200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện thơ Nôm - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Khun Lú – Náng Ủa (Dân tộc Thái) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Nàng rời chàng buồn đau theo mẹ Đường về quê vắng vẻ quạnh buồn Vời trông nào thấy người thương Trời âm thầm tỏa màn sương mịt mùng Vào cánh rừng trông chừng xa khuất

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

KHUN LÚA - NÁNG ỦA

(CHÀNG LÚA - NÀNG ỦA)

(Trích)

Nàng rời chàng buồn đau theo mẹ

Đường về quê vắng vẻ quạnh buồn

Vời trông nào thấy người thương

Trời âm thầm tỏa màn sương mịt mùng

Vào cánh rừng trông chừng xa khuất

Nàng như cuồng ngã vật nằm queo

Bà Nàng cuống sợ nhào theo

Ôm con nhớn nhác giữa đèo nhờ ai?

Nhờ chim Én cánh dài tìm Lú

Kể ngọn ngành, Chàng sợ đi ngay

Đây rồi Chàng gọi, Chàng lay

- Hỡi ôi, Vía Ủa có hay chăng về

Anh đây mà, dậy đi Em hỡi

- Người vợ yêu anh đợi anh mong

"Hà hơi” Chàng bế Chàng bồng

Giật mình choàng tỉnh Nàng bừng cơn mê

- Anh yêu quý, chết đi cho khuất

Sống chia lìa, lay lắt anh ơi !

Van Nàng, Mẹ mới nên lời :

- Sợ Cha bắt “chém” cả đôi chẳng nề !

Khun Lú mới vỗ về Nàng Ủa :

Gắng hãy về chớ quá buồn đau

Mặc cho kẻ lượn bên rào

- Có trời chứng giám ta nào phụ nhau !

Nàng về những âu sầu buồn bã

Nước mắt thì lã chã kêu gào

Người Cha sôi giận tuôn trào

- Hễ mày còn bướng thì tao chặt đầu!

- Vừa lúc Tạo thăm Dâu đã đến

Mẹ mắng con, im im trong buồng

Nàng Ủa xinh đẹp ngậm buồn

Khóc thương Chàng Lú chẳng còn thiết chi.

(Bản diễn Nôm Khun Lú - Náng Ủa của Nguyễn Khôi dài 452 câu thơ đã được Nhà xuất bản Văn Hóa Dân Tộc in và phát hành 1100 cuốn, tại Hà Nội tháng 9 - 1997)

Chú thích:

(Tóm tắt tác phẩm: Tích truyện cổ Chàng Lú - nàng Ủa có ở các dân tộc Kháng (Xá), Khơ Mú, Thái, ... Chàng Lú và nàng Ủa yêu nhau tha thiết từ nhỏ. Lớn lên, Ủa bị cha mẹ ép gả cho một tù trưởng có thế lực. Cả hai cùng tự vẫn, kiện lên đến Trời. Nhưng chính Trời lại là người chủ mưu trong mọi chuyện. Họ bị đày thành hai ngôi sao (sao Khun Lú và sao Nàng Ủa), mỗi ngôi sao đứng một góc trời, mãi mãi trông đợi nhau mà không được gần nhau.

Tích khác: Câu chuyện duyên trời, tình đất thiếu đạo lý, chia lìa đôi lứa vì ép duyên, nên họ rủ nhau quyên sinh (chết) lên Mường Trời, mong được sum họp; nào ngờ Then (Trời) háo sắc lại tranh Vợ lấy làm tì thiếp, nạt Chồng làm oan hồn lẩn khuất trong không gian; chưa thôi, Then (Trời) lại bắt họ trở thành 2 ngôi sao Khun Lú - Náng Ủa (Sao Hôm- Sao Mai) chỉ cho nhìn nhau mà không được gặp.

Đoạn trích: Lú - Ủa không thể đến được với nhau và tâm trạng của nàng Ủa đang theo mẹ về nhà)

Câu 1

Tâm trạng của cô gái trong đoạn truyện thơ trên như thế nào? 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung, chú ý những từ ngữ miêu tả cảm xúc và hành động của cô gái.

Lời giải chi tiết

Buồn đau khổ sở, âu sầu, nước mắt lã chã rơi khi không thể ở bên cạnh người mình yêu.

Giải thích:

Ngay khi rời xa chàng Lú, nàng “buồn đau”, “như cuồng ngã vật nằm queo”; khi trở về nhà, nàng “âu sầu buồn bã”, “nước mắt thì lã chã kêu gào”. Những chi tiết ấy cho thấy nỗi đau đớn, tuyệt vọng của nàng trước cảnh tình yêu bị chia cắt.

Câu 2

Đoạn thoại sau thể hiện nội dung gì:  

"Giật mình choàng tỉnh Nàng bừng cơn mê

- Anh yêu quý, chết đi cho khuất

Sống chia lìa, lay lắt anh ơi!"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn trích rút ra nội dung

Lời giải chi tiết

Nàng Ủa gửi lời tới chàng Lú thà rằng mình chết đi còn phải chịu cảnh sống chia lìa, lay lắt.

Giải thích:

Câu nói “chết đi cho khuất / Sống chia lìa, lay lắt anh ơi!” cho thấy nàng Ủa đau đớn đến mức không muốn tiếp tục một cuộc sống thiếu người mình yêu. Qua đó, lời thoại thể hiện tình yêu sâu nặng, mãnh liệt và khát vọng được gắn bó với chàng Lú của nàng.

Mở rộng

Lời đối thoại là hình thức thể hiện của lời nhân vật khi đối tượng hướng đến là một hoặc nhiều người tham gia giao tiếp trực tiếp.

Link tham khảo: Lời đối thoại

Câu 3

Người cha thể hiện sự ngăn cấm quyết liệt cuộc hôn nhân của Nàng Ủa Chàng Lú như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc lời nói của người cha, chú ý những từ ngữ thể hiện thái độ và mức độ ngăn cấm.

Lời giải chi tiết

Người cha dọa sẽ chặt đầu nếu không nghe lời.

Giải thích:

Người cha tức giận “sôi giận tuôn trào” và thẳng thừng đe dọa: “Hễ mày còn bướng thì tao chặt đầu!”. Lời nói mang tính đe dọa trực tiếp, thể hiện sự quyết liệt, hà khắc và áp đặt của người cha đối với tình yêu, hôn nhân của con gái.

Câu 4

Tâm trạng của chàng trai thể hiện qua câu thơ sau là gì?

"- Hỡi ôi, Vía Ủa có hay chăng về

Anh đây mà, dậy đi Em hỡi

- Ngườ vợ yêu anh đợi anh mong

“Hà hơi” Chàng bế Chàng bồng"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời gọi, cách xưng hô và hành động của chàng trai để xác định tâm trạng.

Lời giải chi tiết

Tâm trạng: Xót xa, lo lắng, đầy yêu thương gọi nàng Ủa tỉnh dậy.

Giải thích:

Những lời gọi “Hỡi ôi”, “Em hỡi” thể hiện sự hoảng hốt, xót xa khi thấy nàng bất tỉnh. Các hành động “Hà hơi”, “bế”, “bồng” cho thấy chàng hết sức quan tâm, mong nàng tỉnh lại. Cách gọi “người vợ yêu” còn trực tiếp khẳng định tình yêu sâu nặng và sự gắn bó của chàng với nàng Ủa.

Câu 5

Bằng đoạn văn khoảng 5-7 câu, em hãy nêu cảm nhận về tình cảm của chàng Lú và nàng Ủa trong đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

+ Đau đớn, sầu khổ, khóc nước mắt lã chã khi chẳng thể cạnh người mình yêu.

+ Chàng Lú đau đớn, có những cử chỉ quan tâm, chăm sóc nàng Ủa, khuyên nhủ nàng, không để nàng khó xử

+ Khẳng định tình yêu đôi lứa có trời đất chứng giám

+… 

Lời giải chi tiết

Tình cảm của chàng Lú và nàng Ủa trong đoạn trích hiện lên thật sâu nặng và đau đớn. Nàng Ủa khi bị ép rời xa người mình yêu đã sầu khổ, ngã quỵ và khóc nước mắt lã chã vì không thể chống lại số phận. Chàng Lú cũng đau đớn không kém, vội vã tìm đến, nâng đỡ, hà hơi và an ủi để nàng tỉnh lại. Chàng còn nhẹ nhàng vỗ về, khuyên nàng gắng chịu nỗi buồn, tránh để nàng rơi vào tình cảnh nguy hiểm với gia đình. Lời chàng khẳng định “có trời chứng giám” thể hiện sự thủy chung và niềm tin tuyệt đối vào tình yêu đôi lứa. Qua đó, tình yêu của họ hiện lên mãnh liệt nhưng đầy bi kịch, bị chia cắt bởi những hủ tục ép duyên trong xã hội xưa.

Giải thích:

Tình yêu của hai nhân vật được thể hiện qua cả cảm xúc, lời nói và hành động: nàng Ủa đau khổ khi chia lìa, còn chàng Lú trực tiếp tìm đến chăm sóc, vỗ về nàng. Đặc biệt, lời “ta nào phụ nhau” khẳng định sự thủy chung, không phụ bạc nhau dù bị ngăn cấm. Vì vậy, tình yêu ấy càng trở nên cảm động khi phải đối mặt với sự chia lìa và áp đặt.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Gửi bài tập - Có ngay lời giải