200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Văn bản nghị luận - Luyện đề đọc hiể..

Đọc hiểu Thay thái độ đổi tương lai (Lê Văn Thành) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: Trong thái độ tích cực với bản thân chúng ta cần phải có ước mơ. Lỗ Tấn từng nói: “Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng không phải là cái gì không thể có. Ước mơ giống như con đường chưa có, nhưng con người phải khai phá và vượt qua".

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Trong thái độ tích cực với bản thân chúng ta cần phải có ước mơ. Lỗ Tấn từng nói: “Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng không phải là cái gì không thể có. Ước mơ giống như con đường chưa có, nhưng con người phải khai phá và vượt qua".

Bởi vậy mà ước mơ sẽ làm cho con người sống có mục đích, nghị lực. Cuộc sống sẽ trở nên tươi đẹp hơn khi ta nuôi dưỡng ước mơ. Bạn có ước mơ cũng như bạn có cả gia tài. Để biến ước mơ thành hiện thực bạn phải có lòng quyết tâm cao độ. Phải lập ra kế hoạch cho cuộc đời mình và ngày ngày hiện thực hóa giấc mơ đó. Cuộc sống mà không có ước mơ sẽ tệ hại kinh khủng. Bởi khi đó ta đã đánh mất mục tiêu sống của mình. Không có sự đam mê, sáng tạo sẽ khiến bạn chán nản và không tâm huyết với công việc mình đang làm. Bạn không có động lực để vượt qua khó khăn và luôn bằng lòng với những gì mình đang có.

Trước khi có một cái gì đó là hữu hình thì nó là ước mơ, nó đã nằm trong đầu của ai đó. Cũng như trước khi có iPhone, iPad ngày nay thì nó đã nằm trong đầu của Steve Jobs từ rất lâu rồi. Bạn ước mơ càng lớn lao vĩ đại thì con người của bạn sẽ có động lực để sống càng lớn lao vĩ đại. Bạn phải sống, phấn đấu để xứng đáng với ước mơ đó. Nó quyết định mọi hành xử, hành động của bạn.

Khi đã có ước mơ bạn không được do dự để rồi đánh mất ước mơ của mình. Một khi ý tưởng xuất hiện mà bạn không hành động, nó xuất hiện rồi mất đi, xuất hiện lại mất đi, thì đến một ngày nào đó nó không xuất hiện nữa. Bởi vì nó là một thói quen.

Mọi ước mơ dù mơ hồ đều có một giá trị, vì vậy hãy luôn tin tưởng vào nó. Đừng nghĩ nó viển vông, đừng nghĩ nó vớ vẩn. Quan trọng là bạn cố gắng vì nó như thế nào và nỗ lực đến đâu mà thôi. Đôi khi một ước mơ, một công việc tưởng chừng như điên rồ nhưng người ta vẫn làm được, vẫn tỏa sáng trên đỉnh cao thành công đấy các bạn ạ.

(Thay thái độ đổi tương lai, Lê Văn Thành, NXB Dân trí, năm 2016, tr.65-66)

Câu 1

Theo tác giả, cuộc sống mà không có ước mơ sẽ như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý thông tin ở đoạn 2 (câu bắt đầu bằng “Cuộc sống mà không có ước mơ…”)

Lời giải chi tiết

Cuộc sống mà không có ước mơ sẽ tệ hại kinh khủng. Bởi khi đó ta đã đánh mất mục tiêu sống của mình. Không có sự đam mê, sáng tạo sẽ khiến bạn chán nản và không tâm huyết với công việc mình đang làm. Bạn không có động lực để vượt qua khó khăn và luôn bằng lòng với những gì mình đang có.

Giải thích:

Tác giả đã nêu rõ hậu quả: mất mục tiêu, thiếu đam mê, chán nản, không có động lực => đây là các biểu hiện cụ thể chứng minh cuộc sống “tệ hại kinh khủng”.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Trong văn bản nghị luận, bên cạnh ý kiến lớn (quan điểm chính mà người viết muốn thuyết phục người đọc), còn có những ý kiến nhỏ nêu ra để bổ trợ cho ý kiến lớn. Mối quan hệ giữa ý kiến lớn, ý kiến nhỏ, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận được thể hiện qua sơ đồ sau:

Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 2

Xác định kiểu văn bản của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào mục đích văn bản: có luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng để thuyết phục người đọc.

Lời giải chi tiết

Kiểu văn bản nghị luận.

Giải thích:

Đoạn trích trình bày quan điểm về ước mơ, dùng lí lẽ + dẫn chứng (Lỗ Tấn, Steve Jobs) => đặc trưng của văn bản nghị luận.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.

- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.

- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.

- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận

Link tham khảo: Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 3

Xác định 1 phép liên kết trong đoạn văn sau:

Mọi ước mơ dù mơ hồ đều có một giá trị, vì vậy hãy luôn tin tưởng vào nó. Đừng nghĩ nó viển vông, đừng nghĩ nó vớ vẩn. Quan trọng là bạn cố gắng vì nó như thế nào và nỗ lực đến đâu mà thôi. Đôi khi một ước mơ, một công việc tưởng chừng như điên rồ nhưng người ta vẫn làm được, vẫn tỏa sáng trên đỉnh cao thành công đấy các bạn ạ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ lặp lại hoặc thay thế trong đoạn (đặc biệt là từ “nó”).

Lời giải chi tiết

Phép liên kết:

- Phép thế: “nó” thay thế cho ước mơ

- phép lặp từ “nó”

Giải thích:

Từ “nó” thay thế cho “ước mơ” => phép thế; đồng thời lặp lại nhiều lần => phép lặp => giúp liên kết câu chặt chẽ, tránh lặp từ “ước mơ” quá nhiều.

Mở rộng

- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.

- Các phép liên kết trong câu:

+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.

+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.

Một số link tham khảo:

Một số phương tiện và phép liên kết trong văn bản

Biện pháp liên kết là gì? Các biện pháp liên kết trong câu

Câu 4

Xác định phần dẫn trong các câu sau, và cho biết phần đó được dẫn theo cách trực tiếp hay gián tiếp?

Trong thái độ tích cực với bản thân chúng ta cần phải có ước mơ. Lỗ Tấn từng nói: "Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng không phải là cái gì không thể có. Ước mơ giống như con đường chưa có, nhưng con người phải khai phá và vượt qua".

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định phần nằm trong dấu ngoặc kép và xem có giữ nguyên lời gốc không.

Lời giải chi tiết

- Phần dẫn trong các câu là: "Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng không phải là cái gì không thể có. Ước mơ giống như con đường chưa có, nhưng con người phải khai phá và vượt qua”

- Cách dẫn trực tiếp

Giải thích:

Câu nói của Lỗ Tấn được đặt trong ngoặc kép, giữ nguyên nội dung => dẫn trực tiếp, giúp tăng tính xác thực và thuyết phục.

Mở rộng

- Cách dẫn trực tiếp là sử dụng nguyên văn từ ngữ, câu, đoạn,… của một văn bản gốc vào bài viết, bài nói.

- Dấu hiệu nhận biết: được đặt trong dấu ngoặc kép

- Tác dụng của lời dẫn trực tiếp:

+ Truyền tải thông tin chính xác

+ Tăng tính chân thật và sống động

+ Tạo độ tin cậy và động viên

+ Dễ dàng trích dẫn và sử dụng lại

Link tham khảo: Cách dẫn trực tiếp là gì? Tác dụng của cách dẫn trực tiếp

Câu 5

Nêu luận đề của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định ý chính xuyên suốt toàn đoạn (đọc mở đầu + kết luận).

Lời giải chi tiết

Luận đề: Con người cần phải nuôi dưỡng và kiên trì thực hiện ước mơ, bởi ước mơ mang lại mục tiêu, nghị lực, động lực sống và là nền tảng để tạo nên thành công, hạnh phúc trong cuộc đời.V

Giải thích:

Toàn văn đều xoay quanh vai trò của ước mơ và việc phải theo đuổi nó => luận đề là con người cần có và thực hiện ước mơ để sống có ý nghĩa.

Mở rộng

- Văn bản nghị luận văn học là loại văn bản nghị luận trong đó người viết trình bày quan điểm, đánh giá của mình về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn học (tác phẩm, tác giả, thể loại,...).

- Luận đề trong văn bản nghị luận là vấn đề chính (về tác phẩm, tác giả, thể loại,…) được bàn luận trong văn bản, thường thể hiện ở nhan đề, phần mở đầu hoặc được suy luận từ toàn bộ văn bản.

- Luận điểm trong văn bản nghị luận là những ý chính được triển khai nhằm cụ thể hoá luận đề, dựa trên đặc điểm của đối tượng được bàn luận

- Lí lẽ trong văn bản nghị luận là những điều được nêu ra một cách có căn cứ, hợp lô-gic để làm rõ tính đúng đắn của luận điểm. Có thể đan xen yếu tố biểu cảm, nhưng cần chặt chẽ, khúc chiết, sắc bén, tránh dài dòng và cảm tính

- Bằng chứng trong văn bản nghị luận là những câu văn, đoạn văn, dòng thơ, chi tiết, hình ảnh,… được dẫn từ tác phẩm văn học; hoặc những tài liệu, trích dẫn liên quan được dùng để làm

Một số link tham khảo:

Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận

Câu 6

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong câu văn sau: “Một khi ý tưởng xuất hiện mà bạn không hành động, nó xuất hiện rồi mất đi, xuất hiện lại mất đi, thì đến một ngày nào đó nó không xuất hiện nữa".

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện từ lặp trong câu (“xuất hiện”, “mất đi”), nêu tác dụng nội dung + nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp điệp ngữ: từ xuất hiện (lặp lại 4 lần), mất đi (lặp lại 2 lần)

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh khi đã có ước mơ thì chúng ta phải có những hành động cụ thể để thực hiện ước mơ đó, nếu không có hành động thì ước mơ sẽ không bao giờ tồn tại nữa; qua đó tác giả khuyên chúng ta cẫn nỗ lực thực hiện ước mơ

+ Giúp câu văn giàu nhịp điệu, sinh động hấp dẫn

Giải thích:

Điệp ngữ nhấn mạnh: nếu không hành động thì ý tưởng sẽ dần biến mất => lời cảnh tỉnh mạnh mẽ; đồng thời tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức biểu đạt.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 7

Em hiểu hai câu văn “Cuộc sống mà không có ước mơ sẽ tệ hại kinh khủng. Bởi khi đó ta đã đánh mất mục tiêu sống của mình” như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích lại bằng cách diễn đạt đơn giản, rút ra ý nghĩa ẩn sau câu chữ.

Lời giải chi tiết

- Em hiểu câu văn trên là: Cuộc sống sẽ trở nên vô nghĩa, buồn tẻ và khó khăn nếu con người không có ước mơ. Bởi ước mơ chính là kim chỉ nam, là mục tiêu để chúng ta phấn đấu, vượt qua thử thách và tìm thấy niềm vui trong hành trình sống.

- Qua đó tác giả nhắn nhủ chúng ta: Mỗi người cần nuôi dưỡng cho mình một ước mơ, dù nhỏ bé hay lớn lao, để có động lực vươn lên và sống một cuộc đời ý nghĩa, tràn đầy khát vọng.

Giải thích:

Hai câu khẳng định: không có ước mơ => cuộc sống mất phương hướng, trở nên vô nghĩa. Qua đó nhấn mạnh ước mơ chính là mục tiêu và động lực sống.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 8

Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chọn 1 thông điệp nổi bật trong bài + giải thích ngắn gọn vì sao có ý nghĩa với bản thân.

Lời giải chi tiết

Thông điệp:

- Hãy sống có ước mơ.

- Cần hành động thực hiện ước mơ.

Giải thích:

Thông điệp: phải hành động để thực hiện ước mơ. Vì nếu chỉ mơ mà không làm thì ước mơ sẽ biến mất => điều này nhắc nhở phải kiên trì và chủ động trong cuộc sống.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải