200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ lục bát - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Một đời áo nâu (Nguyễn Văn Song) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Một đời mẹ mặc áo nâu Bao nhiêu tấm cũng một màu đất đai Rách lành kể những hôm mai Áo như đời mẹ sờn phai mỗi ngày

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Một đời mẹ mặc áo nâu

Bao nhiêu tấm cũng một màu đất đai

Rách lành kể những hôm mai

Áo như đời mẹ sờn phai mỗi ngày

 

Áo nâu bạc! Áo nâu gầy!

Áo như thửa ruộng chở đầy nắng mưa

Lắng nghe sợi vải ngày xưa

Thấy trong mặn chát đã thừa mồ hôi

 

Bao nhiêu nước mắt mẹ rơi

Áo nâu gói cả những lời xót xa

Mẹ như sông phía quê nhà

Dốc lòng đôi vạt phù sa lặng thầm

 

Mẹ xa lìa cõi trăm năm

Con ngồi xếp những nâu trầm mà thương

Thôi đành nhờ cả khói sương

Áo nâu ơi hãy theo đường mẹ đi...

(“Một đời áo nâu”- Nguyễn Văn Song - Báo Văn nghệ Hải Dương 18/10/2020)

Câu 1

Dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách gieo vần và ngắt nhịp để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được viết theo thể thơ lục bát, thể hiện qua:

- Các cặp câu 6 chữ (câu lục) và 8 chữ (câu bát) nối tiếp nhau.

- Quy tắc gieo vần và nhịp điệu uyển chuyển, nhịp nhàng, đặc trưng của thơ lục bát.

Giải thích:

Thơ lục bát l có đặc điểm là cấu tạo xen kẽ giữa câu 6 tiếng và câu 8 tiếng.

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Ghi lại những từ ngữ miêu tả hình ảnh áo nâu mà tác giả sử dụng trong hai khổ đầu bài thơ. Qua những từ ngữ đó, em hình dung như thế nào về cuộc đời của người mẹ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định những từ ngữ miêu tả hình ảnh áo nâu

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ miêu tả áo nâu trong hai khổ đầu: "một màu đất đai", "rách lành", "sờn phai", "bạc", "gầy"

=> Qua những từ ngữ đó, ta hình dung người mẹ có cuộc đời gian truân, tảo tần, chịu nhiều vất vả, lam lũ. Cuộc đời mẹ như chiếc áo nâu giản dị, bạc màu theo năm tháng vì nắng mưa, khó nhọc.

Giải thích:

Các từ ngữ trên đều gợi sự cũ kỹ, bạc màu, hao mòn vì lao động. Hình ảnh chiếc áo nâu tả trang phục nhưng cũng đồng thời tượng trưng cho cả cuộc đời cực nhọc, bền bỉ của người mẹ nông dân.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Em hiểu thế nào về hình ảnh “những nâu trầm” trong khổ cuối bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh để xác định ý nghĩa của hình ảnh

Lời giải chi tiết

"Những nâu trầm" gợi hình ảnh những chiếc áo nâu cũ kỹ, thấm đẫm mồ hôi, nước mắt, gắn bó suốt đời mẹ. Đây cũng là biểu tượng cho kỷ niệm yêu thương, nỗi nhớ, sự kính trọng của người con đối với mẹ sau khi mẹ rời xa trần thế.

Giải thích:

Từ "trầm" vừa gợi màu sắc nâu sẫm của chiếc áo, vừa gợi nỗi buồn sâu lắng. Người con "xếp những nâu trầm" cũng chính là đang nâng niu từng kỉ niệm về mẹ. 

Câu 4

Việc lặp lại nhiều lần hình ảnh áo nâu trong bài thơ mang lại hiệu quả nghệ thuật gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

ác định biện pháp điệp ngữ và phân tích tác dụng.

Lời giải chi tiết

Việc lặp đi lặp lại hình ảnh áo nâu giúp:

- Tạo điểm nhấn cho chủ đề bài thơ – ca ngợi tình mẹ bao la, giản dị mà sâu sắc.

- Làm nổi bật sự gắn bó thiêng liêng giữa cuộc đời mẹ và hình ảnh chiếc áo nâu lam lũ.

- Khơi gợi cảm xúc xúc động, tiếc thương và lòng biết ơn của người con.

Giải thích:

Hình ảnh "áo nâu" được lặp lại nhiều lần vì đây là hình ảnh trung tâm của bài thơ, gắn liền với cuộc đời người mẹ. Sự lặp lại giúp người đọc luôn hướng sự chú ý vào chiếc áo nâu, biểu tượng cho cuộc đời tảo tần, lam lũ và những hi sinh thầm lặng của mẹ. Đồng thời, việc nhắc đi nhắc lại hình ảnh này còn làm cho nỗi nhớ thương, lòng biết ơn và tình yêu kính của người con đối với mẹ được thể hiện sâu sắc, da diết hơn, từ đó góp phần làm nổi bật chủ đề ca ngợi tình mẫu tử của bài thơ.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 5

Mẹ luôn vất vả chăm lo cho con để mong muốn con có tương lai tốt đẹp. Với vai trò là một người con, em thấy mình cần làm gì để xứng đáng với niềm mong đợi đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ thực tế, nêu suy nghĩ của bản thân

Lời giải chi tiết

Là một người con, em cần:

- Chăm ngoan, lễ phép với cha mẹ.

- Không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức để trưởng thành và trở thành người có ích cho xã hội.

- Luôn biết yêu thương, sẻ chia, đền đáp công ơn dưỡng dục của mẹ.

Giải thích:

Cha mẹ luôn hi sinh vì con mà không đòi hỏi sự đền đáp. Vì vậy, sự cố gắng học tập, rèn luyện và sống tốt chính là món quà ý nghĩa nhất dành cho cha mẹ. 

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng và phân tích giá trị biểu đạt của nó. 

Lời giải chi tiết

 Biện pháp tu từ:

+ So sánh: "Mẹ như sông phía quê nhà".

+ Ẩn dụ: "đôi vạt phù sa" tượng trưng cho tình yêu thương, sự hi sinh và những điều tốt đẹp mẹ dành cho con.

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật hình ảnh người mẹ hiền hậu, bao dung, giàu đức hi sinh.

+ Khắc họa công lao âm thầm của mẹ giống như dòng sông bồi đắp phù sa nuôi dưỡng sự sống.

+ Thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ.

+ Làm cho hình ảnh thơ giàu sức gợi, tăng giá trị biểu cảm và tính trữ tình.

Giải thích:

Hình ảnh dòng sông luôn âm thầm mang phù sa bồi đắp đôi bờ cũng giống như mẹ lặng lẽ hi sinh cả cuộc đời để nuôi con khôn lớn mà không mưu cầu được đền đáp.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào cảm xúc xuyên suốt bài thơ để nhận xét tình cảm của tác giả.

Lời giải chi tiết

Tác giả dành cho mẹ tình yêu thương tha thiết, lòng biết ơn sâu nặng và niềm kính trọng vô hạn. Tác giả luôn trân trọng những hi sinh, vất vả của mẹ trong suốt cuộc đời. Khi mẹ đã qua đời, nỗi nhớ thương càng trở nên da diết, thể hiện sự tiếc nuối và mong mẹ được thanh thản ở thế giới bên kia. 

Giải thích:

Những hình ảnh "áo nâu", "nước mắt mẹ rơi", "xếp những nâu trầm mà thương", "áo nâu ơi hãy theo đường mẹ đi",.. đều thể hiện tình cảm chân thành, xúc động của người con đối với mẹ.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 8
Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát ý nghĩa của toàn bộ bài thơ và rút ra thông điệp. 

Lời giải chi tiết

- Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.

- Nhắc nhở mỗi người phải biết yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ.

- Trân trọng những hi sinh, vất vả thầm lặng của mẹ khi mẹ còn bên cạnh.

- Sống hiếu thảo, chăm ngoan, cố gắng học tập và rèn luyện để đáp đền công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.

Giải thích:

Bài thơ khắc họa hình ảnh người mẹ gắn với chiếc áo nâu bạc màu vì mưa nắng, mồ hôi và nước mắt. Qua đó, tác giả ca ngợi sự hi sinh âm thầm của mẹ và gửi gắm lời nhắn nhủ mỗi người hãy biết yêu thương, trân trọng và báo đáp công ơn của cha mẹ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4 trên 5 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải