200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Thơ tự do - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Ký ức tuổi thơ (Trần Đình Thọ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Bây giờ trẻ con không còn hát đồng dao nữa Cũng quên luôn tiếng sáo thả lưng đồi Tôi trở về con chuồn kim bậu cửa Cánh chạm vào ký ức tuổi thơ tôi

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

KÝ ỨC TUỔI THƠ

Bây giờ trẻ con không còn hát đồng dao nữa

Cũng quên luôn tiếng sáo thả lưng đồi

Tôi trở về con chuồn kim bậu cửa

Cánh chạm vào ký ức tuổi thơ tôi

 

Bây giờ câu lục bát cũng mồ côi

Chị tôi ru con bằng dàn Hi-fi cực ấm

Cháu tôi như lúa đòng đòng còn ngậm

Sẽ lớn lên bằng bài hát xứ người

 

Tôi trở về tượng đá toát mồ hôi

Đình làng xưa con cháu về tụ họp

Trong tiếng mèo đêm tìm nhau rạo rực

Tôi bàng hoàng nghe tiếng thở nhân gian

 

Tôi về đây gõ vào mảnh hồn làng

Tiếng chuông mẻ quá chừng lạc lõng

May còn có đôi người già bật khóc

Nhớ một thời quan họ rủ nhau đi

(Trần Đình Thọ)

Câu 1

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc bài thơ, xác định người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ qua đại từ xưng hô hoặc lời tâm sự.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi”.

Giải thích:

Trong bài thơ, nhân vật "tôi" trực tiếp bộc lộ những cảm xúc, suy nghĩ và nỗi niềm trước sự đổi thay của quê hương và những giá trị văn hóa truyền thống. Vì vậy, nhân vật trữ tình là "tôi".

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Trong bài thơ, hình ảnh nào được nhắc đến thể hiện sự thay đổi trong đời sống văn hóa của trẻ em hiện nay?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ những câu thơ nói về trẻ em và sinh hoạt văn hóa để tìm các chi tiết thể hiện sự thay đổi.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh:

- Trẻ con “không còn hát đồng dao nữa”.

- “tiếng sáo thả lưng đồi” đã bị quên lãng.

- Chị ru con bằng dàn Hi-fi thay vì hát ru truyền thống.

- Cháu lớn lên bằng “bài hát xứ người” thay vì những bài dân ca, đồng dao quen thuộc.

Giải thích:

Các hình ảnh trên được nhắc đến trực tiếp ở 2 khổ thơ đầu, học sinh tìm và ghi lại nội dung có nhắc đến sự thay đổi trong đời sống văn hóa của trẻ em.

Câu 3

Chỉ ra và phân tích biện pháp tu từ trong câu thơ “Cháu tôi như lúa đòng đòng còn ngậm”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng, sau đó phân tích ý nghĩa của hình ảnh và tác dụng đối với nội dung, cảm xúc của câu thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh. “Cháu” được so sánh như “lúa đòng đòng còn ngậm”

- Tác dụng:

+ Hình ảnh “lúa đòng đòng” là bông lúa mới trổ bông còn nằm trong bẹ lá. Lúa đầy sức sống nhưng non nớt, chưa trưởng thành, gợi liên tưởng đến sự mỏng manh, hồn nhiên của đứa trẻ.

+ Gợi hình ảnh đặc sắc, giàu tưởng tượng, sáng tạo.

+ Qua đó thể hiện nỗi trăn trở của tác giả khi cháu của mình cũng như thế hệ trẻ đang lớn lên trong bối cảnh bị ảnh hưởng bởi những giá trị văn hóa ngoại lai, những nét đẹp truyền thống văn hóa đang dần mai một theo thời gian.

Giải thích:

Tác giả so sánh “cháu” với “lúa đòng đòng còn ngậm” để nhấn mạnh sự non trẻ, trong sáng và đầy tiềm năng của tuổi thơ. Qua đó, tác giả trăn trở về sự biến mất của những giá trị truyền thống văn hóa trong tâm thức của những đứa trẻ.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Cảm nhận của anh chị về tâm trạng của tác giả trong bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ bài thơ, chú ý những hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc được lặp lại để xác định tâm trạng của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Đó là một tâm trạng buồn lê thê, một niềm xót thương của tác giả khi trở về chốn xưa.

- Qua những câu thơ ta có thể thấy tác giả có tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên và đầy ắp tình yêu thương và thấy được tình yêu quê hương tha thiết, sâu đậm của tác giả.

- Đồng thời thấy được nỗi lo của tác giả về những giá trị văn hóa đang dần phai mờ.

Giải thích:

Tác giả than thở: "không còn hát đồng dao", "câu lục bát cũng mồ côi", "tiếng chuông mẻ quá chừng lạc lõng" để thể hiện nỗi xót xa khi nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống không còn hiện diện như xưa. Tuy vậy, tình yêu quê hương và sự trân trọng những giá trị văn hóa dân tộc vẫn luôn hiện hữu trong tâm hồn tác giả.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Bài thơ gửi gắm đến anh/ chị những thông điệp ý nghĩa nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung và cảm xúc của bài thơ, từ đó rút ra những thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

- Cần biết trân trọng và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

- Mỗi người cần yêu quê hương, gìn giữ những ký ức đẹp của tuổi thơ.

- Cần tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới nhưng không được quên cội nguồn và truyền thống của dân tộc.

-...

Giải thích:

Qua nỗi niềm hoài niệm và sự trăn trở trước những đổi thay của quê hương, tác giả muốn nhắc nhở mỗi người hãy nâng niu những giá trị văn hóa truyền thống và lan tỏa giá trị ấy đến những thế hệ sau.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Gửi bài tập - Có ngay lời giải