200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Nghĩ về mẹ (Lâm Thị Mỹ Dạ) - Đề 2 | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Mẹ yêu con như dòng sông biết hát Cho những ngôi sao biết soi mặt đất cười

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

NGHĨ VỀ MẸ

Lâm Thị Mỹ Dạ

Mẹ yêu con như dòng sông biết hát

Cho những ngôi sao biết soi mặt đất cười

Một tiếng gà sang canh mẹ lo con thức giấc

Một buổi xa nhà mẹ nhớ con khôn nguôi

 

Mẹ thương con như đường kim mũi chỉ

Theo bàn tay mẹ nối ấm lành

Còn một kẻ thù chân con chưa thể nghỉ

Bởi mẹ đêm dài chưa trọn giấc năm canh

 

Nếu lòng con là một khoảng trời xanh

Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ

Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ

Từ buổi đi xa nay con hiểu ra rồi

Qua giá buốt mới thấy mùa xuân đẹp

Qua nhỏ nhắn của một lòng nôi hẹp

Mẹ đã cho con thành người lính dạn dày

 

Có gì nhớ hơn khi lòng con nhớ mẹ

Nghe xa xôi vời vợi một câu hò

Con lại về trong lời ru thuở bé

Như mẹ theo con trên mỗi chặng đường xa.

Lệ Thủy, 12 - 1968

Câu 1

Xác định thể thơ được sử dụng trong bài thơ “Nghĩ về mẹ”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát hình thức trình bày – các câu thơ dài ngắn không đều, vần điệu linh hoạt → thơ tự do.

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài có số tiếng dài ngắn không đều, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt, không tuân theo khuôn mẫu của các thể thơ truyền thống nên đây là thể thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Hình ảnh thiên nhiên nào được sử dụng trong khổ 1?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm chi tiết cụ thể trong khổ thơ đầu, chú ý các hình ảnh miêu tả thiên nhiên

Lời giải chi tiết

Hình ảnh thiên nhiên: dòng sông biết hát, ngôi sao biết soi mặt đất

Giải thích:

Tác giả ví tình yêu của mẹ với “dòng sông biết hát” và những “ngôi sao biết soi mặt đất cười” nhằm làm nổi bật sự dịu dàng, bao la và nguồn sống mà tình mẹ mang đến cho con. 

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Vì sao mẹ “chưa trọn giấc năm canh” trong khổ 2?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Hiểu hoàn cảnh đất nước trong chiến tranh, tình mẹ gắn với trách nhiệm lớn lao dành cho con và Tổ quốc.

Lời giải chi tiết

Vì mẹ còn lo lắng, chăm lo cho con, thậm chí khi đất nước còn giặc thù thì con chưa được nghỉ ngơi, và mẹ cũng vậy.

Giải thích:

Câu thơ cho thấy sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. Mẹ luôn dõi theo con, lo cho con từng ngày nên dù đêm dài mẹ vẫn không thể ngủ ngon giấc. 

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Phân tích tác dụng của phép điệp trong các dòng thơ sau

Nếu lòng con là một khoảng trời xanh

Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ

Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ

Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về phép điệp

Lời giải chi tiết

- BPTT điệp ngữ: “ngôi sao sáng”

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu, làm cho đoạn thơ giàu nhạc tính. + Nhấn mạnh tình yêu thương, nỗi nhớ thương của mẹ dành cho người lính đi chiến đấu nơi phương xa. 

+ Thể hiện sự trân trọng, biết ơn của người lính với người mẹ ở nơi quê nhà.

Giải thích:

Việc lặp lại hình ảnh “ngôi sao sáng” giúp khắc sâu vẻ đẹp của tình mẫu tử. Trong cảm nhận của người con, tình yêu của mẹ luôn tỏa sáng, dẫn dắt và sưởi ấm tâm hồn, ngay cả trong những lúc khó khăn hay xa cách. 

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 5

Từ văn bản, hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa với bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

Thông điệp:

- Trân trọng, biết ơn sự hi sinh của mẹ dành cho mình. 

- Luôn quan tâm, yêu thương và hiếu thảo với mẹ khi còn có thể. 

- ...

Giải thích:

Thức tỉnh người đọc về tình mẹ bao la và sự vô thường của thời gian, từ đó nhắc nhở bổn phận yêu thương, báo hiếu cha mẹ khi còn có thể. 

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào chủ thể phát ngôn để xác định nhân vật trữ tình, và đối tượng đón nhận tâm tư ấy để xác định đối tượng trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Nhân vật trữ tình: người con

- Đối tượng trữ tình: người mẹ

Giải thích:

Toàn bộ bài thơ là dòng bộc lộ tâm tư, tình cảm và nỗi nhớ thương da diết của "con" hướng về "mẹ"

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Đối tượng trữ tình (hay còn gọi là nhân vật trong thơ trữ tình) là những hình ảnh, sự vật, con người, kỷ niệm, hoặc tình cảm mà nhân vật trữ tình (chủ thể) hướng tới để bày tỏ cảm xúc, tâm tư, nỗi nhớ hoặc suy ngẫm.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc quét khổ thơ thứ ba để bóc tách các danh từ, tính từ chỉ các hiện tượng, sự vật thuộc về thế giới tự nhiên, vũ trụ, thời tiết. 

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh thiên nhiên:

+ ngôi sao sáng

+ khoảng trời xanh

Giải thích:

Tác giả đưa các yếu tố thiên nhiên vào khổ thơ này để làm chất liệu so sánh, ẩn dụ nghệ thuật nhằm diễn tả thế giới nội tâm

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 8
Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biểu hiện của biện pháp và nêu tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh "Mẹ yêu con" được so sánh với "dòng sông biết hát"

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm 

+ Cho thấy tình yêu thương mẹ dành cho con bao la, dạt dào vô tận; tình mẹ vừa dịu dàng, êm đềm vừa thiết tha trong trẻo, luôn mang đến cho con niêm vui hạnh phúc.

+ Tình cảm của tác giả: biết ơn, hạnh phúc... (hoặc: yêu thương, trân trọng, xúc động...)

Giải thích:

Cụ thể hóa tình mẹ bao la, êm đềm như dòng sông, đồng thời nhấn mạnh khả năng kỳ diệu của tình yêu ấy trong việc sưởi ấm, làm bừng sáng thế giới tâm hồn con.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 9
Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu một cảm xúc tích cực (biết ơn, hạnh phúc, an tâm, kính trọng...) và lý giải nguyên nhân dựa trên trải nghiệm thực tế mang tính cá nhân, chú ý giới hạn dung lượng từ 5 đến 7 dòng.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

Một cảm xúc tích cực mà em luôn dành cho những người thân yêu trong gia đình chính là sự biết ơn sâu sắc và niềm hạnh phúc vô bờ. Đối với em, gia đình luôn là tổ ấm bình yên nhất, nơi có bố mẹ luôn yêu thương, che chở và sẵn sàng bao dung cho mọi lỗi lầm của em mà không đòi hỏi điều kiện. Mỗi khi đối mặt với áp lực học tập hay những biến cố trong cuộc sống, việc nghĩ về gia đình hay được trò chuyện cùng người thân luôn giúp em cảm thấy an tâm và nạp lại năng lượng tinh thần. Chính vì tình yêu thương vô điều kiện và sự hy sinh thầm lặng của bố mẹ mà em luôn tự nhủ phải nỗ lực hơn từng ngày để xứng đáng với niềm tin yêu ấy.

Giải thích:

Đoạn văn xác định cụ thể trạng thái tình cảm tích cực (biết ơn, hạnh phúc), lý giải logic nguyên nhân xuất phát từ sự bao dung, chở che của gia đình

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải