200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Tạ (Phùng Quán) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi: TẠ Ngày ra trận Tóc tôi còn để chỏm Nay trở về Đầu đã hoa râm ...

Câu hỏi

Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi:

TẠ

Ngày ra trận

Tóc tôi còn để chỏm

Nay trở về

Đầu đã hoa râm ...

Sau cuộc trường chinh ba mươi năm

Quỳ rạp trán xuống đất làng

Con tạ ...

Con tạ đất làng quê

Thấm đẫm máu bao anh hùng đã khuất

Không ngọn cỏ nào không long lanh nước mắt

Không lá cây nào không mặn chát gian lao!

 

Con tạ ơn cha

Đã yêu đằm thắm mẹ con

Con tạ ơn mẹ

Đã sinh con đúng lúc

Con tạ trời

Tạ đất

Đã mưa thuận gió hoà đêm mẹ lên giường sinh

Con tạ bà mụ vườn

Tạ lưỡi liềm cùn cắt rốn

Đã đỡ con ra đời

Vẹn toàn, sung sức ...

Con tạ

Manh chiếu rách con nằm

Con tạ

Bát cơm nghèo mẹ con ăn

Con tạ

Câu dân ca mẹ con hát ....

Tất cả thành sữa ngọt

Nuôi con ngày trứng nước ...

Để hôm nay con được sống

Được lớn khôn ...

Được chiến đấu hết mình

Vì tự do của Tổ Quốc

Được ca hát hết mình

Tổ Quốc thành thơ!

(Phùng Quán - Tạp chí Sông Hương, số 28, T.11&12-1987)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu nhận biết thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ và nhịp điệu các dòng thơ.

Nếu số chữ không đều, ngắt nhịp linh hoạt => thơ tự do.

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do, các câu có số tự không đều nhau, nhịp điệu linh hoạt.

Giải thích:

Các dòng thơ dài ngắn khác nhau, không theo khuôn mẫu cố định => đặc trưng thể thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Xác định biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong đoạn (1) của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ gán đặc điểm, cảm xúc của con người cho sự vật.

Nhận diện dấu hiệu của biện pháp nhân hóa.

Lời giải chi tiết

Biện pháp nhân hóa: (ngọn cỏ) long lanh nước mắt; (lá cây) mặn chát gian lao!

Giải thích:

“Ngọn cỏ long lanh nước mắt”, “lá cây mặn chát gian lao”: sự vật có cảm xúc như con người

=> Biện pháp nhân hóa làm tăng tính biểu cảm, gợi nỗi đau chiến tranh.

Mở rộng

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá

Câu 3

Nêu tác dụng của việc đưa yếu tố tự sự vào thơ trữ tình trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định yếu tố kể chuyện (thời gian, sự việc, quá trình).

Nêu tác dụng: làm rõ nội dung và tăng cảm xúc

Lời giải chi tiết

- Việc đưa yếu tố tự sự vào thơ trữ tình trong bài "Ngày ra trận" tạo ra một sức mạnh cảm xúc sâu sắc, làm cho thơ trở nên gần gũi và giàu sức gợi.

- Các yếu tố tự sự trong bài thơ thể hiện câu chuyện về một người lính trở về từ cuộc chiến, nhưng không chỉ kể lại những biến cố lịch sử mà còn làm sống dậy những cảm xúc cá nhân, những kỷ niệm sâu sắc về gia đình, quê hương và cuộc sống.

- Những đoạn tự sự giúp làm rõ quá trình trưởng thành của nhân vật "Con", từ lúc sinh ra trong gian khó đến khi trở thành người chiến sĩ dũng cảm, mang trong mình lòng biết ơn sâu sắc

Giải thích:

Yếu tố tự sự kể lại hành trình từ lúc sinh ra - trưởng thành - chiến đấu giúp bài thơ cụ thể, chân thực hơn, làm nổi bật lòng biết ơn và quá trình trưởng thành của nhân vật trữ tình

Mở rộng

- Yếu tố tự sự là yếu tố dùng để trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này nối tiếp sự việc kia để cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa. Trong văn học, tự sự là cách kể chuyện, giúp kết nối các ý tưởng, khái niệm hoặc sự kiện để trình bày cho người đọc hoặc người nghe bằng một chuỗi những câu viết hoặc nói.

- Đặc điểm của yếu tố tự sự:

+ Trình bày sự kiện: Các sự kiện được sắp xếp theo trình tự thời gian hoặc logic, dẫn dắt người đọc từ sự kiện này đến sự kiện khác.

+ Nhân vật: Thường có sự xuất hiện của các nhân vật, và câu chuyện xoay quanh hành động, suy nghĩ và cảm xúc của họ.

+ Cốt truyện: Một chuỗi các sự kiện liên kết với nhau tạo thành cốt truyện, có mở đầu, diễn biến và kết thúc.

+ Ý nghĩa: Cuối cùng, câu chuyện thường mang một ý nghĩa hoặc thông điệp nhất định.v

Câu 4

Nhận xét hiệu quả việc sử dụng dấu ba chấm (…) trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý vị trí dấu ba chấm trong câu thơ.

Xem nó thể hiện cảm xúc gì (ngắt quãng, kéo dài, lắng đọng…).

Lời giải chi tiết

Dấu ba chấm làm giảm nhịp điệu câu văn, nhấn mạnh sự biết ơn của nhân vật trữ tình

Giải thích:

Dấu “…” tạo khoảng lặng, làm chậm nhịp thơ => nhấn mạnh cảm xúc biết ơn sâu sắc, dâng trào nhưng nghẹn ngào của nhân vật trữ tình.

Mở rộng

- Dấu chấm lửng là dấu chấm thông thường sẽ xuất hiện ở giữa hoặc ở cuối câu, có kí hiệu là …

- Tác dụng của việc sử dụng dấu chấm lửng:

+ Tức ý vẫn còn chưa diễn đạt hết, vẫn còn điều muốn nói.

+ Sử dụng với mục đích ngập ngừng, ngắt quãng trong câu.

+ Hoặc trong một vài trường hợp dấu chấm lửng còn là dấu hiệu cho sự châm biếm, mỉa mai.

+ Dấu chấm lửng còn là đoạn kéo dài của một loại âm thanh nào đó.

- Chú ý: Khi đọc bài có dấu chấm lửng cần ngắt nghỉ

Link tham khảo:

Tìm hiểu về Dấu chấm lửng

Công dụng của dấu chấm lửng

Câu 5

Từ đoạn thơ (2) trong văn bản phần Đọc hiểu, anh/chị suy nghĩ gì về trách nhiệm của bản thân đối với quê hương, nguồn cội (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nội dung đoạn thơ để rút ra trách nhiệm bản thân, nêu hành động cụ thể

Lời giải chi tiết

Trách nhiệm của HS đối với quê hương, nguồn cội:

- Nỗ lực học tập, trau dồi bản thân, rèn luyện đạo đức, sống có ước mơ, hoài bão, mục tiêu và cố gắng vươn lên.

- Tích cực tham gia vào các hoạt động công ích, các hoạt động tình nguyện, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ người khác.

- Sống có tinh thần tập thể, đi theo cái hay, cái đúng, bỏ qua cái tôi vì lợi ích chung của cộng đồng.

Giải thích:

Đoạn thơ nhấn mạnh lòng biết ơn nguồn cội, vì vậy cần biết trân trọng quê hương, gia đình, nỗ lực học tập, sống có ích để góp phần xây dựng quê hương

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ đầu, xác định những từ ngữ, hình ảnh thể hiện thái độ, cảm xúc của chủ thể trữ tình khi trở về quê hương. 

Lời giải chi tiết

Chi tiết ở trong đoạn thơ đầu thể hiện thái độ thành kính của chủ thể trữ tình sau cuộc trường chinh ba mươi năm trở về: Quỳ rạp trán xuống đất làng/ Con tạ/ Quỳ rạp trán xuống đất làng con tạ/…

Giải thích:

Hình ảnh "quỳ rạp trán xuống đất làng" là hành động thể hiện sự thành kính, biết ơn sâu sắc của người con đối với quê hương, nơi đã nuôi dưỡng mình và ghi dấu biết bao sự hi sinh của các thế hệ đi trước.

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ hoặc cấu trúc được lặp lại trong đoạn thơ, sau đó phân tích tác dụng về nghệ thuật và nội dung.

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ điệp cấu trúc trong đoạn thơ: Con tạ..., Tạ...

- Tác dụng: 

+ Nhấn mạnh lòng biết ơn chân thành của chủ thể trữ tình đối với trời đất, bà mụ… để con được ra đời bình yên, khỏe mạnh.

+ Làm tăng sức gợi hình, biểu cảm; giúp đoạn thơ thêm sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn.

Giải thích:

Việc lặp lại cấu trúc "Con tạ" nhiều lần đã tạo nên âm hưởng trang trọng, dồn nén cảm xúc, thể hiện lòng tri ân tha thiết của người con đối với quê hương, gia đình và những điều bình dị đã góp phần làm nên cuộc đời mình.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 8
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ hai câu thơ, kết hợp phân tích các hình ảnh để làm rõ ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Khẳng định những gian khổ, mất mát, hi sinh mà nhân dân ta đã trải qua trong cuộc trường chinh giữ nước.

- Tác giả bày tỏ sự trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập.

Giải thích:

Hình ảnh "ngọn cỏ", "lá cây" được nhân hóa đã gợi lên một quê hương mà từng tấc đất, từng cảnh vật đều lưu giữ dấu tích của chiến tranh và sự hi sinh. Điều đó làm nổi bật giá trị thiêng liêng của độc lập, hòa bình.

Câu 9
Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và đối chiếu nội dung, tình cảm được thể hiện trong hai ngữ liệu để chỉ ra điểm tương đồng. 

Lời giải chi tiết

Điểm tương đồng về ý nghĩa giữa hai ngữ liệu:

- Tình yêu và lòng biết ơn sâu sắc của chủ thể trữ tình đối với quê hương, Tổ quốc.

- Sự gắn bó máu thịt giữa mỗi cá nhân và Tổ quốc.

Giải thích:

Nếu Phùng Quán bày tỏ lòng biết ơn đối với quê hương đã thấm máu bao anh hùng liệt sĩ thì Chế Lan Viên khẳng định Tổ quốc thân thiết như chính những người ruột thịt. Cả hai đều ca ngợi tình yêu nước và ý thức gắn bó, biết ơn cội nguồn.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải