200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Đất nước (Tạ Hữu Yên) - Đề 2 | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu… Nghe dịu nỗi đau của mẹ Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ Các anh không về, mình mẹ lặng im.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu…
Nghe dịu nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ
Các anh không về, mình mẹ lặng im.
Đất nước tôi
Từ thuở còn nằm nôi
Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa
Lao xao trưa hè một giọng ca dao

Xin hát về Người, đất nước ơi!
Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!
Suốt đời lam lũ
Thương lũy tre làng bãi dâu, bến nước
Yêu trọn tình đời, muối mặn gừng cay
[…] Đất nước tôi
Sáng ngời muôn thuở
Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ.

(Đất Nước, Tạ Hữu Yên, Báo Quân đội Nhân dân)

* Chú thích: Tạ Hữu Yên (1927-2013) là nhà thơ, nhà văn, từng là đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật vào năm 2017. Thơ Tạ Hữu Yên dung dị, dễ hiểu, thể hiện tình cảm yêu nước, yêu con người, yêu quê hương tha thiết. Bài thơ Đất nước được ông viết năm 1984, sau một lần nhà thơ thăm trại an dưỡng dành cho các bà mẹ có con là liệt sĩ ở tỉnh Thái Bình.

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng thay đổi linh hoạt (dòng 8 tiếng, dòng 6 tiếng, dòng 9 tiếng...), cách ngắt nhịp tự do, không bị ràng buộc bởi các quy tắc chặt chẽ về luật bằng trắc hay vần vĩ như thơ truyền thống. 

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Trong khổ thơ thứ nhất, vẻ đẹp của đất nước được khắc họa qua những từ ngữ, hình ảnh nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh thế hiện vẻ đẹp của đất nước là: Thon thả giọt đàn bầu, sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa, lao xao trưa hè một giọng ca dao, ...

Giải thích:

Đất nước hiện lên hài hòa giữa vẻ đẹp văn hóa, thơ mộng (giọt đàn bầu, giọng ca dao) và tầm vóc kiên cường, gan góc trước thiên tai (chắn bão giông, ngăn nắng lửa). 

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Em hiểu nội dung của những dòng thơ sau như thế nào?

Mấy mùa không ngủ

Ngăn bước quân thù phía Nam, phía Bắc

Vai mẹ lại gầy gánh gạo nuôi con

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh để phân tích đoạn thơ

Lời giải chi tiết

Gợi lại hình ảnh người mẹ Việt Nam lam lũ, thức khuya dậy sớm, “mấy mùa không ngủ” vì gánh vác trách nhiệm vừa nuôi con, vừa góp sức vào cuộc kháng chiến.

Câu thơ cho thấy sự hi sinh thầm lặng của mẹ: “vai mẹ lại gầy gánh gạo nuôi con”.
⟶ Qua đó, nhà thơ ca ngợi tình mẫu tử, sự hi sinh cao cả của những bà mẹ Việt Nam, đồng thời khẳng định sức mạnh của hậu phương trong chiến tranh.

Giải thích:

Diễn tả sự khốc liệt của chiến tranh và đức hy sinh vô bờ bến của người mẹ hậu phương: chấp nhận gian khổ, thức khuya dậy sớm để gánh gạo nuôi con, nuôi quân.

Mở rộng

Ngữ cảnh có thể là một tình huống, một đoạn văn, một câu, một cụm từ và cũng có thể là một từ có vai trò quan trọng trong việc lựa chọn từ ngữ khi viết hoặc nói và hiểu nghĩa của từ khi đọc hoặc nghe.

Link tham khảo: Ngữ cảnh

Câu 4

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá được sử dụng trong những dòng thơ:

Đất nước tôi

Sáng ngời muôn thuở

Khi trăng đã vào cửa số đòi thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp nhân hoá

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa (“trăng đã vào cửa sổ đòi thơ”).

- Tác dụng: Làm cho thiên nhiên trở nên gần gũi, có hồn, đồng cảm với con người; thể hiện đất nước không chỉ giàu truyền thống, lịch sử mà còn là nguồn cảm hứng thi ca, luôn tỏa sáng trong tâm hồn nghệ sĩ và nhân dân.

Giải thích:

Gán hành động "vào cửa sổ", "đòi thơ" của con người cho vầng trăng, biến trăng thành người bạn tri âm và gợi mở không gian hòa bình, lãng mạn. 

Mở rộng

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá

Câu 5

Từ nội dung đoạn trích, em hãy rút ra một bài học sâu sắc nhất cho bản thân và lí giải.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

+ Biết ơn tới những người Mẹ Việt Nam anh hùng, những chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc.

+ Yêu, tự hào về quê hương, đất nước ta anh dũng, kiên cường.

...

Giải thích:

Nhắc nhở thế hệ trẻ rằng hòa bình hôm nay được đổi bằng xương máu của các anh hùng và nước mắt của mẹ, từ đó biết trân trọng và sống có trách nhiệm.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6
Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện cụm từ được lặp lại ở đầu hai dòng thơ liên tiếp và phân tích giá trị biểu cảm, liên kết của cấu trúc đó.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “Xin hát về”

- Tác dụng:

+ Tạo âm hưởng, nhịp điệu, làm cho lời thơ trở nên hay hơn, hấp dẫn hơn.

+ Nhấn mạnh, làm nổi bật hình ảnh đất nước như người mẹ tần tảo giàu tình nghĩa. Hình tượng Mẹ - hình tượng Đất nước hòa vào nhau tạo nên hình tượng cao cả đẹp đề.

+ Tác giả bộc lộ tình cảm yêu mến, ngợi ca, tự hào về Mẹ về Đất nước.

Giải thích:

Nhấn mạnh tiếng lòng ngợi ca, biết ơn thành kính của tác giả, đồng thời làm nổi bật sự gắn kết thiêng liêng giữa hình tượng người Mẹ và Tổ quốc.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 7
Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý các từ ngữ miêu tả hành động và trạng thái của mẹ ("tiễn con đi", "khóc thầm", "lặng im") để đúc kết đặc điểm nhân vật.

Lời giải chi tiết

Cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong khổ 1:

- Tần tảo, chịu đựng âm thầm những mất mát trong chiến tranh.

- Yêu thương con, yêu đất nước.

- Dũng cảm, kiên cường, giàu đức hi sinh.

- Là tiêu biểu cho vẻ đẹp của người mẹ Việt Nam anh hùng

Giải thích:

Khắc họa nỗi đau mất mát tột cùng của người mẹ có các con hy sinh, nỗi đau không ồn ào mà nén vào trong thành sự "lặng im" đầy kiên cường, vĩ đại.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc. 

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải