạ, mưa rào... 

À ơi...cánh đồng mùa gặt 

Dáng lúa đánh võng lời ru 

Dâng mẹ nặng cong tay hái 

Cánh cò nghiêng nghiêng lưng gầy... 

À ơi... cánh đồng mùa lũ 

Có con ăn mép bờ cong 

Tay cha xoăn xoăn chùm lưới 

Cả tôm chạng vạng ảnh đèn... 

À ơi... cánh đồng quê tôi 

Thánh thót mồ hôi trưa - mẹ 

Dập bầm bước chân đêm - cha 

Ra rơm đan mùa xào xạc... 

À ơi... ơi à.... 

(Trần Thị Ngọc Mai, in trong Giọt thời gian, NXB Hội Nhà văn, 2018, tr.16-17)

Trần Thị Ngọc Mai sinh năm 1979 tại Hà Tĩnh, hiện là giáo viên THCS, hội viên Hội Văn học nghệ thuật Hà Tĩnh; đã xuất bản 2 tập thơ: Giọt thời gian, Nơi bình yên của bão. Bài thơ  Khúc ra cảnh đồng đã ghi lại những cảm xúc suy nghĩ về hình ảnh cha và mẹ vất vả lao động trên cánh đồng.

Câu 1

Xác định thể thơ trong bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách ngắt nhịp và hình thức trình bày để xác định thể thơ. Nếu số tiếng ở các dòng không đều nhau, nhịp điệu linh hoạt thì đó là thơ tự do.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài không bị gò bó về số chữ, nhịp thơ linh hoạt, giàu cảm xúc. Điều đó giúp tác giả dễ dàng bộc lộ tình cảm tha thiết về quê hương và hình ảnh cha mẹ lao động vất vả trên cánh đồng.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Ghi lại những từ ngữ thể hiện sự vất vả của người cha, người mẹ được sử dụng

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bài thơ, chú ý những từ ngữ miêu tả hành động, dáng vẻ, công việc của cha mẹ để tìm ra các chi tiết thể hiện sự nhọc nhằn, vất vả.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ thể hiện sự vất vả của người cha, người mẹ là: “con cò lầm lũi”, “tay mẹ nhịp nhàng khâu đất”, “nặng cong tay hái”, “nghiêng nghiêng lưng gầy”, “tay cha xoăn xoăn chùm lưới”, “thánh thót mồ hôi trưa - mẹ”, “dập bầm bước chân đêm - cha”.

Giải thích:

Các từ ngữ trên đã khắc họa rõ hình ảnh cha mẹ lam lũ, tần tảo quanh năm trên cánh đồng quê. Người mẹ vất vả với mùa cấy, mùa gặt; người cha nhọc nhằn trong mùa lũ, đêm hôm mưu sinh. Qua đó, bài thơ thể hiện sự thấu hiểu, yêu thương và biết ơn sâu sắc của tác giả dành cho cha mẹ.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong hai dòng thơ sau:

Dâng mẹ nặng cong tay hải

Cảnh có nghiêng nghiêng lưng gầy…..

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh mang ý nghĩa tượng trưng, gợi liên tưởng để nhận diện biện pháp tu từ ẩn dụ; từ đó phân tích giá trị biểu đạt của hình ảnh ấy trong việc thể hiện nội dung và cảm xúc của bài thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ ẩn dụ: Hình ảnh “cánh cò” được sử dụng để ẩn dụ cho người mẹ.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh, cụ thể hóa vóc dáng hao gầy, sự lam lũ, tần tảo và tấm lòng hi sinh thầm lặng của  người mẹ qua hình ảnh “cánh cò nghiêng nghiêng”. Qua đó, bày tỏ lòng thương cảm, xót xa và biết ơn sâu sắc của người con dành cho mẹ.

+ Làm câu thơ giàu nhạc điệu, gợi liên tưởng sâu sắc.

Giải thích:

Trong ca dao, thơ ca Việt Nam, hình ảnh “con cò”, “cánh cò” thường tượng trưng cho người phụ nữ nông dân chịu thương chịu khó. Tác giả đã kế thừa hình ảnh quen thuộc ấy để khắc họa vẻ đẹp của người mẹ quê.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 4

Nêu ý nghĩa của hình ảnh mồ hôi trưa, bước chân đêm trong năm dòng thơ cuối.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh và hình ảnh thơ để phân tích ý nghĩa biểu tượng của các chi tiết nghệ thuật, từ đó làm rõ nội dung mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “mồ hôi trưa”, “bước chân đêm” tượng trưng cho những nhọc nhằn, vất vả của cha mẹ trong cuộc sống lao động thường ngày.

“Mồ hôi trưa - mẹ” gợi sự cực nhọc của người mẹ dưới cái nắng gay gắt giữa đồng quê. “Bước chân đêm - cha” gợi hình ảnh người cha lặn lội, thức khuya dậy sớm vì cuộc sống gia đình.

Qua những hình ảnh ấy, tác giả bày tỏ niềm xót thương, biết ơn sâu sắc trước sự hi sinh âm thầm của cha mẹ để nuôi dưỡng con cái và gìn giữ cuộc sống quê hương.

Giải thích:

Tác giả không miêu tả trực tiếp nỗi vất vả mà gợi lên qua những hình ảnh giàu tính biểu tượng. Điều đó khiến cảm xúc trong bài thơ trở nên sâu lắng và ám ảnh hơn đối với người đọc.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Qua bài thơ, em hãy rút ra bài học cho bản thân.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nội dung bài thơ với nhận thức và trải nghiệm của bản thân để rút ra bài học phù hợp về tình cảm gia đình và trách nhiệm của mỗi người trong cuộc sống.

Lời giải chi tiết

→ Bài học rút ra cho bản thân : 

+ Bài thơ đã gửi gắm tới chúng ta bài học quý giá về việc biết yêu thương , biết ơn và hiếu thảo đối với cha mẹ của mình . Chúng ta nên biết trân trọng tất cả những gì tốt đẹp mà bản thân mình đang có , nên biết yêu thương , biết ơn , biết hiếu thảo , biết thấu hiểu cha mẹ của mình nhiều hơn nữa . 

+  Đồng thời , bài thơ cũng là lời gửi gắm tới ta bài học về tình yêu quê hương , đất nước mình . Quê hương là nơi ta sinh ra và lớn lên , ta nên biết yêu , biết trân trọng quê hương mình dù có ở nông thôn hay thành thị thì vẻ đẹp của quê hương ta vẫn mãi phải giữ trong tim , đặc biệt là phải biết gìn giữ và bảo vệ quê hương .

Giải thích:

Những hình ảnh cha mẹ lam lũ trên cánh đồng không chỉ gợi xúc động mà còn nhắc nhở mỗi người về công lao to lớn của đấng sinh thành.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt