200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ 7, 8 chữ - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Bến đò ngày mưa (Anh Thơ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc đoạn trích sau: BẾN ĐÒ NGÀY MƯA Tre rũ rợi ven bờ chen ướt át, Chuối bơ phờ đầu bến đứng dầm mưa. Và dầm mưa dòng sông trôi rào rạt Mặc con thuyền cắm lái đậu trơ vơ.

Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau:

BẾN ĐÒ NGÀY MƯA

Tre rũ rợi ven bờ chen ướt át,

Chuối bơ phờ đầu bến đứng dầm mưa.

Và dầm mưa dòng sông trôi rào rạt

Mặc con thuyền cắm lái đậu trơ vơ.

 

Trên bến vắng, đắm mình trong lạnh lẽo,

Vài quán hàng không khách đứng xo ro,

Một bác lái ghé buồm vào hút điếu

Mặc bà hàng sù sụ sặc hơi, ho.

 

Ngoài đường lội họa hoằn người đến chợ

Thúng đội đầu như đội cả trời mưa.

Và họa hoằn một con thuyền ghé chở

Rồi âm thầm bến lại lặng trong mưa.               

(Bến đò ngày mưa – Anh Thơ)

Câu 1

Xác định thể thơ của phần trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Phần trích trên thuộc thể thơ bát ngôn (8 chữ)

Giải thích:

Mỗi dòng thơ đều được sáng tác theo quy chuẩn 8 tiếng (nhịp ngắt linh hoạt như 3/5 hoặc 4/4), có sự gieo vần chân linh hoạt giữa các câu.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Hãy chỉ ra những câu thơ tái hiện hình ảnh con người ở bến đò ngày mưa.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định những câu thơ tái hiện hình ảnh con người ở bến đò ngày xưa

Lời giải chi tiết

Những câu thơ tái hiện hình ảnh con người ở bến đò ngày mưa:

- “Một bác lái ghé buồm vào hút điếu

Mặc bà hàng sù sụ sặc hơi, ho.”

- “Ngoài đường lội họa hoằn người đến chợ

Thúng đội đầu như đội cả trời mưa.”

Giải thích:

Các câu thơ trên ghi lại nhịp sống mưu sinh âm thầm, lặng lẽ và nhẫn nại của những con người lao động nghèo nơi bến quê trong một ngày mưa gió lạnh lẽo.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Nhận xét việc sử dụng từ láy của tác giả trong khổ thơ sau:

Tre rũ rợi ven bờ chen ướt át

Chuối bơ phờ đầu bến đứng dầm mưa.

Và dầm mưa dòng sông trôi rào rạt

Mặc con thuyền cắm lại đậu trơ vơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về từ láy

Lời giải chi tiết

Tác giả sử dụng nhiều từ láy như rũ rợi, ướt át, bơ phờ, rào rạt, trơ vơ để nhấn mạnh sự ảm đạm, tiêu điều của khung cảnh bến đò ngày mưa. Những từ láy này gợi lên cảm giác buồn bã, lạnh lẽo, cô đơn làm nổi bật sự tĩnh lặng và hiu quạnh của không gian.

Giải thích:

Hệ thống từ láy tượng hình giàu giá trị biểu cảm đã thổi hồn vào cảnh vật, khiến vạn vật như cũng biết co ro, mệt mỏi và mang tâm trạng trước cơn mưa bão.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 4

Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ trong câu thơ:

Trên bến vắng, đắm mình trong lạnh lẽo,

Vài quán hàng không khách đứng xo ro

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp nhân hoá

Lời giải chi tiết

Trong câu thơ “Trên bến vắng, đắm mình trong lạnh lẽo, / Vài quán hàng không khách đứng xo ro”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa (vài quán hàng không khách đứng xo ro). 

- Về nghệ thuật, cách sử dụng nhân hóa kết hợp với từ láy “lạnh lẽo”, “xo ro” đã tạo nên một bức tranh sinh động, gợi cảm giúp người đọc cảm nhận rõ hơn sự tĩnh lặng, buồn bã của bến đò ngày mưa.

- Về nội dung, hình ảnh bến đò và quán hàng được miêu tả như có cảm xúc gợi lên không khí hiu quạnh, vắng vẻ của một ngày mưa. Cụm từ “đứng xo ro” khiến ta hình dung những quán hàng nhỏ bé, co cụm lại như đang co ro trong cái lạnh nhấn mạnh sự cô đơn và tàn tạ của không gian.

Giải thích:

Thủ pháp nhân hóa đã kéo gần khoảng cách giữa thiên nhiên và con người, biến cảnh vật vô tình thành sự phản chiếu của cái lạnh và sự trống trải nơi bến quê.

Mở rộng

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá

Câu 5

Thông điệp có ý nghĩa nhất em rút ra cho bản thân từ phần trích trên là gì? Vì sao.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

Thông điệp có ý nghĩa nhất em rút ra từ đoạn trích đó là dù cuộc sống có những lúc buồn bã, tĩnh lặng nhưng trong đó vẫn ẩn chứa những giá trị sâu sắc mà ta cần biết trân trọng. Bởi chính những khoảnh khắc trầm lặng giúp con người có cơ hội suy ngẫm, nhìn lại bản thân và hiểu rõ hơn những giá trị quan trọng trong cuộc sống. Nếu chỉ có niềm vui mà không có nỗi buồn, ta sẽ không biết thế nào là hạnh phúc thực sự. Hơn nữa, ngay cả trong sự tĩnh lặng và hiu quạnh, cuộc sống vẫn mang một vẻ đẹp riêng giống như bến đò ngày mưa trong bài thơ dù vắng vẻ nhưng vẫn chất chứa nét bình dị, trầm mặc. Đặc biệt, ngay trong những hoàn cảnh buồn bã, khó khăn, con người vẫn kiên trì lao động, không ngừng vươn lên để mưu sinh. Chính sự bền bỉ ấy làm cho cuộc sống thêm ý nghĩa và đáng trân trọng hơn. Vì vậy, dù vui hay buồn, mỗi khoảnh khắc trong cuộc đời đều có giá trị riêng giúp ta trưởng thành và biết quý trọng những điều giản dị xung quanh mình.

Giải thích:

Bài thơ không chỉ đơn thuần là bức tranh thiên nhiên ngày mưa mà ẩn đằng sau đó là tấm lòng nhân hậu, nhạy cảm của nhà thơ trước nhịp sống âm thầm nhưng bền bỉ của người dân quê.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Liệt kê các từ ngữ hình ảnh ở khổ 1 và tổng hợp lại nhận xét về bức tranh bến đò dưới góc nhìn cảm xúc của thi sĩ.

Lời giải chi tiết

- Từ ngữ khắc họa khung cảnh bến đò ở 4 dòng thơ đầu: tre rũ rượi, chen ướt át, chuối bơ phờ, đứng dầm mưa, dòng sông trôi rào rạt, con thuyền cắm lái, trơ vơ. 

- Qua những từ ngữ đó, khung cảnh bến đò hiện lên mang vẻ tĩnh lặng, êm đềm, gần gũi, bình dị.

Giải thích:

Chuỗi từ ngữ diễn tả trạng thái trĩu nặng, bất động và cô độc của cỏ cây, sông nước đã tạo nên một không khí tĩnh lặng, đượm chút ngậm ngùi đặc trưng của làng quê Việt Nam ngày mưa bão.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào đối tượng miêu tả chính và cảm xúc chủ đạo của toàn bộ tác phẩm.

Lời giải chi tiết

Đề tài: Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống sinh hoạt ở làng quê Việt Nam

Giải thích:

Toàn bộ bài thơ tập trung miêu tả khung cảnh thiên nhiên bến đò và nhịp sống lao động mưu sinh bình dị, nhỏ bé của người dân làng quê trong một ngày mưa.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Một số ví dụ về đề tài:

+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống. 

Link tham khảo: Đề tài (Từ điển tiếng Việt)


Bình chọn:
3.8 trên 6 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt