200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Đôi dép của thầy (Vũ Thị Huyền Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐÔI DÉP CỦA THẦY Tôi gập lại những bài thơ trong sách giáo khoa để về nhà chăn trâu, bắt cua bắt tép phụ bố mẹ nuôi các em ăn học. Nhưng niềm khao khát được học hành luôn thôi thúc trong tôi. Nên mỗi buổi sau khi đã giặt giũ xong xuôi tôi thường ngồi ké vào bàn học của em và bắt đầu đọc sách.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĐÔI DÉP CỦA THẦY

Tôi gập lại những bài thơ trong sách giáo khoa để về nhà chăn trâu, bắt cua bắt tép phụ bố mẹ nuôi các em ăn học. Nhưng niềm khao khát được học hành luôn thôi thúc trong tôi. Nên mỗi buổi sau khi đã giặt giũ xong xuôi tôi thường ngồi ké vào bàn học của em và bắt đầu đọc sách. Những cuốn sách của thầy đã mở ra trước mắt tôi một thế giới vô vàn điều lý thú. Tôi như được bước vào những đời sống khác, vụt thoát khỏi hiện tại nghèo nàn. Mỗi lần nghe tôi say sưa kể về những trang sách nhỏ thầy đều bảo “tri thức sẽ còn mang chúng ta đi xa hơn nữa”. Và thầy bắt đầu dạy những đứa trẻ không được đến trường như tôi vào buổi trưa hoặc buổi tối trong ngày. Chúng tôi dưới ánh điện đỏ quạch trong ngôi nhà mái lá mục nát và bắt đầu làm từng phép toán. Cũng có đứa cao như cây sào ngồi đánh vần “O tròn như quả trứng gà. Ô thì đội nón. Ơ thì thêm râu”. Thầy ân cần cúi xuống cầm tay học trò đưa nắn nót từng chữ trên trang vở. Tôi có khi vì say mê một phép tính hay một bài thơ nào đó mà không biết thầy đang đứng ngay bên cạnh. Nhà thầy không có cửa gió luồn vào những manh áo vá. Chỉ giọng nói của thầy là ấm áp, đủ sức xua đi cái lạnh lẽo ngoài trời…

Nhà thầy nghèo, chỗ tôi hay ngồi học bức tường đất đã thủng lỗ chỗ hở ra cả rơm rạ. Nếu ngồi học vào buổi trưa thì ánh nắng hắt thẳng vào trang sách. Nhìn qua vệt nắng dài tôi thấy cả nghìn hạt bụi li ti cuồn cuộn bay trong không khí. Buổi tối gió thổi qua kẽ hở lạnh buốt cả người, thầy lấy một nùi giẻ nhét kín … Nhưng có hề gì, trên bảng đen vẫn lấp lánh từng phép tính nhân chia, cộng trừ […] Chúng tôi, những đứa trò nhỏ của thầy sau này có đứa thành đạt có đứa không. Nhưng tất cả chúng tôi đều đã thành người, sống không thẹn với những điều thầy dạy.

Năm nào có dịp về thăm tôi đều tìm mua tặng thầy đôi dép rọ bộ đội. Đó là loại dép đã gắn bó với thầy từ hơn hai chục năm về trước. Tôi vẫn nhớ như in đôi dép rọ của thầy, nó màu đỏ gạch đã bạc màu mưa nắng và mòn vẹt đế. Thầy vẫn đi đôi dép ấy ngay cả khi nó đã đứt quai. Buổi trưa hôm ấy lúc thầy ra đề Văn và bảo chúng tôi ngồi tập trung làm bài. Tôi thấy thầy xách theo đôi dép lặng lẽ ra đầu hiên ngồi. Một lưỡi liềm, một mảnh nhựa dẻo, thầy nhóm một đống lửa nhỏ bằng mấy thanh tre khô rồi khéo léo hàn quai. Chỉ một lúc sau là chân thầy đã nằm yên vị trong đôi dép rọ. Thầy hàn khéo đến mức nếu không nhìn kỹ sẽ chẳng nhận ra quai dép từng đã đứt. Nhưng thầy lại bảo “mỗi vết sẹo có vẻ đẹp riêng của nó. Sẹo của dép cũng vậy”. Tôi về nhà nhìn thật lâu những đôi dép để ngoài hè nước mắt bỗng ứa ra. Dép của anh em tôi thì lành. Dép của bố mẹ tôi chiếc nào cũng vá víu bằng những miếng nhựa khác màu. Vậy mà tôi có lúc tị nạnh với các em chỉ vì mình không có dép mới để đi. Trong khi đó biết bao người chỉ cần một đôi dép lành lặn để đi cũng đã là hạnh phúc. Kể từ đó tôi không bao giờ mè nheo đòi mẹ mua dép mới cho mình. Những đôi dép của tôi sau này đều được đeo cho đến khi chúng rách.

[…] Mùa Hè năm ấy bệnh đau dạ dày tái phát mẹ nằm co quắp ở nhà suốt mấy hôm, mà bố thì chưa ứng được tiền. Nhà cũng không có gì để bán, gà còn nhỏ, lúa gạo còn phải đi vay vì cả năm hạn hán không cày cấy được gì […] Tối hôm ấy thầy đến lúc bố tôi mới đi làm về. Tôi ngồi nấu cháo lợn trong bếp, thầy nói chuyện gì đó với bố hồi lâu. Lúc ra về thầy còn dặn tôi “Ngày mai em nhớ qua học cùng các bạn”. Mắt bố đỏ hoe, tay nắm chặt xấp tiền thầy vừa cho mượn. Tôi nhìn theo dáng thầy gầy gò, vẫn chiếc áo bạc màu và đôi dép hình như mới có thêm một vết sẹo vắt ngang.

Nhiều năm nay thầy đã già nhưng vẫn còn tha thiết chuyện gieo chữ nghĩa. Thầy mở một thư viện gia đình với gia tài sách của các học trò mang về góp lại. Thư viện của thầy mở cửa suốt ngày đón những người tha thiết với tri thức. Người đến với thư viện không chỉ là học sinh mà còn có cả những người lớn tuổi. Họ đến đó ngồi dưới những tán cây trong vườn và đắm chìm vào từng trang sách. Tôi về thăm thầy những khi lòng chống chếnh để tìm lại cảm giác bình yên trong ký ức khi còn là một đứa trẻ nghèo khát khao sự học. Thầy đã dạy tôi từng con chữ, uốn nắn tôi bằng những bài học không có trong sách vở. Như tình yêu thương của thầy và những miếng hàn trên đôi dép rọ mãi mãi là vết sẹo đẹp nhất mà tôi thấy trên đời…

(Truyện ngắn Vũ Thị Huyền Trang, Nguồn: https://baophutho.vn/)

Câu 1

Nhan đề “Đôi dép của thầy” liên quan đến chi tiết nào trong văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định nhan đề => dò trong văn bản chi tiết lặp lại nhiều lần, có ý nghĩa biểu tượng (ở đây là “đôi dép”).

Lời giải chi tiết

Nhan đề “Đôi dép của thầy” liên quan đến chi tiết: Người thầy giáo đi đôi dép rọ cũ, đã rách, nhưng qua những vết vá trên dép, thầy lại dạy cho người học trò bài học cuộc sống; sau này, người học trò lần nào về thăm thầy cũng mua tặng thầy một đôi dép rọ.

Giải thích:

Chi tiết đôi dép xuất hiện nhiều lần, gắn với cuộc sống giản dị và bài học sâu sắc của thầy => trở thành hình ảnh trung tâm, mang ý nghĩa biểu tượng.

Câu 2

Hãy chỉ ra lời dẫn có trong đoạn văn sau và cho biết đó là cách dẫn nào: Nhưng thầy lại bảo “mỗi vết sẹo có vẻ đẹp riêng của nó. Sẹo của dép cũng vậy.”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định phần lời nói được đặt trong dấu ngoặc kép => phân biệt dẫn trực tiếp hay gián tiếp.

Lời giải chi tiết

– Lời dẫn có trong đoạn văn: Nhưng thầy lại bảo “mỗi vết sẹo có vẻ đẹp riêng của nó. Sẹo của dép cũng vậy.” là: “mỗi vết sẹo có vẻ đẹp riêng của nó. Sẹo của dép cũng vậy.”

– Đây là cách dẫn trực tiếp lời nói của nhân vật.

Giải thích:

Lời nói của nhân vật được giữ nguyên, đặt trong ngoặc kép => thể hiện đúng lời thầy nói, tạo tính chân thực và sinh động.

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của 01 biện pháp tu từ trong đoạn trích: “Mỗi vết sẹo có vẻ đẹp riêng của nó. Sẹo của dép cũng vậy.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện hình ảnh mang nghĩa chuyển (ẩn dụ) => phân tích ý nghĩa biểu tượng và tác dụng.

Lời giải chi tiết

Trong câu “Mỗi vết sẹo có vẻ đẹp riêng của nó. Sẹo của dép cũng vậy.”, biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng rất tinh tế. “Sẹo của dép” không chỉ là vết hàn trên quai dép, mà còn là biểu tượng cho những khó khăn, vất vả và cả những tổn thương trong đời người. Ẩn dụ này khiến hình ảnh đôi dép trở nên sâu sắc, gợi liên tưởng về vẻ đẹp của những vết thương đã lành — minh chứng cho sức bền bỉ và tâm hồn kiên cường.

Giải thích:

Ẩn dụ làm cho hình ảnh đôi dép mang ý nghĩa sâu sắc, qua đó gửi gắm bài học: khó khăn không chỉ là tổn thương mà còn là dấu ấn đẹp của sự trải nghiệm và trưởng thành.

Câu 4

Xác định chủ đề của văn bản. Chủ đề ấy có ý nghĩa đối với cuộc sống hôm nay như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung chính toàn văn => rút ra chủ đề => liên hệ ý nghĩa thực tiễn.

Lời giải chi tiết

– Xác định chủ đề của văn bản: Truyện thể hiện cảm động lòng biết ơn của người học trò với thầy giáo của mình và ca ngợi tình thầy trò thiêng liêng, cao đẹp.

– Chủ đề ấy còn có ý nghĩa đối với cuộc sống hôm nay: Người thầy luôn đóng vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp học tập của mỗi người; thầy không chỉ dạy cho học trò kiến thức mà còn dạy cách sống, cách làm người. Câu chuyện nhắc chúng ta biết kính trọng, nhớ ơn những người thầy người cô đã dạy bảo mình và bài học sâu sắc về truyền thống “Tôn sư trọng đạo” và “Uống nước nhớ nguồn”.

Giải thích:

Câu chuyện không chỉ kể kỉ niệm mà còn nhấn mạnh vai trò của người thầy trong việc dạy chữ và dạy người => có giá trị giáo dục sâu sắc hiện nay.

Câu 5

Qua đoạn trích trên, em cảm nhận được những vẻ đẹp nào của người thầy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tổng hợp các chi tiết về hành động, lời nói của thầy => khái quát thành phẩm chất.

Lời giải chi tiết

Những vẻ đẹp của người thầy:

– Thầy là người có tấm lòng nhân hậu, yêu thương, chia sẻ, sẵn sàng giúp đỡ mọi người khi khó khăn hoạn nạn;

– Thầy là người thầy yêu thương học trò, mong muốn học trò được đi học, được thực hiện ước mơ;

– Thầy còn là người sống giản dị, tiết kiệm: dù có tiền cho gia đình học trò mượn nhưng thầy vẫn đi đôi dép cũ đã rách vá nhiều chỗ.

Giải thích:

Các chi tiết như dạy học miễn phí, cho mượn tiền, đi dép rách vẫn sửa dùng => cho thấy thầy sống vì học trò, không màng vật chất.

Câu 6

Trong truyện, nhân vật “tôi” khẳng định: Thầy đã dạy tôi từng con chữ, uốn nắn tôi bằng những bài học không có trong sách vở. Theo em, “bài học không có trong sách vở” mà nhân vật “tôi” nói đến ở đây là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh câu nói => suy ra ý nghĩa ẩn (không phải kiến thức sách vở mà là bài học sống).

Lời giải chi tiết

“Bài học không có trong sách vở” mà nhân vật “tôi” nói đến là bài học về cách chấp nhận và nỗ lực vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Đồng thời biết sẻ chia, yêu thương, quan tâm đến người khác, thấu hiểu và trân trọng những vất vả hi sinh của bố mẹ dành cho mình

Giải thích:

Qua hành động và lối sống của thầy, nhân vật “tôi” học được cách sống tử tế, biết vượt khó và đồng cảm với người khác.

Câu 7

Từ câu nói của thầy: “Mỗi vết sẹo có vẻ đẹp riêng của nó. Sẹo của dép cũng vậy,” em hãy liên hệ với cuộc sống thực tế để nêu suy nghĩ về ý nghĩa của những khó khăn, thử thách trong hành trình trưởng thành của mỗi con người.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa câu nói => liên hệ thực tế => rút ra nhận thức cá nhân.

Lời giải chi tiết

Khó khăn, thử thách trong hành trình trưởng thành tựa như những “sẹo” trên tâm hồn: tuy để lại dấu vết, nhưng lại làm nên nét riêng, khẳng định sức chịu đựng và nghị lực con người. Khi chúng ta đối diện và vượt qua gian nan, chính đó là cơ hội để rèn luyện bản lĩnh, làm giàu trải nghiệm và trân trọng hơn giá trị bình dị của cuộc sống. Như thầy hàn quai dép, mỗi vết nối lại là một minh chứng cho sự kiên trì, vậy ta hãy coi mỗi chông gai là “sẹo đẹp” đánh dấu bước trưởng thành.

Giải thích:

Giống như “vết sẹo”, những trải nghiệm gian nan là dấu ấn của sự cố gắng => nếu vượt qua, con người sẽ bản lĩnh hơn và biết trân trọng những gì mình có.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...