200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ lục bát - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Khúc dân ca (Nguyễn Duy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: I Con cò bay lả bay la Theo câu quan họ bạy ra chiến trường Nghe ai hát giữa núi non Mà hương đồng cứ rập rờn trong mây

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

I

Con cò bay lả bay la

Theo câu quan họ bạy ra chiến trường

Nghe ai hát giữa núi non

Mà hương đồng cứ rập rờn trong mây

II

Nghìn năm trên dải đất này

Cũ sao được cánh cò bay la đà

Cũ sao được sắc mây xa

Cũ sao được khúc dân ca quê mình!

III

Cò bay bằng cánh trắng tinh

Lúa thơm bằng phấn hương lành ai ơi

Xây trôi bằng gió của trời

Là ta, ta hát những lời của ta?

(Khúc dân ca - Nguyễn Duy, Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, chú ý đặc điểm số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách sắp xếp các câu thơ và quy luật gieo vần giữa các dòng.

Lời giải chi tiết

Thể thơ lục bát

Giải thích:

Trong bài thơ, các dòng thơ được tổ chức theo cặp sáu tiếng – tám tiếng rất rõ ràng:

“Con cò bay lả bay la” (6 tiếng)
“Theo câu quan họ bay ra chiến trường” (8 tiếng).

Ngoài ra, bài thơ còn có cách gieo vần mềm mại, nhịp nhàng biểu hiện đặc trưng của thể thơ lục bát truyền thống.

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của cụm từ “lời của ta” trong câu thơ “Là ta, ta hát những lời của ta”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu thơ, chú ý mối liên hệ giữa cụm từ “lời của ta” với nhan đề bài thơ “Khúc dân ca” và toàn bộ nội dung văn bản

Lời giải chi tiết

Cách giải: 

Cụm từ “lời của ta” ở đây chỉ khúc dân ca/ những câu hát dân ca

Giải thích:

“Lời của ta” không chỉ đơn thuần là lời hát mà còn là tiếng nói tâm hồn, tình cảm, truyền thống và vẻ đẹp văn hóa dân tộc được lưu giữ qua những câu dân ca quen thuộc. Đó là lời ca mộc mạc nhưng tha thiết, gắn bó với cuộc sống lao động và tâm hồn của nhân dân Việt Nam từ bao đời nay.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ:

Nghìn năm trên dải đất này

Cũ sao được cánh cò bay la đà

Cũ sao được sắc mây xa

Cũ sao được khúc dân ca quê mình!

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, xác định những từ ngữ hoặc cấu trúc được lặp lại để nhận diện biện pháp tu từ.

Phân tích tác dụng trong việc biểu đạt nội dung, cảm xúc và tạo nhạc điệu cho đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ là phép điệp (điệp từ/ điệp cấu trúc)

- Hiệu quả:

+ Khẳng định những câu hát dân ca không bao giờ lạc hậu, xưa cũ.

+ Thể hiện niềm tin vào sức sống bền bỉ mãnh liệt của dân ca nói riêng và những giá trị văn hóa truyền thống nói chung.

+ Tạo cho lời thơ âm điệu tha thiết.

Giải thích:

Việc lặp lại liên tiếp cụm từ “Cũ sao được” giống như một lời khẳng định chắc chắn rằng những giá trị đẹp đẽ của quê hương, dân tộc sẽ mãi trường tồn theo năm tháng. Hình ảnh “cánh cò”, “sắc mây”, “khúc dân ca” đều là những biểu tượng quen thuộc của văn hóa và tâm hồn Việt Nam.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ toàn bài thơ, chú ý những hình ảnh, từ ngữ giàu cảm xúc và các biện pháp nghệ thuật được sử dụng để làm rõ tình cảm, thái độ của tác giả đối với “khúc dân ca quê mình”.

Lời giải chi tiết

- Tác giả đã bộc lộ những tình cảm rất đổi chân thật về khúc dân ca thông qua hình ảnh “Con cò bay lả bay la…”. Hình ảnh ấy quen thuộc trong những câu hát của mẹ, trong những câu ca dao, dân ca.

- Thể hiện sự yêu quý tự hào, ca ngợi đối với “khúc dân ca quê mình”. Đó cũng là biểu hiện của tình cảm gắn bó với nguồn cội, với quê hương, đất nước.

- Ngợi ca giá trị giàu đẹp của khúc dân ca. Qua đó, thi nhân kêu gọi mọi người hãy phát huy và giữ gìn vẻ đẹp này, đừng để nó bay đi theo năm tháng thời gian.

Giải thích:

“Khúc dân ca quê mình” trong bài thơ là biểu tượng cho vẻ đẹp văn hóa và tâm hồn Việt Nam. Qua những hình ảnh giàu tính dân gian cùng giọng thơ tha thiết, tác giả đã thể hiện tình cảm yêu mến, tự hào và niềm tin vào sức sống lâu bền của văn hóa dân tộc.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 5
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ khổ thơ thứ nhất, chú ý hình ảnh “con cò”, “câu quan họ”, “chiến trường”; liên hệ ý nghĩa biểu tượng để nêu suy nghĩ về sức mạnh tinh thần của quê hương đối với con người.

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa hình ảnh:

- Gợi không gian cuộc chiến tranh khốc liệt, nơi tiền tuyến bom đạn nhưng vẫn có sự hiện diện của cái đẹp bình dị, dịu dàng nơi quê nhà.

- Gợi lên hành trang ra trận của người chiến sĩ: Họ mang theo cả hồn quê, hương đồng gió nội và những khúc dân ca ngọt ngào làm sức mạnh tinh thần vượt qua gian khổ.

Giải thích:

“Con cò”, “câu quan họ” là hình ảnh biểu tượng của quê hương, của văn hóa dân gian Bắc Bộ. Khi “bay ra chiến trường”, những hình ảnh ấy gợi việc người chiến sĩ mang theo tình yêu quê hương, lời hát dân ca và ký ức bình yên làm điểm tựa tinh thần để vượt qua gian khổ, mất mát của chiến tranh.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ cảm xúc, thái độ của tác giả với “khúc dân ca quê mình”, rút ra bài học hoặc thông điệp có ý nghĩa cho bản thân

Lời giải chi tiết

Thông điệp:

- Cần phải biết trân trọng, gìn giữ và tự hào về những giá trị văn hóa truyền thống, nghệ thuật dân gian của quê hương, xứ sở. Đó chính là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn ta.

- Giữa cuộc sống hiện đại và nhiều biến động, văn hóa truyền thống chính là neo giữ giúp ta không bị hòa tan. Muốn tiếp thu cái mới, trước hết phải hiểu và yêu cái gốc rễ của dân tộc mình.

- Không chỉ thưởng thức mà cần có hành động thiết thực để bảo tồn, phát huy và giới thiệu những nét đẹp văn hóa ấy đến với bạn bè năm châu.

- …

Giải thích:

Toàn bài thơ thể hiện niềm yêu mến, tự hào của tác giả với dân ca quê hương và khẳng định giá trị ấy không bao giờ cũ. Vì vậy, chúng ta nhận ra cần biết yêu quý, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống vì đó là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, bản sắc của mỗi con người và dân tộc.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải